ତତୋଽହଂ ଦଂଡମୁଦ୍ଯମ୍ଯ କାଲଦଂଡୋପମଂ ରୁଷା
ତାପରେ ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ମୋ ଦଣ୍ଡ ଉଠାଇଲି, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ସମାନ—
ନାପରାଧ୍ଯାମି ତେ କିଂଚିଦହଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସତ୍ତମ
ମୁଁ ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ଅପରାଧ କରିନାହିଁ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ—
ତତୋ ମଯା ସ ସଂପ୍ରୋକ୍ତଃ କୋପାତ୍ସଲିଲପନ୍ନଗଃ ମମ ଭାର୍ଯା ପ୍ରିଯା ପୂର୍ଵଂ ସର୍ପେଣାସୀଦ୍ଵିନାଶିତା
ତାପରେ ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ସେ ଜଳସର୍ପକୁ କହିଲି: ‘ଗତକାଲି ମୋର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଏକ ସର୍ପ ଧ୍ବଂସ କରିଦେଇଥିଲା।’
ତତୋଽହଂ ତେନ ଵୈରେଣ ସୂଦଯାମି ମହୋ ରଗାନ୍ ହତ୍ଵା ଦଂଡପ୍ରହାରେଣ ତସ୍ମାଦିଷ୍ଟତମଂ ସ୍ମର
ସେଇ ଶତ୍ରୁତାରୁ ମୁଁ ବଡ଼ ସର୍ପମାନୋକୁ ମାରୁଛି; ମୋ ଦଣ୍ଡରେ ଘାତ କରି, ତୁମେ ଯାହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଭଲପାଅ, ତାକୁ ମନେ ପକା।
ତତଃ ସ ମାଂ ପୁନଃ ପ୍ରାହ ଭଯେନ ମହତାଵୃତଃ
ତାପରେ ସେ ବଡ଼ ଭୟରେ ଆବୃତ ହୋଇ ପୁଣି ମୋତେ କହିଲା—
ଅନ୍ଯେ ତେ ପନ୍ନଗା ଵିପ୍ର ଯେ ଦଶଂତୀହ ମାନଵାନ୍ ୬.୨୯.
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠି ଅନ୍ୟ ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯେମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଡସନ୍ତି—
ଏଵଂ ପ୍ରଜଲ୍ପମାନୋଽପି ସ ଦଂଡେନ ମଯା ହତଃ
ସେଉଁଠି ଏଭଳି କହିଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ମୋ ଦଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କୁ ଘାତ କଲି।
ଅଥାସୌ ଲଗୁଡସ୍ପର୍ଶାତ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ପନ୍ନଗଃ
ତାହାପରେ, ଲଠି ଛୁଇଁବା ସହିତ, ସେ ସର୍ପଟି ତୁରନ୍ତ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଇଲା।
ତଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ତତୋଽହଂ ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତଃ
ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମୁଁ ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲି।
କୋ ଭଵାନ୍କିମିଦଂ ରୂପଂ କୃତଂ ସର୍ପମଯଂ ଵିଭୋ
ଆପଣ କିଏ? ଏହି ସର୍ପ ଆକୃତି କେମିତି ହେଲା, ପ୍ରଭୁ?
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ମାଂ ହୃଷ୍ଟଃ ସ ନରଃ ପ୍ରଶ୍ରଯାନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ ସେ ପୁରୁଷ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନମ୍ରତା ସହିତ ମୋତେ କହିଲେ:
ଅହମାସଂ ପୁରା ଵିପ୍ର ଚମତ୍କାରପୁରୋତ୍ତମେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଚମତ୍କାରପୁର ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲି।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ତତ୍ର ଯାତ୍ରା ଵ୍ଯଜାଯତ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେଠାରେ ଏକ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଅଥ ତତ୍ର ସମାଯାତା ମୁନଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ
ତାପରେ, ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା କିଛି ତପସ୍ବୀ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଶୈଵାଃ ପାଶୁପତାଶ୍ଚୈଵ ତଥା କାପାଲିକାଶ୍ଚ ଯେ ୬.୨୯.
ସେମାନେ ଶିବଭକ୍ତ, ପାଶୁପତ ଓ କାପାଳିକ ଥିଲେ।
ଏକାହାରା ନିରାହାରା ଵାଯୁଭକ୍ଷାସ୍ତଥାପରେ
କେହି ଦିନକୁ ଗୋଟେଥର ଖାଉଥିଲେ, କେହି କିଛି ଖାଉନଥିଲେ, ଆଉ କେହି କେବଳ ପବନ ଖାଇ ରହୁଥିଲେ।
ତେଽଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ସେମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ପୁରାଣାନାଂ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚ ହର୍ଷିତାଃ
ପୁରୁଣା ରାଜାଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେଲେ।
ଏଵଂ ମହୋତ୍ସଵେ ତତ୍ର ଵର୍ତମାନେ ମହୋଦଯେ
ଏଭଳି ମହାଉତ୍ସବ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା।
ଶିଵଦର୍ଶନଵିଦ୍ଵେଷୀ ତମସା ସଂଵୃତାଶଯଃ
ଏଠି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଥିଲା ଓ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିଲେ।
ଜଲସର୍ପଂ ସମାଦାଯ ସୁଦୀର୍ଘଂ ଭୀଷଣାକୃତିମ୍
ସେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଓ ଭୟଙ୍କର ଜଳସର୍ପ ଧରିନେଲେ।
ତତଶ୍ଚ କ୍ଷିପ୍ତଵାଂସ୍ତତ୍ର ମହାଜନସମାଗମେ
ତାପରେ ସେ ଏହାକୁ ବଡ଼ ଲୋକମାନେ ଥିବା ଭିଡ଼ରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତ୍ରାସୀତ୍ତାପସୋ ନାମ୍ନା ସୁପ୍ରଭଃ ଶଂସିତଵ୍ରତଃ ୬.୨୯.
ସେଠାରେ ସୁପ୍ରଭ ନାମକ ଏକ ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନିଷ୍କଂପାଂ ସୁଦୃଢାମୃଜ୍ଵୀଂ ନାତିସ୍ତବ୍ଧାଂ ନ କୁଂଚିତାମ୍
ସେ ଅଡ଼ିଗ, ଦୃଢ଼, ସିଧା, ଅତିରିକ୍ତ କଠୋର ନୁହଁନ୍ତି, ନାହିଁ ଅତିକୁଞ୍ଚିତ।
ସଂପଶ୍ଯନ୍ନାସିକାଗ୍ରଂ ସ୍ଵଂ ଦିଶଶ୍ଚାନଵଲୋକଯନ୍
ସେ ନିଜ ନାକର ଟିପ୍ ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ କୌଣସି ଦିଗକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ।
ଆଵର୍ତପଂକଜାଂତଃସ୍ଥମଷ୍ଟପତ୍ର ମଧୋମୁଖମ୍
ପଦ୍ମର ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ, ଆଠଟି ପାତ୍ରା ଥିବା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ତଳକୁ ମୁହଁ କରି ରହିଲେ।
ପଶ୍ଯନ୍ପଦ୍ମାସନସ୍ଥଂ ଚ ଵୈଦନାଥଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା ବୈଦ୍ୟନାଥ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଅନିଂଦ୍ଯଂ ଚାପ୍ଯଭେଦ୍ଯଂ ଚ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତମ୍
ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଏବଂ ଅଜୟ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ।
ଅଂଗୁଷ୍ଠତର୍ଜନୀଯୋଗଂ କୃତ୍ଵା ହୃଦଯସଂଗତମ୍
ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ତରଜନୀକୁ ଏକସାଥି ମିଶାଇ, ହୃଦୟ ସମ୍ମିଳିତ କଲେ।
ଵେଷ୍ଟଯାମାସ ଭୋଗେନ ନିଶ୍ଚଲସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ନିସ୍ଚଳ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ନିଜ ଚକ୍ରବାଳିରେ ଘେରି ରଖିଲେ।