ଧିଗ୍ଧିକ୍ପାପସମାଚାର କ୍ଷତ୍ରିଯାପସଦାତ୍ମକ
ହେ ଅପବିତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଉପରେ ଲଜ୍ଜା! ଦୁଇଥର ଲଜ୍ଜା!
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ଦ୍ରୁତଂ ଯାଵନ୍ନ କଶ୍ଚିଚ୍ଛପତେ ଦ୍ଵିଜଃ
ତେଣୁ, ଯେଉଁଠି ଆଉ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ନମିଳି, ତାଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଅ।
ଚମତ୍କାରପୁରାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵୈଲକ୍ଷ୍ଯଂ ପରମଂ ଗତଃ
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖି ସେ ବହୁତ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
ଚିନ୍ତଯାମାସ ରାଜେଂଦ୍ର ସ୍ମୃତ୍ଵାଵସ୍ଥାଂ ପିତୁଶ୍ଚ ତାମ୍
ରାଜା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସେହି ଅବସ୍ଥାକୁ ମନେ ପକାଇ ବିଚାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତଃ ସ ସଚିଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରେଷଯିତ୍ଵା ଗୃହଂ ପ୍ରତି ୬.୩୧.
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଂକୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଲେ।
ସ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନଗରେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଶଂସିତଵ୍ରତମ୍
ସେ ଜାଣିଲେ ଯେ, ସେହି ସହରରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଛନ୍ତି।
ଦେଵଶର୍ମାଭିଧାନଂ ତୁ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲମ୍
ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଦେବଶର୍ମା, ଯିଏ ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ବହୁତ ସ୍ନେହ କରୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ କୃତ୍ଵାଂତ୍ଯଜମଯଂ ଵପୁଃ
ତାପରେ ସେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ଚଣ୍ଡାଳ ଭଳି ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଅଥ ଯଃ କୁରୁତେ କର୍ମ ତତ୍ର ଵିଷ୍ଠାପ୍ରଶୋଧନମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଯିଏ ମଳ ପରିଷ୍କାର କରେ,
କୁତସ୍ତ୍ଵମିହ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ମଦ୍ଵୃତ୍ତେରୁପଘାତକୃତ୍
ତୁମେ କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲ, ଯିଏ ମୋ ଆଚରଣକୁ ବିରୋଧ କରୁଛ?
ତସ୍ଯୈଵଂ ଵଦତୋଽପ୍ଯାଶୁ ବଲାତ୍ସ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ସେ ଏପରି କହିଥିବା ବେଳେ ରାଜାକୁ ଜୋରକରି ଧରି ନିଆଯାଇଲା।
ତତଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତେ ଚଂଡାଲେନ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ତାପରେ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏକ ଚଣ୍ଡାଳ ଦ୍ୱାରା...
ସ୍ଵାମିଂସ୍ତଵ କୁଲେପ୍ଯେଵଂ ଗୂଥାଶୋଧନକର୍ମକୃତ୍
ମହାଶୟ, ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରରେ ଏପରି ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ସଫା କରିବାର କାମ କରିଛନ୍ତି।
ଅଥ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସ ପ୍ରାହ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ ଅଧିକାରସ୍ତ୍ଵଯାତ୍ମୀଯସ୍ତଥା କାର୍ଯୋ ଯଥା ପୁରା
ସେ କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ କହିଲେ, 'ତୁମର ଅଧିକାର ନିଜର, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି କାମ କରୁଥିଲ, ସେପରି କର।'
ତଦାନ୍ଯଦିଵସେ ପ୍ରାପ୍ତେ ସୋଂଽତ୍ଯଜଃ କୋପସଂଯୁତଃ ୬.୩୧.
ପରେ ଅନ୍ୟ ଦିନ ଆସିଲା, ଏହି ଅନ୍ତ୍ୟଜ ରାଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ଶସ୍ତ୍ରୋଦ୍ଯତକରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହାରେକୃତନିଶ୍ଚଯମ୍
ତାଙ୍କର ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଦେଖି, ସେ ମାରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯ ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତେ ଲୋଚନେ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଫୁଟିଗଲା, ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିହତଂ ତେନ ଚଂଡାଲଂ ନିଜକିଂକରମ୍
ସେ ନିଜ ଦାସ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ମୃତ ହେବାର ଖବର ଶୁଣିଲେ।
ତତଃ ପୁତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୌତ୍ରୈଶ୍ଚ ସହିତୋଽନ୍ଯୈଶ୍ଚ ବନ୍ଧୁଭିଃ
ତାପରେ, ସେ ନିଜ ପୁଅ, ପଉତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ଏକଠା ହେଲେ।
ସୋଽପି ସଂତାଡ୍ଯମାନସ୍ତୁ ପ୍ରହାରୈର୍ଜର୍ଜରୀକୃତଃ
ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରହାରରେ ମାରି ମାରି ଅତିକ୍ଷତ ହେଇଗଲେ।
ଅଥ ତେ ଵିସ୍ମିତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵଶର୍ମପୁରଃସରାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ, ଦେବଶର୍ମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚ କିମିଦଂ କର୍ମ ତଵାଂତ୍ଯଜଜନୋଚିତମ୍ ତତ୍କିଂ ଶାପପରିଭ୍ରଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ କଶ୍ଚିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମଃ
ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି କାମ କଣ, ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ? କି ତୁମେ କୌଣସି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାପରେ ପତିତ ହେଇଛ?'
ଯେନୈଵଂ କୁରୁଷେ କର୍ମ ଗର୍ହିତଂ ଚାଂତ୍ଯଜୈରପି ଵିଷ୍ଣୁସେନ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ହୈହଯାନ୍ଵଯସଂଭଵଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ, ଯାହା ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନେ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି? ତୁମେ ହେଉଛ, ହୈହୟ ବଂଶର ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁସେନ।
ସୋହମାରାଧନାର୍ଥାଯ ତ୍ଵସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନ ଉପାଗତଃ
ମୁଁ ଏଠାକୁ ପୂଜା ପାଇଁ ଆସିଛି।
କୃତାଂଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ତମୁଵାଚ ମହୀପତିମ୍॥୬.୩୧.
ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନରେ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାସ୍ତି ମେ କିଞ୍ଚିଦପ୍ରାପ୍ତଂ ତଥାଽସାଧ୍ଯଂ ମହୀପତେ
ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ତ ନାହିଁ, ଏବଂ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ରାଜା।
ସୋଽତ୍ର ନାଗହ୍ରଦେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ କୃତେ ମୁକ୍ତିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏଠାରେ ନାଗ ଝିଅରେ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।
ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ତାରଣାର୍ଥାଯ ଵିପ୍ରକୃତ୍ଯଂ ସମାଚର
ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଦେଵଶର୍ମୋଵାଚ ଏଵଂ କୁରୁ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରାଦ୍ଧେଽହଂ ତେ ପିତୁଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଦେବଶର୍ମା କହିଲେ, 'ଏପରି କର, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁଁ ନିଜେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବି।'
ପ୍ରୋଚୁର୍ନୈତତ୍ପ୍ରଯୁକ୍ତଂ ତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଭୋକ୍ତୁଂ ଵିଗର୍ହିତମ୍
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ତୁମେ କରିଥିବା ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ନିନ୍ଦିତ।'