ତସ୍ଯ ଵଂଶେଽପି ସର୍ପାଣାଂ ନ ଭଯଂ ସ୍ଯାନ୍ନ କିଲ୍ବିଷମ୍
ତାଙ୍କର ବଂଶରେ ସାପର ଭୟ ଓ କୌଣସି ପାପ ରହିବ ନାହିଁ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ତତ୍ର ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କରୋତି ସୁତଵାଂଛଯା
ଯିଏ ସନ୍ତାନ ଆଶାରେ ସେଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ତାନହୀନ,
ତଥା ଵଂଧ୍ଯା ଚ ଯା ନାରୀ ପଂଚମ୍ଯାଂ ଭାସ୍କରୋଦଯେ ସା ସଦ୍ଯୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ସ୍ଵଵଂଶୋଦ୍ଧରଣକ୍ଷମମ୍
ଏବଂ ଯେଉଁ ମହିଳା ବନ୍ଧ୍ୟା ଥିବେ, ସେ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟବେଳେ ଏହି କାମ କଲେ,
ସର୍ଵରୋଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ସୁରୂପଂ ଵିନଯାନ୍ଵିତମ୍
ସେ ସାଙ୍ଗେସାଙ୍ଗେ ନିଜ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବା, ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଓ ନମ୍ର ପୁଅ ପାଇଯିବେ।
ତତଃ ପୂଜଯତେ ନାଗାଞ୍ଛ୍ରାଵଣେ ପଂଚମୀଦିନେ ୬.୩୧.
ତାପରେ ଶ୍ରାବଣ ମାସର ପଞ୍ଚମୀ ଦିନେ ନାଗମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଯେଷାଂ ମୃତ୍ଯୁର୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଜାଯତେ ସର୍ପଭକ୍ଷଣାତ୍
ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ସାପ ଦଶିଲେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି,
ଯାଵନ୍ନ କ୍ରିଯତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କାର୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେଽହିସଂଭଵେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଇନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାପ ଘଟଣା ଘଟିଥିବା ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅତ୍ର ଵଃ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ପୁରାଵୃତ୍ତାଂ କଥାଂ ଶୁଭାମ୍
ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ପୁରୁଣା ଏବଂ ଶୁଭ କଥା ଏକଟି କହିବି।
ଇନ୍ଦ୍ରସେନୋ ମହୀପାଲଃ ପୁରାସୀଦ୍ରିପୁଦର୍ପହା
ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ନାମକ ରାଜା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅଭିମାନକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ।
ତତଃ ସ ଦୈଵଯୋଗେନ ପ୍ରସୁପ୍ତଃ ଶଯନେ ଶୁଭେ ଵିଯୁକ୍ତଶ୍ଚୈଵ ସହସା ଜୀଵିତଵ୍ଯେନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ତାପରେ ଭାଗ୍ୟର ଇଚ୍ଛାରେ, ସେ ଶୁଭ ଶୟନରେ ଶୁଇଥିବାବେଳେ, ଏକାକି ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ହଟିଗଲା।
ତତସ୍ତସ୍ଯ ସୁତୋଽଭୀଷ୍ଟସ୍ତସ୍ଯୋଦ୍ଦେଶେନ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ତାପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ତାଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ କରିଥିଲେ।
ଗଂଗାଯାମସ୍ଥିପାତଂ ଚ କୃତ୍ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ
ସେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଅସ୍ଥି ବିସର୍ଜନ କରି, ଶୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଅଥ ସ୍ଵପ୍ନାଂତରେ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପିତା ତସ୍ଯ ସ ଭୂପତିଃ
ତାପରେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ତାଙ୍କର ପିତା, ସେ ରାଜା, ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଦେଲେ।
ସର୍ପମୃତ୍ଯୋଃ ସକାଶାନ୍ମେ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ପୁତ୍ର ସଂସ୍ଥିତମ୍
ପୁଅ, ସାପ ମୃତ୍ୟୁର ପରିଣାମରୁ, ମୁଁ ପ୍ରେତ ରୂପରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ଚମତ୍କାରପୁରଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛ ସତ୍ଵରମ୍ ୬.୩୧.
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଚମତ୍କାରପୁର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଉ।
ଯେନ ସଂଜାଯତେ ମୋକ୍ଷଃ ପ୍ରେତତ୍ଵା ଦ୍ଦାରୁଣାନ୍ମମ
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ, ମୋର ଦୁଃଖଦ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ।
ପ୍ରେତରୂପସ୍ଯ ଦୁଃଖାର୍ତସ୍ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ସତ୍ଵରଂ ଗତଃ
ପ୍ରେତ ରୂପରେ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧାସମୋପେତଃ ସଂନିଵେଶ୍ଯ ପୁରୋଧସମ୍
ସେ ସ୍ନାନ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭରି, ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖରେ ବସାଇଲେ।
ପ୍ରେ ତରୂପେଣ ଦୁଃଖାର୍ତୋ ଵାକ୍ଯମେତଦୁଵାଚ ହ
ପ୍ରେତ ରୂପରେ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଫଲଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ ଚାତ୍ର ତ୍ଵଂ କାରଣଂ ଶୃଣୁ ପୁତ୍ରକ
ପୁଅ, ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର କାରଣ ଓ ଫଳ ଶୁଣ।
କ୍ଷେତ୍ରେଽପି ଗର୍ହିତାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଯେଽନ୍ଯତ୍ର ଵ୍ଯଂଗକାଦଯଃ
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁମାନେ ନିନ୍ଦିତ—ଯଥା ଲଙ୍ଗଡା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନିନ୍ଦା କରାଯାଏ।
ତଥାନ୍ଯଦପି ଵିପ୍ରାର୍ହଂ କର୍ମ ଯଜ୍ଞସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ପରୋକ୍ଷେ ଵାପି ସଂପୂର୍ଣଂ ଵୃଥା ସଂଜାଯତେ ସ୍ଫୁଟମ୍
ଏହିପରି, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଯଜ୍ଞରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯଦି ଗୁପ୍ତ ଭାବେ କିମ୍ବା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କରାଯାଏ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଯାଏ।
ତସ୍ମାଦସ୍ମାତ୍ପୁରାଦ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସମାନୀଯ ତତଃ ପରମ୍
ସେହିପାଇଁ, ଏହି ସହରରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ପରେ—
ଅଥାସୌ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ସ୍ମରମାଣଃ ପିତୁର୍ଵଚଃ
ତାପରେ ସେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ପିତାଙ୍କର କଥା ମନେ ପକାଇଲେ।
ତତଶ୍ଚାନ୍ଵେଷଯାମାସ ଶ୍ରାଦ୍ଧାର୍ହାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ନୃପଃ ୬.୩୧.
ତାପରେ ରାଜା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ନ ତତ୍ର ଦୁଃଖିତଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଦରିଦ୍ରୋଽପି ନ ଦୁଃଖିତଃ
ସେଠାରେ କେହି ଦୁଃଖିତ ନଥିଲେ, ଦରିଦ୍ର ମାନେ ମଧ୍ୟ କେହି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନଥିଲେ।
ସ୍ଥାନେସ୍ଥାନେ ମହାନାଦା ଉତ୍ସଵାଶ୍ଚ ଗୃହେଗୃହେ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା, ଘରେ ଘରେ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ହେଉଥିଲା।
ଶ୍ରୂଯଂତେ ଯାଜ୍ଞିକାନାଂ ଚ ଯଜ୍ଞକର୍ମସମୁଦ୍ଭଵାଃ ନ ମୃତ୍ଯୁଃ କସ୍ଯଚିତ୍ତତ୍ର ପୁରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଵିତେ
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ସେହି ସହରରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ, କାହାର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉନଥିଲା।
ଯଥର୍ତୁଵର୍ଷୀ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ସସ୍ଯାନି ଗୁଣଵନ୍ତି ଚ
ଯେପରି ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ଷା ପଡ଼େ, ସେପରି ଚାଷ ଭଲ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଫସଲ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ହେଉଥିଲା।
ଯଂଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତେ ଵିପ୍ରଂ ସ ଶ୍ରାଦ୍ଧାର୍ଥଂ ମହୀପତିଃ
ରାଜା ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଥିଲେ,