ତର୍ପଣୈଃ କନ୍ଯକାନାଂ ଚ ହୋମଃ ସ୍ଯାତ୍ସ ଫଲପ୍ରଦଃ
କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ ଏବଂ ହୋମ କରିଲେ, ଏହା ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।
ଏତତ୍କୃତଯୁଗେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଂତ୍ରସାଧନମୁତ୍ତ ମମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସାଧନ ପ୍ରଣାଳୀ କୃତଯୁଗ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି।
ଏତତ୍ତ୍ରେତାଯୁଗେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପାଦୋନଂ ମନ୍ତ୍ରସାଧନମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସାଧନ ପ୍ରଣାଳୀ ତ୍ରେତାଯୁଗ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି, ଏହାର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅଭାବ ଅଛି।
ଏଵଂ ତତ୍ର ସମାସାଦ୍ଯ ସିଦ୍ଧିଂ ମଂତ୍ରସମୁଦ୍ଭଵାମ୍
ଏଭଳି, ସେଠାରେ ମନ୍ତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସଫଳତା ଲାଭ କରି—
ଶାପାନୁଗ୍ରହସାମର୍ଥ୍ଯସଂଯୁତସ୍ତେଜ ସାଽନ୍ଵିତଃ
ଶାପ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାର ଶକ୍ତି ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀତା ସହିତ—
ତତଶ୍ଚିତ୍ରେଶ୍ଵରଂ ପୀଠଂ ସମାଯାତୋଽଥ ସନ୍ମୁନିଃ
ତାପରେ, ମୁନି ଚିତ୍ରେଶ୍ୱର ପୀଠକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ର ସଂସାଧଯାମାସ ସର୍ଵାନ୍ମଂତ୍ରାନ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସେଠାରେ, ସେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ସାଧନ କଲେ।
ଇତି ସଂସିଦ୍ଧମଂତ୍ରଃ ସ ଚମତ୍କାରପୁରଂ ଗତଃ ୬.୩୬.
ଏଭଳି, ମନ୍ତ୍ର ସଫଳ କରି ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗରକୁ ଗଲେ।
ଅଥାପଶ୍ଯତ୍ସ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵୃନ୍ଦଂ ଵୃନ୍ଦାରକୋପମମ୍ ॥। ଏକେ ଵେଦଵିଦସ୍ତତ୍ର ଵେଦଵ୍ଯାଖ୍ଯାନତତ୍ପରାଃ
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଏକ ଦଳକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; କିଛି ଜଣେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ବେଦ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲା।
ଯଜ୍ଞଵିଦ୍ଯାଵିଦୋଽନ୍ଯେଽପି ଯଜ୍ଞାଖ୍ଯାନପରାଯଣାଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଯଜ୍ଞ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ କଥା କହିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶାର୍ଦୂଲା ଵେଦାଂଗେଷୁ ଵିଚକ୍ଷଣାଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବେଦଙ୍ଗରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଵେଦାଭ୍ଯାସପରାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତାରନାଦେନ ସର୍ଵଶଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବେଦ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲାଗିଥିଲେ, ସମସ୍ତ କଥା ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେ କୌତୂହଲାଵିଷ୍ଟାଃ ସଂଚରାନ୍ଵିଷମାନ୍ମିଥଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଭରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଆପସରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।
ସ୍ମୃତିଵାଦପରାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତଥାନ୍ଯେ ଶ୍ରୁତିପାଠକାଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସ୍ମୃତି ଉପଦେଶରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଶ୍ରୁତି ପାଠ କରୁଥିଲେ।
କୀର୍ତଯଂତି ତଥା ଚାନ୍ଯେ ପୁରାଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମାଃ
ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁରାଣ ପାଠ କରୁଛନ୍ତି।
ଅଥ ତାନ୍ସ ମୁନିର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସଂଶିତଵ୍ରତାନ୍
ତାପରେ, ମୁନି ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
ମମ ବୁଦ୍ଧିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଶମ୍ଭୋରାଯତନଂ ପ୍ରତି ୬.୩୭.
ମୋ ମନରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦେଉଳ ବିଷୟରେ ଏକ ଚିନ୍ତା ଉପଜିଲା।
ତଵାହଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶମ୍ଭୋଃ ପ୍ରାସାଦମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମ ପାଇଁ, ଦେବଦେବ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାସାଦ ତିଆରି କରିବି।
ସ ଏଵଂ ଜଲ୍ପମାନୋଽପି ମୁହୁର୍ମୁହୁରତଂଦ୍ରିତଃ
ସେ ଏପରି କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନଃପୁନ ଚେତନା ଓ ଦୃଢ଼ତାରେ ରହିଲେ।
ତତଃ କୋପପରୀତାତ୍ମା ସମୁନିସ୍ତାନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଭରି ମୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଏତେ ମଦାଵଲିପ୍ତାନାମେତ ଏଵ ସତାଂ ଦମାଃ
ଏହିଠି, ଅହଂକାରରେ ମତାଲି ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦମନ।
ତତ୍ର ଯେଽପି ହି ଯୁଷ୍ମାକଂ ମଦା ଏଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେମାନେ ଅହଂକାରରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି,
ସଦା ସୌହୃଦନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପିତରୋଽପି ସୁତୈଃ ସହ
ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ସଦା ସ୍ନେହ ଶୂନ୍ୟ, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ନିଵୃତ୍ତସ୍ତଦନନ୍ତରମ୍
ଏପରି କହି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଠାରୁ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
ଅଥ ତନ୍ମଧ୍ଯଗୋ ଵିପ୍ର ଆସୀଦ୍ଵୃଦ୍ଧତମଃ ସୁଧୀଃ
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ସବୁଠୁ ବୟସ୍କ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ମୁନିଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ଗଚ୍ଛଂତମପମାନିତମ୍
ସେ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ଅପମାନିତ ମୁନିଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଅଥାସାଦ୍ଯ ଗତଂ ଦୂରଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁନିଂ ଚ ସଃ ୬.୩୭.
ସେ ଦୂରକୁ ଗଲା ପରେ, ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଏତୈଃ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସଂପନ୍ନୈର୍ନ ଶ୍ରୁତଂ ଵଚନଂ ତଵ
ଏମାନେ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପ୍ରବୀଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ କଥାକୁ ଶୁଣିନାହାନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଭୂମିର୍ମଯା ଦତ୍ତା ଶଂଭୁହର୍ମ୍ଯକୃତେ ତଵ
ଏହିପାଇଁ, ମୁଁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଦେଉଳ ତିଆରି ପାଇଁ ଜମି ଦେଇଛି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁର୍ଵାସା ହର୍ଷସଂଯୁତଃ ପ୍ରାସାଦଂ ନିର୍ମମେ ପଶ୍ଚାତ୍ତସ୍ଯ ଵାକ୍ଯେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସେ କଥା ଶୁଣି, ଦୁର୍ବାସା ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ତାଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାସାଦ ତିଆରି କଲେ।