ଇଂଗୁଦୈର୍ବଦରୈର୍ଵାପି ବିଲ୍ଵୈର୍ଭଲ୍ଲାତକୈରପି
ଇଂଗୁଦି, ବଦରି, ବିଲ୍ବ କିମ୍ବା ଭଲ୍ଲାତକ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ କରନ୍ତି,
ସ ଯାସ୍ଯତି ପରାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ଦୁର୍ଲଭାଂ ତ୍ରିଦଶୈରପି
ସେମାନେ ସେଇ ଉଚ୍ଚତମ ସିଦ୍ଧିକୁ ପାଇବେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତୈଃ ସର୍ଵୈରଭିନଂଦିତଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି କହି, ସହସ୍ରନୟନଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଜଗାମାଦର୍ଶନଂ ତେଽପି ସ୍ଥିତାସ୍ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ ରହିଗଲେ।
ତତଃ କାଲେ ଗତେ ତେଽପି କୃତ୍ଵା ତୀଵ୍ରଂ ମହତ୍ତପଃ
ତାପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେମାନେ ଗଭୀର ଏବଂ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତୈସ୍ତତ୍ର ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଙ୍ଗଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବଦେବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ଯସ୍ତଲ୍ଲିଂଗଂ ପୁନର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁଷ୍ପଧୂପାନୁଲେପନୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ପୁନି ସେଇ ଲିଙ୍ଗକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ଏତତ୍ପଵିତ୍ର ମାଯୁଷ୍ଯଂ ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍ ୬.୩୨.
ଏହା ପବିତ୍ର, ଆୟୁ ଦେଇଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଯେଉଁଠି ସ୍ୱୟଂ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ମହେଶ୍ୱର ରହନ୍ତି,
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଚୈତ୍ରମାସେ ଦିଵାକରଃ
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଆଁ ଦେଉଥିବାବେଳେ,
ତସ୍ମାଦନ୍ଯୋଽପି ଯସ୍ତସ୍ଯାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚାଗତ୍ଯ ଶଂକରମ୍
ସେଠାକୁ ଯେଉଁଅନ୍ୟ କେହି ଭକ୍ତି ସହିତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସନ୍ତି,
ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି,
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ପ୍ରକୁରୁତେ ଵଦୈତନ୍ମେ ସୁଵିସ୍ତରମ୍
କିମ୍ବା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି—ଏହା ବିସ୍ତୃତରେ କୁହ।
ଅସ୍ତି ଵିଂଧ୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପର୍ଵତଃ ପୃଥିଵୀତଲେ
ପୃଥିବୀରେ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହାକୁ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।
ଯସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷାଗ୍ରଶାଖାଯାଂ ସଂଲଗ୍ନାସ୍ତରଣେଃ କରାଃ
ଯାହାର ଗଛର ଶିଖରରେ ପବନର ହାତ ଗୋଟିଏ ଗଛରେ ଗୋଟିଏ ଲଗିଛି।
ଅନଭିଜ୍ଞାସ୍ତମିସ୍ରସ୍ଯ ଯସ୍ଯ ସାନୁନିଵାସିନଃ
ଯାହାର ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନ୍ଧକାର କାହିଁକି ହୁଏ ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ସାନୁଷୁ ମୁଂଚଂତୋ ଭାଂତି ପୁଷ୍ପାଣି ପାଦପାଃ
ଯାହାର ଢାଳରେ ଗଛମାନେ ମଣିଷ ପଡ଼ିଲେ ମଧୁର ଫୁଲରେ ଝଲମଲ କରନ୍ତି,
ଯସ୍ମିନ୍ନାନାମୃଗା ଭାଂତି ଧାଵମାନା ଇତସ୍ତତଃ ॥ ୬.୩୩.
ଯେଉଁଠାରେ ଅଗଣନ ହରିଣମାନେ ଏଠୁ ସେଠୁ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଦେଖାଯାଏ,
ନିର୍ଯାସଚ୍ଛଦ୍ମନା ବାଷ୍ପଂ ଵାସିତାଶେଷଦିଙ୍ମୁଖମ୍
ଯାହାର ଗଛର ଚେହେରା ଗନ୍ଧରସରେ ଢାକିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ସୁଗନ୍ଧି ଭରିଦେଇଛି,
ଚୀରିକାଵିରୁତୈର୍ଦୀର୍ଘୈ ରୁଦଂତ ଇଵ ଚାପରେ
ଯେଉଁଠାରେ ଚିରିକା ପକ୍ଷୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ଡାକରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଲାଗେ,
ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛଦ୍ଭିର୍ନିର୍ଝରାଂଭୋଭିରାଵୃତଃ
ଏଠାରେ ଏଠିଠାରେ ବହୁଥିବା ଝରଣାର ପାଣିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଢାକିଯାଇଛି,
ଯସ୍ଯ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା ସମୁତ୍ପନ୍ନା ପୂର୍ଵଂ ସହ ସୁମେରୁଣା
ଯାହା ସହିତ ପୁରୁଣା ଦିନରେ ସୁମେରୁ ପର୍ବତ ସହ ଏକ ଅହଂକାର ହୋଇଥିଲା,
କସ୍ମାଦ୍ଭାସ୍କର ମେରୋସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରକରୋଷି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍
ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ କାହିଁକି ସୁମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଯାଉଛ, ଏହି ପର୍ବତକୁ କାହିଁକି ନୁହେଁ?
ଏଷ ମେ ଵିହିତଃ ପନ୍ଥା ଯେନେଦଂ ଵିହିତଂ ଜଗତ୍
ଏହି ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାସ୍ତା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଚାଲିଛି ।
ତସ୍ଯ ତୁଂଗାନି ଶୃଂଗାଣି ଵ୍ଯାପ୍ଯ ଖଂ ସଂଶ୍ରିତାନି ଚ
ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଶିଖରମାନେ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁ ଦୂରଦୂରଯାଏ ପ୍ରସାରିତ,
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶେଷେଣ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଂଧ୍ଯପର୍ଵତଃ ରୁରୋଧାଥ ନଭୋମାର୍ଗଂ ଯେନ ଗଚ୍ଛତି ଭାସ୍କରଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଶେଷ ଭାବେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଖୁବ ରାଗିଗଲେ ଏବଂ ଯେଉଁ ମାର୍ଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶ ଦେଇ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଅଟକାଇଦେଲେ ।
ଅଥ ରୁଦ୍ଧଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ମାର୍ଗଂ ଵାସରନାଯକଃ
ତାପରେ, ନିଜ ରାସ୍ତା ଅଟକାଯିବାକୁ ଦେଖି, ଦିନର ନାୟକ,
କରୋମି ଯଦ୍ଯହଂ ଚାସ୍ଯ ପର୍ଵତସ୍ଯ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ ୬.୩୩.
ଯଦି ଏବେ ମୁଁ ଏହି ପର୍ବତକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିଅଛି,
ମାସର୍ତୁଭୁଵନାନାଂ ଚ ତଥା ଭାଵୀ ଵିପର୍ଯଯଃ ନଷ୍ଟଯଜ୍ଞୋତ୍ସଵେ ଲୋକେ ଦେଵାନାଂ ସ୍ଯାନ୍ମହାଵ୍ଯଥା
ତେବେ ମାସ, ଋତୁ ଓ ଜଗତର ଶୃଙ୍ଖଳା ଭଙ୍ଗ ହେବ; ଯଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ସବ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଦେବତାମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଯିବେ ।
ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଚିତ୍ତେନ ବହୁଧା ତୀକ୍ଷ୍ଣଦୀଧିତିଃ
ଏଭଳି ଭାବି, ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ,