ତସ୍ମାଦ୍ଯଦି ଭଵାନସ୍ଯ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଭୋକ୍ତା ତତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ତେଣୁ, ଯଦି ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୋଜନ କରିଛନ୍ତି—
ମଯୈଵାସ୍ଯ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ଭୋକ୍ତୁଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ମହୀପତେଃ
ମୁଁ ଏହି ରାଜାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରସ୍ତେନୈଵ ସହିତସ୍ତଦା
ଏପରି କହି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ସହିତ ସମୟରେ ଥିଲେ।
ଭୁକ୍ତମାତ୍ରେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ ୬.୩୧.
ସେଠାରେ ଭୋଜନ ହେବା ସହିତ, ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର କହିଲା।
ପ୍ରେତଭାଵାଦ୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପୁତ୍ରାହଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରଭାଵତଃ
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି, ଆପଣଙ୍କର ପୁଅ।
ତତ୍କୃତ୍ଵା ନୃପତିର୍ହୃଷ୍ଟସ୍ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ଏହା କରି, ଖୁସି ହୋଇ ରାଜା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଅସ୍ତି ମାହିଷ୍ମତୀନାମ ନଗରୀ ନର୍ମଦାତଟେ
ନର୍ମଦା ତୀରରେ ମାହିଷ୍ମତୀ ନାମର ଏକ ସହର ଅଛି।
ଅହଂ ଯଚ୍ଛାମି ତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସମସ୍ତଵିଷଯାନ୍ଵିତାମ୍
ମୁଁ ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ସ୍ଵଂ ଦେଶଂ ହର୍ଷସଂଯୁକ୍ତଃ କୃତକୃତ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଖୁସି ଭରି, ନିଜ କାମ ସାରି, ସେ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିଗଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସୋଽପି ସର୍ଵୈଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ପୁରଵାସିଭିଃ
ସେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସହରବାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡିଦିଆଯିବା।
ତତୋ ନାଗହ୍ରଦେ ତସ୍ମିନ୍ସ କୃତ୍ଵା ନିଜମନ୍ଦିରମ୍
ତାପରେ, ନାଗ ହ୍ରଦରେ ସେ ନିଜ ଘର ତିଆରି କଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥସ୍ଯ ନିରସ୍ତସ୍ଯ ଯେ ପୁତ୍ରାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ନିରାସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ଏତଦ୍ଵଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ନାଗତୀର୍ଥସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ୬.୩୧.
ନାଗ ତୀର୍ଥର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହିଛି।
ଯଶ୍ଚୈତତ୍ପଠତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ପଂଚମୀଦିନେ
ଯେଉଁଠାରେ ଏହି କଥା ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଢିବେ—
ତଥା ଵିମୁଚ୍ଯତେ ପାପାଦ୍ଭକ୍ଷଜାତାନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ସେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ନାଗତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗ ତୀର୍ଥକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଯଶ୍ଚୈତତ୍ପଠତେ ଦ୍ଵିଜଃ
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟ ଆସିଲେ, ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି କଥା ପଢିବେ—
ତଥା ଯେ କୀର୍ତିତା ଦୋଷାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଦ୍ରଵ୍ଯସମୁଦ୍ଭଵାଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଉପଯୋଗ ହେଉଥିବା ସାମଗ୍ରୀରୁ ଯେ ଦୋଷ ହୁଏ—
ତେ ସର୍ଵେ ନାଶମାଯାଂତି କୀର୍ତ୍ଯମାନେ ସମାହିତୈଃ
ଏହି ସବୁ ଦୁଃଖ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ତଥା ଵିନିହତା ଗୋଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ଶ୍ଵାପଦୈରପି
ଏହିପରି ଗୋମାନ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରନ୍ତି।
ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ସୁଵିଖ୍ଯାତ ଆଶ୍ରମଃ ସର୍ଵକାମଦଃ
ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ତତ୍ର ଶ୍ରାଵଣମାସସ୍ଯ ପଂଚଦଶ୍ଯାଂ ସମାହିତଃ
ସେଠାରେ ଶ୍ରାବଣ ମାସର ପନ୍ଦର ତାରିଖରେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ,
କନ୍ଦମୂଲଫଲୈଃ ଶାକୈର୍ଯସ୍ତତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧମାଚରେତ୍
ଯେଉଁଠି ମୂଳ, ଫଳ ଏବଂ ଶାକ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ,
ପଂଚମ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ଦ୍ଵିଜାଃ ଵିଧିନାନେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସର୍ଵାନେଵ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପଞ୍ଚମୀ ତାରିଖରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ରମକ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ।
ଓଁ ଅତ୍ରଯେ ନମଃ ଓଁ କଶ୍ଯପାଯ ନମଃ ଓଁ ଗୌତମାଯ ନମଃ ଓଁ ଜମଦଗ୍ନଯେ ନମଃ ଗୃହ୍ଣଂତ୍ଵର୍ଘଂ ମଯା ଦତ୍ତମୃଷଯଃ ସର୍ଵକାମଦାଃ
ଓଁ ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ ଗୌତମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓଁ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୋର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଏହି ମହାଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଵିସ୍ତରାତ୍ସୂତଜ ବ୍ରୂହି ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ହେ ସୂତ, ଦୟାକରି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କଥା କହ, କାରଣ ଆମେ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକ୍ତ।
ସର୍ଵୋଷଧିକ୍ଷଯୋ ଜାତସ୍ତତୋ ଲୋକାଃ କ୍ଷଯାର୍ଦିତାଃ
ସମସ୍ତ ଔଷଧି ନଷ୍ଟ ହେଲା, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦୁଃଖରେ ପଡିଗଲେ।
ଅସ୍ଥିଶେଷା ନିରୁତ୍ସାହାସ୍ତ୍ଯକ୍ତଧର୍ମଵ୍ରତକ୍ରିଯାଃ
କେବଳ ହାଡ଼ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା, ଶକ୍ତି ନଥିଲା, ଧର୍ମ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ ଛାଡିଦେଲେ।
ତ୍ଯଜଂତି ମାତରଃ ପୁତ୍ରାନ୍କଲତ୍ରାଣି ତଥା ନରାଃ
ମାଆମାନେ ପୁଅମାନେ ଛାଡିଦେଲେ, ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀନିମାନେ ଛାଡିଦେଲେ।
ସଂତ୍ଯକ୍ତାନ୍ଯଗ୍ନିହୋତ୍ରାଣି ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଯାଜକୈରପି ୬.୩୨.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ।