ମମ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ବହୂନି ପ୍ରଯୁତାନି ଚ
ମୋ ପାଇଁ ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ କଟିଗଲା।
ଅତ୍ର ତେ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଵିସ୍ତରେଣ ମହାମତେ
ଏହି କଥାକୁ ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଅହଂ ହି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନାମ୍ନା ଵତ୍ସଃ ଖ୍ଯାତୋ ମହୀତଲେ
ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବତ୍ସ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ମେନକା ଚ ଵରାପ୍ସରାଃ
ଏହି ସମୟରେ, ମେନକା ନାମକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପ୍ସରା ଥିଲେ।
ସା ଗତା ଭ୍ରମମାଣାଥ କାମ୍ଯକଂନାମ ତଦ୍ଵନମ୍
ସେ, ଘୁରୁଛି-ଘୁରୁଛି, କାମ୍ୟକ ନାମକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।
ଯତ୍ରାସ୍ତେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୋ ଦେଵରାତ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ସେଠାରେ ଦେବରାତ ନାମକ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସୁଛନ୍ତି।
ଉପଵିଷ୍ଟୋ ନଦୀତୀରେ ଦେଵତାର୍ଚ୍ଚାପରାଯଣଃ
ନଦୀ କୂଳରେ ବସି, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଏକାଗ୍ର ଥିଲେ।
ଅଥ ସା ପଶ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯ ଵିଵସ୍ତ୍ରା ପ୍ରାଵିଶଜ୍ଜଲମ୍ ॥ ୬.୨୯.
ତାଙ୍କ ଦେଖା ଦେଖି, ସେ ଜଣେ ଅବସ୍ତ୍ରା ହୋଇ ପାଣିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥ ତସ୍ଯ ମୁନୀଂଦ୍ରସ୍ଯ ରେତଶ୍ଚସ୍କନ୍ଦ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ମହାର୍ଷିଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଝରିଗଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ପ୍ରାପ୍ତା ସାରଂଗୀ ସୁପିପାସିତା
ଏହି ସମୟରେ, ଅତି ପିପାସିତ ସାରାଙ୍ଗୀ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥ ସାଽପି ଦଧେ ଗର୍ଭଂ ମାନୁଷଂ ଵୈ ପ୍ରଭାଵତଃ
ତାହା ପରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତିରେ ଏକ ମାନବ ଶିଶୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ।
ଜନଯାମାସ ଦୀପ୍ତାଂଗୀ କନ୍ଯାଂ ପଦ୍ମଦଲେକ୍ଷଣାମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା ଏକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଅଥ ତାଂ ସ ମୁନିର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ୍ଵଜ୍ଞାନେନ ସ୍ଵଵୀର୍ଯଜାମ୍
ତାପରେ, ସେ ମୁନି ନିଜ ଜ୍ଞାନରେ ବୁଝିଲେ ଯେ, ସେ ନିଜ ବୀର୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।
ସ୍ନେହେନ ମହତା ଯୁକ୍ତଃ କୃତକୌତୁକମଂଗଲଃ
ବଡ଼ ସ୍ନେହରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ସବ କଲେ।
ଆଜହାର ସୁମୃଷ୍ଟାନି ତତ୍କୃତେ ସୁଫଲାନି ସଃ
ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଭଲ ଫଳ ଆଣି, ଭଲଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ରସ୍ଥା ଵଵୃଧେ ସା ଚ ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତା ମୃଗାଵତୀ
ସେଠାରେ ସେ ବଡ଼ ହେଲେ, ଏବଂ ମୃଗାବତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଅଥ ସା ଭ୍ରମମାଣେନ ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ମୃଗେକ୍ଷଣା
ତାପରେ, ମୁଁ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ସେଇ ମୃଗନୟନୀ କୁ ଦେଖିଲି।
ଵିଜ୍ଞାଯ ଚ କୁମାରୀଂ ତାଂ ସଵର୍ଣାଂ ଚାରୁହାସିନୀମ୍ ୬.୨୯.
ମୁଁ ବୁଝିଲି ଯେ, ସେ ମୋ ଜାତିର କନ୍ୟା ଏବଂ ତାଙ୍କର ହସ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ପ୍ରଯଚ୍ଛୈନାଂ ମମ ବ୍ରହ୍ମନ୍ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ନିଜ କନ୍ଯକାମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଜାତ କନ୍ୟାକୁ ମୋ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଦେଇଥିଲେ।
ତତସ୍ତେନ ପ୍ରଦତ୍ତା ମେ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ସୁନ୍ଦରୀ
ଏହିପରି, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ମୋତେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦିଆଯାଇଥିଲେ।
ତତଃ କତିପଯାହସ୍ଯ ମଯୋଢା ସା ସୁଵିସ୍ମିତା
କିଛି ଦିନ ପରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲି, ଏବଂ ସେ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଅଥ ଵୀରୁଧସଂଛନ୍ନେ ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ସୁସଂସ୍ଥିତେ
ତାପରେ, ଉଦ୍ଭିଦରେ ଢାକା ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟରେ,
ସା ଦଷ୍ଟା ସହସା ତେନ ପତିତା ଵସୁଧାତଲେ
ସେ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାମଡ଼ାଯାଇ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଅଥ ସଖ୍ଯଃ ସମାଗତ୍ଯ ତସ୍ଯା ଦୁଃଖେନ ଦୁଃଖିତାଃ
ତାପରେ, ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ଏସି, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ତତୋଽହଂ ସତ୍ଵରଂ ଗତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ପତିତାଂ ଭୁଵି
ତାପରେ ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଶେଉଁଠାକୁ ଗଲି, ଦେଖିଲି ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛି।
ଇଯଂ ମେ ସୁଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ମନଃପ୍ରାଣସମା ପ୍ରିଯା
ଏହି ବଡ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମୋର ପ୍ରିୟା, ଯିଏ ମୋ ମନ ଓ ପ୍ରାଣ ସମାନ।
ସୋଽହମଦ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯାମି ପରଲୋକଂ ସହାନଯା
ଆଜି ମୁଁ ସେଉଁଠିକୁ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଜଗତ୍ ଛାଡ଼ି ଯିବି।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରଵଧୂଭିଶ୍ଚ ଭୃତ୍ଯଵର୍ଗଯୁତସ୍ଯ ଚ ୬.୨୯.
ପୁଅ, ନାତି, ବୁହା, ଓ ଚାକରମାନେ ମୋ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ—
ଯଦୀଯଂ କର୍ଣନେତ୍ରାଂତା ତନ୍ଵଂଗୀ ମଧୁରସ୍ଵରା
ଯାହାର କାନ ଓ ଆଖିର କୋଣ, ସୁନ୍ଦର ଦେହ ଓ ମଧୁର କଣ୍ଠ—
ଏଵଂ ଵିଲପମାନସ୍ଯ ମମ ସୂତ କୁଲୋଦ୍ଵହ
ଏଭଳି କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ସାରଥି ସ୍ରେଷ୍ଠ,