ଅନ୍ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶାର୍ଦୂଲା ଵେଦାଂଗେଷୁ ଵିଚକ୍ଷଣାଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବେଦଙ୍ଗରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଵେଦାଭ୍ଯାସପରାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତାରନାଦେନ ସର୍ଵଶଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବେଦ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲାଗିଥିଲେ, ସମସ୍ତ କଥା ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ କୌତୂହଲାଵିଷ୍ଟାଃ ସଂଚରାନ୍ଵିଷମାନ୍ମିଥଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଭରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଆପସରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ସ୍ମୃତିଵାଦପରାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତଥାନ୍ଯେ ଶ୍ରୁତିପାଠକାଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସ୍ମୃତି ଉପଦେଶରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶ୍ରୁତି ପାଠ କରୁଥିଲେ।
କୀର୍ତଯଂତି ତଥା ଚାନ୍ଯେ ପୁରାଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମାଃ
ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁରାଣ ପାଠ କରୁଛନ୍ତି।
ଅଥ ତାନ୍ସ ମୁନିର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସଂଶିତଵ୍ରତାନ୍
ତାପରେ, ମୁନି ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ମମ ବୁଦ୍ଧିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଶମ୍ଭୋରାଯତନଂ ପ୍ରତି ୬.୩୭.
ମୋ ମନରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦେଉଳ ବିଷୟରେ ଏକ ଚିନ୍ତା ଉପଜିଲା।
ତଵାହଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶମ୍ଭୋଃ ପ୍ରାସାଦମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମ ପାଇଁ, ଦେବଦେବ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାସାଦ ତିଆରି କରିବି।
ସ ଏଵଂ ଜଲ୍ପମାନୋଽପି ମୁହୁର୍ମୁହୁରତଂଦ୍ରିତଃ
ସେ ଏପରି କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନଃପୁନ ଚେତନା ଓ ଦୃଢ଼ତାରେ ରହିଲେ।
ତତଃ କୋପପରୀତାତ୍ମା ସମୁନିସ୍ତାନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଭରି ମୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଏତେ ମଦାଵଲିପ୍ତାନାମେତ ଏଵ ସତାଂ ଦମାଃ
ଏହିଠି, ଅହଂକାରରେ ମତାଲି ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦମନ।
ତତ୍ର ଯେଽପି ହି ଯୁଷ୍ମାକଂ ମଦା ଏଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେମାନେ ଅହଂକାରରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି,
ସଦା ସୌହୃଦନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପିତରୋଽପି ସୁତୈଃ ସହ
ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ସଦା ସ୍ନେହ ଶୂନ୍ୟ, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ନିଵୃତ୍ତସ୍ତଦନନ୍ତରମ୍
ଏପରି କହି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଠାରୁ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
ଅଥ ତନ୍ମଧ୍ଯଗୋ ଵିପ୍ର ଆସୀଦ୍ଵୃଦ୍ଧତମଃ ସୁଧୀଃ
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ସବୁଠୁ ବୟସ୍କ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ମୁନିଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ଗଚ୍ଛଂତମପମାନିତମ୍
ସେ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ଅପମାନିତ ମୁନିଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଅଥାସାଦ୍ଯ ଗତଂ ଦୂରଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁନିଂ ଚ ସଃ ୬.୩୭.
ସେ ଦୂରକୁ ଗଲା ପରେ, ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଏତୈଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସଂପନ୍ନୈର୍ନ ଶ୍ରୁତଂ ଵଚନଂ ତଵ
ଏମାନେ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପ୍ରବୀଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ କଥାକୁ ଶୁଣିନାହାନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଭୂମିର୍ମଯା ଦତ୍ତା ଶଂଭୁହର୍ମ୍ଯକୃତେ ତଵ
ଏହିପାଇଁ, ମୁଁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଦେଉଳ ତିଆରି ପାଇଁ ଜମି ଦେଇଛି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁର୍ଵାସା ହର୍ଷସଂଯୁତଃ ପ୍ରାସାଦଂ ନିର୍ମମେ ପଶ୍ଚାତ୍ତସ୍ଯ ଵାକ୍ଯେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସେ କଥା ଶୁଣି, ଦୁର୍ବାସା ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ତାଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାସାଦ ତିଆରି କଲେ।
ଅଥ ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସୁଶୀଲେନ ଵସୁନ୍ଧରା
ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜାଣିଲେ ଯେ ସୁଶୀଳ ଜମି ଦେଇଛନ୍ତି।
ସର୍ଵେ କୋପସମାଯୁକ୍ତାଃ ସୁଶୀଲଂ ପ୍ରତି ତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସମସ୍ତ ଦ୍ବିଜମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ସୁଶୀଳଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହୋଇଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରୋଚୁଃ ସମାସାଦ୍ଯ ଯେନ ଶପ୍ତା ଦୁରାତ୍ମନା
ତାପରେ, ସେମାନେ ଯାହାଁଠାରୁ ଶାପ ପାଇଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ ଏବଂ କଥା କହିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି ଚାସ୍ମାକଂ ବାହ୍ଯ ଏଵ ଭଵିଷ୍ଯସି
ତେଣୁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ସମ୍ପୃକ୍ତିରୁ ବାହାରେ ରହିବ।
ଏଷୋଽପି ତାପସୋ ଦୁଷ୍ଟୋ ଯଃ କରୋତି ଶିଵାଲଯମ୍ ॥। ନୈଵ ତସ୍ଯ ଭଵେତ୍ସିଦ୍ଧିଶ୍ଚାପି ଵର୍ଷଶତୈରପି
ଏହି ତାପସ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ, ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରୁଛି; ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସଫଳତା ପାଇବ ନାହିଁ, ଶତବର୍ଷ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ।
ତଥା କୀର୍ତିକୃତାଂ ଲୋକେ କୀର୍ତନଂ କ୍ରିଯତେ ନରୈଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ଯେଉଁମାନେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୀର୍ତି ଆଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଲୋକେ ଗାନ କରନ୍ତି।
ଏଷ ଦୁଃଶୀଲସଂଜ୍ଞୋ ଵୈ ତଵ ନାମ୍ନା ଭଵିଷ୍ଯତି ୬.୩୭.
ଏହିଜଣେ ତୁମ ନାମରେ 'ଦୁଃଶୀଳ' ବୋଲି ଖ୍ୟାତି ପାଇବ, ଅର୍ଥାତ ଖରାପ ଚରିତ୍ର ଥିବା।
ଯସ୍ମାତ୍ସୌହୃଦନିର୍ମୁକ୍ତାଃ କୃତାସ୍ତେନ ଵଯଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯେହেতୁ ସେ ଆମ ସମ୍ପ୍ରୀତିକୁ ଛିନିନେଇଛି, ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଆମେ ଏହି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛୁ।
ତସ୍ମାଦେଷୋଽପି ପାପାତ୍ମା ଭଵିଷ୍ଯତି ସ କୋପଭାକ୍
ତେଣୁ, ଏହି ପାପୀ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଆବେଶିତ ହେବ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାଥ ତେ ଵିପ୍ରାଃ କୋପସଂରକ୍ତଲୋଚନାଃ
ଏଭଳି କହି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖି ସହିତ ଦୃଢ଼ ହେଲେ।