ତତଃ କତିପଯାହସ୍ଯ ମଯୋଢା ସା ସୁଵିସ୍ମିତା
କିଛି ଦିନ ପରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲି, ଏବଂ ସେ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଅଥ ଵୀରୁଧସଂଛନ୍ନେ ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ସୁସଂସ୍ଥିତେ
ତାପରେ, ଉଦ୍ଭିଦରେ ଢାକା ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟରେ,
ସା ଦଷ୍ଟା ସହସା ତେନ ପତିତା ଵସୁଧାତଲେ
ସେ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାମଡ଼ାଯାଇ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅଥ ସଖ୍ଯଃ ସମାଗତ୍ଯ ତସ୍ଯା ଦୁଃଖେନ ଦୁଃଖିତାଃ
ତାପରେ, ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ଏସି, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ତତୋଽହଂ ସତ୍ଵରଂ ଗତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ପତିତାଂ ଭୁଵି
ତାପରେ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଶେଉଁଠାକୁ ଗଲି, ଦେଖିଲି ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି।
ଇଯଂ ମେ ସୁଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ମନଃପ୍ରାଣସମା ପ୍ରିଯା
ଏହି ବଡ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମୋର ପ୍ରିୟା, ଯିଏ ମୋ ମନ ଓ ପ୍ରାଣ ସମାନ।
ସୋଽହମଦ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯାମି ପରଲୋକଂ ସହାନଯା
ଆଜି ମୁଁ ସେଉଁଠିକୁ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଜଗତ୍ ଛାଡ଼ି ଯିବି।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଵଧୂଭିଶ୍ଚ ଭୃତ୍ଯଵର୍ଗଯୁତସ୍ଯ ଚ ୬.୨୯.
ପୁଅ, ନାତି, ବୁହା, ଓ ଚାକରମାନେ ମୋ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ—
ଯଦୀଯଂ କର୍ଣନେତ୍ରାଂତା ତନ୍ଵଂଗୀ ମଧୁରସ୍ଵରା
ଯାହାର କାନ ଓ ଆଖିର କୋଣ, ସୁନ୍ଦର ଦେହ ଓ ମଧୁର କଣ୍ଠ—
ଏଵଂ ଵିଲପମାନସ୍ଯ ମମ ସୂତ କୁଲୋଦ୍ଵହ
ଏଭଳି କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ସାରଥି ସ୍ରେଷ୍ଠ,
ରୁଦିତ୍ଵା ସୁଚିରଂ ତତ୍ର ତୈଃ ସମଂ ମହତୀଂ ଚିତାମ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲୁହ କାଣ୍ଦିଲି, ଏବଂ ସେଠାରେ ବଡ଼ ଚିତା ତିଆରି କରାଗଲା।
ତତ ଆଦାଯ ମାଂ କୃଚ୍ଛ୍ରାନ୍ନିନ୍ଯୁଶ୍ଚ ସ୍ଵଗୃହଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ ସେମାନେ କଷ୍ଟରେ ମୋତେ ଧରି ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତୋ ନିଶାଵଶେଷେଽହମୁତ୍ଥାଯ ତ୍ଵରଯାଽନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ ରାତିର ଶେଷ ହେଲାପରେ, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଉଠିପଡ଼ିଲି।
କାମେନୋନ୍ମତ୍ତତାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଭ୍ରମମାଣ ଇତସ୍ତତଃ
କାମନାରେ ପାଗଳ ହୋଇ, ଏଠି ସେଠି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲି।
କ୍ଵ ଗତାସି ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଵିଜନେଽସ୍ମିନ୍ଵିହାଯ ମାମ୍
ଏହି ନିରବ ସ୍ଥାନରେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା, ତୁମେ କେଉଁଠିକୁ ଚାଲିଗଲୁ?
ଏଷୋଽରୁଣକରସ୍ପର୍ଶାତ୍ସ୍ଵାଭାଂ ତ୍ଯଜତି ଚଂଦ୍ରମାଃ
ଏବେ ଉଷାର କିରଣ ଲାଗି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ନିଜ ଆଲୋକ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି।
ଅଯଂ ତନୁଃ ସମାଯାତି ସଵିତା ରକ୍ତମଂଡଲଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଲାଲ ଚକ୍ର ସହିତ ତାଙ୍କର ଦେହ ଉଦୟ ହେଉଛି।
ଗଗନଂ ଵ୍ଯାପଯନ୍ସୂର୍ଯଃ ସଂତାପଯତି ମାଂ ଭୃଶମ୍ ୬.୨୯.
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ, ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଜଳାଉଛି।
କରୀଂଦଃ ସ୍ଵଯମଭ୍ଯେତି ତତ୍କୁଚାଭୌ ସମୁଦ୍ଵହନ୍
ହାତୀର ମାଲିକ ନିଜେ ଆସୁଛନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଅଂଶ ଉଠାଇ ଆଣୁଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ପ୍ରଲପମାନସ୍ଯ ମମ ମୋହୋ ମହାନଭୂତ୍
ଏଭଳି ବକିବା ସମୟରେ, ମୋତେ ବଡ଼ ମୂର୍ଛା ଧରିଲା।
ଯଂଯଂ ପଶ୍ଯାମି ତତ୍ରାହଂ ଭ୍ରମମାଣୋ ମହାଵନେ
ମୁଁ ଏହି ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲି, ଯାହା ଦେଖୁଥିଲି—
ତ୍ଵଦ୍ଦଂତମୁସଲପ୍ରଖ୍ଯଂ ଯସ୍ଯା ଊରୁଯୁଗଂ ଗଜ ୭୪ ତ୍ଵଯା ଜଂବୂକ ଚେଦ୍ଦୃଷ୍ଟା ବିଂବାଫଲନିଭାଧରା
ହେ ହାତୀ, ଯଦି ତୁମେ ଦେଖିଛ, ଯାହାର ଉରୁ ମୁସଳ ସମାନ ଓ ଅଠ ଫଳ ସଦୃଶ ଓଠ, ହେ ଶିଆଳ—
ଅଥଵା ବିଲ୍ଵ ଶଂସ ତ୍ଵଂ ଯଦି ବିଲ୍ଵୋପମସ୍ତନୀ
ନାହିଁ କି ବେଳ ଗଛ, ତୁମେ କହ, ଯଦି ତୁମର ଫଳ ମୋ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଅଂଶୁମାନ ଛାତି ପରି ଅଛି।
ତ୍ଵତ୍ପୁଷ୍ପସଦୃଶାଂଗୀ ସା ମମ ଭାର୍ଯା ମନସ୍ଵିନୀ
ତୁମର ଫୁଲ ପରି ଶୋଭାମୟ ତାଙ୍କ ଦେହ, ସେ ମୋର ମନୋବାନ୍ଛିତା ଜଣେ ଭଲ ଭାର୍ଯ୍ୟା।
ମଧୂକ ତଵ ପୁଷ୍ପେଣ ଦଯିତାଯାଃ ସମୌ ଶୁଭୌ
ମଧୂକ ଗଛ, ତୁମର ଫୁଲ ଭଳି ମୋ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଦୁଇ ଗାଲ ଏକେ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ମନୋହର।
କଦଲୀସ୍ତଂଭ ସୁଵ୍ଯକ୍ତଂ ପ୍ରିଯାଯାଶ୍ଚ ସୁକୋମଲୌ
କଦଳୀ ଗଛ, ତୁମ ଗଛର ତଣ୍ଡ ପରି ମୋ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଦୁଇ ଜଂଘା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ମୃଦୁ।
ଭୋଭୋ ମୃଗ ନ ମେ ଭାର୍ଯା ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟାଽତ୍ର କାନନେ ୬.୨୯.
ଏ ମୃଗ, ଏଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ତୁମେ ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦେଖିନାହାଁ।
କାଂତାଯାଃ ପୁରତୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିଧତ୍ତେଂଽଗଂ କଲାପକୃତ୍
ମୋ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସଦା ତୁମେ ତୁମର ଶରୀରକୁ ଶୋଭା ଦେଇ ଦେଖାଉଛ।
ଯୋଽଯଂ ସଂଦୃଶ୍ଯତେ ହଂସୋ ହଂସୀମନୁସ୍ମରତ୍ଯସୌ
ଏଠି ଯେ ହଂସ ଦେଖାଯାଉଛି, ସେ ନିଜ ସାଥୀ ହଂସୀକୁ ମନେ ପକାଉଛି।
ଏକ ଏଵ ସୁଧନ୍ଯୋଽଯଂ ଚକ୍ରଵାକୋ ଵିହଂଗମଃ
ଏହି ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ନିଜେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।