ଜଲସର୍ପଂ ସମାଦାଯ ସୁଦୀର୍ଘଂ ଭୀଷଣାକୃତିମ୍
ସେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଓ ଭୟଙ୍କର ଜଳସର୍ପ ଧରିନେଲେ।
ତତଶ୍ଚ କ୍ଷିପ୍ତଵାଂସ୍ତତ୍ର ମହାଜନସମାଗମେ
ତାପରେ ସେ ଏହାକୁ ବଡ଼ ଲୋକମାନେ ଥିବା ଭିଡ଼ରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତ୍ରାସୀତ୍ତାପସୋ ନାମ୍ନା ସୁପ୍ରଭଃ ଶଂସିତଵ୍ରତଃ ୬.୨୯.
ସେଠାରେ ସୁପ୍ରଭ ନାମକ ଏକ ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନିଷ୍କଂପାଂ ସୁଦୃଢାମୃଜ୍ଵୀଂ ନାତିସ୍ତବ୍ଧାଂ ନ କୁଂଚିତାମ୍
ସେ ଅଡ଼ିଗ, ଦୃଢ଼, ସିଧା, ଅତିରିକ୍ତ କଠୋର ନୁହଁନ୍ତି, ନାହିଁ ଅତିକୁଞ୍ଚିତ।
ସଂପଶ୍ଯନ୍ନାସିକାଗ୍ରଂ ସ୍ଵଂ ଦିଶଶ୍ଚାନଵଲୋକଯନ୍
ସେ ନିଜ ନାକର ଟିପ୍ ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ କୌଣସି ଦିଗକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ।
ଆଵର୍ତପଂକଜାଂତଃସ୍ଥମଷ୍ଟପତ୍ର ମଧୋମୁଖମ୍
ପଦ୍ମର ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ, ଆଠଟି ପାତ୍ରା ଥିବା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ତଳକୁ ମୁହଁ କରି ରହିଲେ।
ପଶ୍ଯନ୍ପଦ୍ମାସନସ୍ଥଂ ଚ ଵୈଦନାଥଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା ବୈଦ୍ୟନାଥ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଅନିଂଦ୍ଯଂ ଚାପ୍ଯଭେଦ୍ଯଂ ଚ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତମ୍
ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଏବଂ ଅଜୟ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ।
ଅଂଗୁଷ୍ଠତର୍ଜନୀଯୋଗଂ କୃତ୍ଵା ହୃଦଯସଂଗତମ୍
ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ତରଜନୀକୁ ଏକସାଥି ମିଶାଇ, ହୃଦୟ ସମ୍ମିଳିତ କଲେ।
ଵେଷ୍ଟଯାମାସ ଭୋଗେନ ନିଶ୍ଚଲସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ନିସ୍ଚଳ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନିଜ ଚକ୍ରବାଳିରେ ଘେରି ରଖିଲେ।
ଶ୍ରୀଵର୍ଧନଇତିଖ୍ଯାତୋ ନାନାଶାସ୍ତ୍ରକୃତଶ୍ରମଃ ୬.୨୯.
ଯିଏ ଶ୍ରୀବର୍ଧନ ନାମରେ ପରିଚିତ, ବହୁ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢି ପଢି କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ନାତିଦୂରସ୍ଥିତଂ ମାଂ ଚ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତ୍କର୍ମକାରିଣମ୍
ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ବୋଲି, ଦୂରେ ନୁହେଁ ବସିଥିବା ମୋତେ ଚିହ୍ନିଲେ।
ସ୍ଫୁରତାଧରଯୁଗ୍ମେନ ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
କମ୍ପିଥିବା ଓଠ ଏବଂ କାନ୍ଦିକି କଣ୍ଠରେ ଅଟକିଯାଇଥିବା କଥା ସହ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପେନ ଚିତ୍ତେନ ଯଦି ଧ୍ଯାତୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ଈଦୃକ୍କାଯୋ ଭଵତ୍ଵାଶୁ ଗୁରୁର୍ମେ ଯେନ ଧର୍ଷିତଃ
ଯଦି ଅବିଚଳ ମନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଯେ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଗୁରୁ ଅପମାନିତ ହେଲେ, ସେହି ଦେହ ଶୀଘ୍ର ମୋର ହେଉ।
ଅଥାହଂ ସର୍ପତାଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ଦାରୁଣାମ୍
ତାହାପରେ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ସର୍ପ ଆକାର ଧାରଣ କଲି।
ଅଥ ଗତ୍ଵା ସମାଧେଃ ସ ପର୍ଯଂତଂ ସଂଯତୋ ମୁନିଃ
ତାପରେ ସଂୟମୀ ମୁନି ସମାଧିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥ ସର୍ପାକୃତିଂ ମାଂ ଚ ଦୁଃଖେନ ମହତାନ୍ଵିତମ୍ ତଟସ୍ଥଂ ଭଯସଂତ୍ରସ୍ତଂ ତଥା ସର୍ଵଜନଂ ତଦା
ତାପରେ, ସର୍ପ ଆକାରରେ ମୋତେ, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଦେଖି, ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ିଥିବା ଏବଂ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟଭୀତ ହେଇଥିଲେ।
ଶପତା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଦୀନଂ ନୈଷ ଧର୍ମସ୍ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଦୁଃଖିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, 'ଏହା ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ନୁହେଁ'।
ସମୋ ମାନେଽପମାନେ ଚ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଂଚନଃ
ସେ ମାନ-ଅପମାନରେ ସମ, ମାଟି, ପାଥର ଓ ସୁନାକୁ ଏକରୂପ ଦେଖନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦଜାନତା ଵତ୍ସ ଶପ୍ତୋଽଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତ୍ଵଯା ୬.୨୯.
ସେଠାରୁ, ଓ ପୁଅ, ତୁମେ ଜାଣିନଥିବାରୁ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଛ।
ଅଥ ଶ୍ରୀଵର୍ଧନଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ନିଜଂ ଗୁରୁମ୍
ତାପରେ ଶ୍ରୀବର୍ଧନ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ।
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଯଦିଵା ଜ୍ଞାନାନ୍ମଯା ଯଦ୍ଵ୍ଯାହୃତଂ ଵଚଃ
ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଠାରୁ, ଯେ କଥା ମୁଁ କହିଛି—
ନ ମୃଷା ଵଚନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ଵୈରେଣାପି ଗୁରୋ ମଯା
ମୁଁ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କୁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ ସ୍ୱେଚ୍ଛା ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ପଶ୍ଚାଦୁଦଯତେ ସୂର୍ଯଃ ଶୋଷଂ ଯାତି ମହାର୍ଣଵଃ
ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ ଏବଂ ବଡ଼ ସାଗର ଶୁଖିଯାଏ।
ତମୁଵାଚ ଗୁରୁଃ ଶିଷ୍ଯଂ ସ ପୁନଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା
ତାପରେ ଗୁରୁ ନମ୍ର ଭାବରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୁନି କଥା କହିଲେ।
ସଦା ଶିଷ୍ଯୋ ଵଯଃସ୍ଥୋପି ଶାସନୀଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ॥। କିଂ ପୁନର୍ବାଲ ଏଵ ତ୍ଵଂ ତେନ ତ୍ଵାଂ ଵଚ୍ମି ଭୂରିଶଃ
ଶିଷ୍ୟ ଯଦିଓ ବୟସ୍କ ହେଉନ୍ତୁ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ସତତା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶିଖାଯିବା ଉଚିତ୍। ତୁମେ ତ ଏଉଁ ଛୁଆ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବାରମ୍ବାର କହୁଛି।
ଧର୍ମଂ ନ ଵ୍ଯଯତେ କୋଽପି ମୁନୀନାଂ ପୂର୍ଵସଂଚିତମ୍
ପୁରୁଣା ଋଷିମାନେ ସଞ୍ଚୟ କରିଥିବା ଧର୍ମକୁ କେହି ନଷ୍ଟ କରିପାରେନି।
ତସ୍ମାତ୍କ୍ଷମାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଵର୍ତିତଵ୍ଯଂ ତପସ୍ଵିଭିଃ
ତେଣୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସବୁବେଳେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଚାଲିବା ଉଚିତ୍।
ନ ପାପଂ ପ୍ରତି ପାପଃ ସ୍ଯାଦ୍ବୁଦ୍ଧିରେଷା ସନାତନୀ
ଖରାପ କାମ ପାଇଁ ଖରାପ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହି ହେଉଛି ଚିରନ୍ତନ ନୀତି।
ଦଗ୍ଧଃ ସ ଦହତେ ଭୂଯୋ ହତମେଵ ନିହଂତି ଚ ୬.୨୯.
ଯିଏ ପୋଡ଼ାଯାଏ, ସେ ଆଉଥରେ ପୋଡ଼େ; ଯିଏ ହତ୍ୟା ହୁଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ମାରିଥାଏ।