ଅଥ ଶ୍ରୀଵର୍ଧନଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ନିଜଂ ଗୁରୁମ୍
ତାପରେ ଶ୍ରୀବର୍ଧନ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ।
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଯଦିଵା ଜ୍ଞାନାନ୍ମଯା ଯଦ୍ଵ୍ଯାହୃତଂ ଵଚଃ
ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଠାରୁ, ଯେ କଥା ମୁଁ କହିଛି—
ନ ମୃଷା ଵଚନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ଵୈରେଣାପି ଗୁରୋ ମଯା
ମୁଁ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କୁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ ସ୍ୱେଚ୍ଛା ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ପଶ୍ଚାଦୁଦଯତେ ସୂର୍ଯଃ ଶୋଷଂ ଯାତି ମହାର୍ଣଵଃ
ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ ଏବଂ ବଡ଼ ସାଗର ଶୁଖିଯାଏ।
ତମୁଵାଚ ଗୁରୁଃ ଶିଷ୍ଯଂ ସ ପୁନଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା
ତାପରେ ଗୁରୁ ନମ୍ର ଭାବରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୁନି କଥା କହିଲେ।
ସଦା ଶିଷ୍ଯୋ ଵଯଃସ୍ଥୋପି ଶାସନୀଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ॥। କିଂ ପୁନର୍ବାଲ ଏଵ ତ୍ଵଂ ତେନ ତ୍ଵାଂ ଵଚ୍ମି ଭୂରିଶଃ
ଶିଷ୍ୟ ଯଦିଓ ବୟସ୍କ ହେଉନ୍ତୁ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ସତତା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶିଖାଯିବା ଉଚିତ୍। ତୁମେ ତ ଏଉଁ ଛୁଆ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବାରମ୍ବାର କହୁଛି।
ଧର୍ମଂ ନ ଵ୍ଯଯତେ କୋଽପି ମୁନୀନାଂ ପୂର୍ଵସଂଚିତମ୍
ପୁରୁଣା ଋଷିମାନେ ସଞ୍ଚୟ କରିଥିବା ଧର୍ମକୁ କେହି ନଷ୍ଟ କରିପାରେନି।
ତସ୍ମାତ୍କ୍ଷମାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଵର୍ତିତଵ୍ଯଂ ତପସ୍ଵିଭିଃ
ତେଣୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସବୁବେଳେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଚାଲିବା ଉଚିତ୍।
ନ ପାପଂ ପ୍ରତି ପାପଃ ସ୍ଯାଦ୍ବୁଦ୍ଧିରେଷା ସନାତନୀ
ଖରାପ କାମ ପାଇଁ ଖରାପ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହି ହେଉଛି ଚିରନ୍ତନ ନୀତି।
ଦଗ୍ଧଃ ସ ଦହତେ ଭୂଯୋ ହତମେଵ ନିହଂତି ଚ ୬.୨୯.
ଯିଏ ପୋଡ଼ାଯାଏ, ସେ ଆଉଥରେ ପୋଡ଼େ; ଯିଏ ହତ୍ୟା ହୁଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ମାରିଥାଏ।
ଉପକାରିଷୁ ଯଃ ସାଧୁଃ ସାଧୁତ୍ଵେ ତସ୍ଯ କୋ ଗୁଣଃ
ଯିଏ ଭଲ କରେ, ସେଠି ଭଲ ହେବାରେ କଣ ଉପକାର? ଏଥିରେ କଣ ଗୁଣ ଅଛି?
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତଂ ଶିଷ୍ଯଂ ତତୋ ମାମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ପୁଣି ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ନାନ୍ଯଥା ଵଚନଂ ଭାଵି ମମ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ପନ୍ନଗ
ହେ ସର୍ପ, ମୋର ଶିଷ୍ୟକୁ ଯାହା କହିଛି, ତାହା ଅନ୍ୟରୂପ ହେବ ନାହିଁ।
ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ଦୀନସ୍ଯ ଶାପସ୍ଯାଜ୍ଞାନିନସ୍ତଥା
ଯିଏ ଅଜ୍ଞାନରେ ଶାପ ପାଇଛି, ସେ ଦୁଃଖୀ ଉପରେ ଦୟା କର।
ନ ତସ୍ଯ ଶକ୍ଯତେ କର୍ତୁଂ ସଂଖ୍ଯା ଧର୍ମସ୍ଯ ଭଦ୍ରକ
ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତାଙ୍କର ଧର୍ମର ମାପ କରିହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ମୁହୂର୍ତମପି ଯୋ ଵିଘ୍ନଂ କରୋତି ଚ ମହୋତ୍ସଵେ
ଯିଏ ବଡ଼ ଉତ୍ସବରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବାଧା ଦେଉଛି—
ଶୈଵଂ ଷଡକ୍ଷରଂ ମଂତ୍ରଂ ଯୋଜପେଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶିବଙ୍କ ଛଅ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦଶଭିର୍ଦିନଜଂ ପାପଂ ଵିଂଶତ୍ଯା ଵତ୍ସରୋଦ୍ଭଵମ୍
ଏହା ଦ୍ୱାରା, ଦଶ ଦିନ ଧରି ସଞ୍ଚିତ ପାପ କିମ୍ବା କୁହୁଡ଼ି ବର୍ଷରେ ହେଉଥିବା ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଜଲମଧ୍ଯସ୍ଥସ୍ତଂ ମଂତ୍ରଂ ଜପ ସାଦରମ୍ ୬.୨୯.
ତେଣୁ ତୁମେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଥିବାବେଳେ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେଇ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କର।
ଯଦା ତ୍ଵାଂ ଜଲମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ଵତ୍ସୋନାମ ଦ୍ଵିଜୋ ରୁଷା
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଛ, ଏବଂ ଭାଟସନ୍ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ—
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ଦ୍ରୁତଂ ସର୍ପ ସ୍ଥାନାଦସ୍ମାଜ୍ଜଲାଶଯେ
ତେଣୁ, ହେ ସାପ, ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଅ ଏବଂ ଜଳାଶୟକୁ ପହଞ୍ଚ।
ତତୋଽହଂ ଦୁଃଖସଂଯୁକ୍ତଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋଽତ୍ର ଜଲାଶଯେ
ତାପରେ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ମୁଁ ଏଠି ଜଳାଶୟକୁ ଆସିଥିଲି।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦହଂ ମୁକ୍ତଃ ସର୍ପତ୍ଵାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସାପ ହେବାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଛି।
ଵତ୍ସୋନାମ ନ ସନ୍ଦେହଃ ସ ତ୍ଵଂ ଯଃ କୀର୍ତିତୋ ମମ
ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ମୋ ଯେଉଁ ବତ୍ସନ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛ, ସେଇ ସେ।
ତତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ମଯା ସମ୍ଯକ୍ସ ସର୍ପୋ ଦିଵ୍ଯରୂପଧୃକ୍
ତାପରେ, ମୁଁ ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସାପ ସହିତ ଠିକ୍ ଭାବେ କଥାହେଲି।
ଯେନ ନୋ ଜାଯତେ ଦୁଃଖଂ ପ୍ରିଯଲୋପସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ପ୍ରିୟଜନ ହରାଇବାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖ କିଏ ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ?
ଅଥୋଵାଚ ସ ମାଂ ଭୂଯଃ ସୋତ୍ସୁକଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ତାପରେ, ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ପୁଣି ମୋତେ କହିଲେ।
ନ ଚୈତଚ୍ଛକ୍ଯତେ ଵକ୍ତୁଂ ଵିମାନେ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଥିବାବେଳେ ଏହି କଥା କୁହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଶୈଵଃ ଷଡକ୍ଷରୋ ମନ୍ତ୍ରୋ ନୃଣାମଶୁଭହାରକଃ ॥ ୬.୨୯.
ଶିବଙ୍କ ଛଅ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ଅଶୁଭତାକୁ ଦୂର କରେ।
ତତଃ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତ୍ଯସଂଦିଗ୍ଧଂ ଯଦ୍ଯଦ୍ଵାଂଛସି ଚେତସା
ତାପରେ, ତୁମେ ମନରେ ଯାହା ଚାହିଁଛ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେହିଟି ପାଇପାରିବ।