କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦଥ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତାଵେ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରଃ
କଥାବାର୍ତ୍ତା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏକ ସମୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ କହିଲେ:
ଭଗଵଞ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ପ୍ରମାଣଂ ଯୁଗସଂଭଵମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭର ପରିମାଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
ଯତ୍ପ୍ରମାଣଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତଃ ସ୍ଥିତଃ
ଏହାର ପରିମାଣ ଓ ରୂପ କଣ, ଆମେ ଆସୁସ୍ଥିତ ହୋଇ ଶୁଣ।
ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିସହସ୍ରାଣି ଲକ୍ଷାଃ ସପ୍ତଦଶୈଵ ତୁ ୬.୨୭.
ଏଠାରେ ଅଠାଇଶ ହଜାର ଓ ସଠିଏ ଲକ୍ଷ ସଠିଏ ଥାଏ।
କାମକ୍ରୋଧଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଭଯଦ୍ଵେଷଵିଵର୍ଜିତାଃ ପଞ୍ଚତାଲପ୍ରମାଣାଶ୍ଚ ଦୀପ୍ତିମନ୍ତୋ ବହୁଶ୍ରୁତାଃ
ସେମାନେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ, ଭୟ ଓ ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ପାଞ୍ଚ ତାଳ ଉଚ୍ଚତାର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବହୁତ ଶିକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ।
ତତ୍ର ଷୋଡଶସାହସ୍ରଂ ବାଲତ୍ଵଂ ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ସେଠାରେ ମଣିଷମାନଙ୍କର ଶିଶୁବୟସ୍ ଷୋଳ ହଜାର ବର୍ଷ ହୁଏ।
ତତଃ ପରଂ ଚ ଵାର୍ଦ୍ଧକ୍ଯଂ ଶନୈଃ ସଂଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ତାପରେ ମଣିଷମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଦୀରେ-ଦୀରେ ଆସେ।
ତତ୍ର ସତ୍ତ୍ଵାଶ୍ଚ ଯେ କେଚିତ୍ପଶଵଃ ପକ୍ଷିଣୋ ମୃଗାଃ ॥ ଦୈଵୀଂ ଵାଚଂ ପ୍ରଜଲ୍ପଂତି ନ ଵିରୋଧଂ ଵ୍ରଜଂତି ଚ ।ା
ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଚାହିଁନ୍ଥିଲେ, ଗାଈ, ପକ୍ଷୀ ଓ ମୃଗମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଭାଷାରେ କଥା କହନ୍ତି ଓ କେବେ ବିପରୀତ କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଧେନଵଶ୍ଚ ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଵାଂଛିତଂ ସ୍ଵାଦୁ ସତ୍ପଯଃ
ଗାଈମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ମଧୁର ଓ ଉତ୍ତମ ଦୁଧ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ନ ତତ୍ର ଵିଧଵା ନାରୀ ଜାଯତେ ନ ଚ ଦୁର୍ଭଗା ୬.୨୭.
ସେଠାରେ କୌଣସି ଜଣେ ମହିଳା ବିଧବା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନାହିଁ।
ଯଥାଜନ୍ମ ତଥା ମୃତ୍ଯୁଃ କ୍ରମାତ୍ସଂଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ଯେପରି ଜନ୍ମ ହୁଏ, ସେପରି କ୍ରମେ ମଣିଷମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି।
ନ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ଚ ଲୋକାନାଂ ମୃତାନାଂ ତତ୍ର ଜାଯତେ
ସେଠାରେ ମୃତ ଲୋକମାନେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵେଦାଂତଗା ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଶୀଲିନଃ
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ବେଦ ପାଠରେ ଲାଗିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ।
କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚାପି ଭୂପାଲମେକଂ କୃତ୍ଵା ସୁଭକ୍ତିତଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକ ରାଜାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ରାଜା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଵୈଶ୍ଯା ଵୈଶ୍ଯଜନାର୍ହାଣି ଚକ୍ରୁଃ କର୍ମାଣି ଭୂରିଶଃ
ବୈଶ୍ୟମାନେ ବୈଶ୍ୟ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଯେଉଁ କାମ ଉଚିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ କରୁଥିଲେ।
ମୁକ୍ତ୍ଵୈକାଂ ଦ୍ଵିଜଶୁଶ୍ରୂଷା ନ ଶୂଦ୍ରାସ୍ତତ୍ର ଚକ୍ରିରେ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଛଡ଼ି, ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମ ସେଠାରେ କରୁନଥିଲେ।
ନ ତତ୍ର ଚାଂତ୍ଯଜୋ ଜଜ୍ଞେ ନ ଚ ସଂକରସଂଭଵଃ
ସେଠାରେ କୌଣସି ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଜନ୍ମ ହୋଇନଥିଲେ ଏବଂ ମିଶ୍ର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ହୋଇନଥିଲା।
ଯଜନଂ ଯାଜନଂ ଦାନଂ ଵ୍ରତଂ ନିଯମ ଏଵ ଚ
ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରଧାନ କରିବା, ଦାନ, ବ୍ରତ ଏବଂ ନିୟମ ଏଠି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ଏଵଂଵିଧଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ମଯା ତେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ହେ ସହସ୍ରନୟନ, ଏପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଲି।
ତତସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗଂ ନାମ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ସଂପ୍ରଵର୍ତତେ ୬.୨୭.
ତାପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଗ, ଯାହାକୁ ତ୍ରେତାଯୁଗ କୁହାଯାଏ, ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ସୋଽପି ସାକ୍ଷାଜଗନ୍ନାଥଃ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପାଶ୍ରଯାଶ୍ରିତଃ
ସେ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ବସିଥିବା ଜଗନ୍ନାଥ ସ୍ୱୟଂ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି।
ତ୍ରିପାଦସ୍ତତ୍ର ଧର୍ମଃ ସ୍ଯାତ୍ପାଦେନୈକେନ ପାତକମ୍
ସେଠାରେ ଧର୍ମ ତିନି ପାଦରେ ଦଢ଼ି ରହିଥାଏ, ଏବଂ ଏକ ପାଦରେ ଅଧର୍ମ ଅଛି।
ତତଃ ଫଲାନି ଵାଂଛଂତି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୋଦ୍ଭଵାନି ତେ
ତାପରେ ଲୋକମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରୁ ମିଳୁଥିବା ଫଳକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ତତଃ କାମଵଶାନ୍ମୋହଂ ସର୍ଵେ ଗଚ୍ଛଂତି ମାନଵାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ମାନବ ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ମୋହରେ ବଶ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ତତସ୍ତୁ ରୌରଵାଦୀନି ନରକାଣି ଯମଃ ସ୍ଵଯମ୍
ତାପରେ ଯମ ନିଜେ ରୌରବ ଓ ଅନ୍ୟ ନରକକୁ ଲୋକମାନେ ପଠାନ୍ତି।
କର୍ମାନୁସାରତସ୍ତାନି ସେଵଯଂତି ନରାଧମାଃ
କାର୍ଯ୍ୟଅନୁସାରେ, ନିମ୍ନତମ ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି।
ତ୍ରିଵିଧାଃ ପୁରୁଷାସ୍ତତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠାଶ୍ଚାଧମମଧ୍ଯମାଃ
ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ତିନି ପ୍ରକାର—ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଧ୍ୟମ ଓ ନିମ୍ନ।
ଉନ୍ନତାସ୍ତାଲମାତ୍ରେଣ ତେଜୋଵୀର୍ଯସମନ୍ଵିତାଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ତାଳଗଛ ପରି ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଉପ୍ତକ୍ଷେତ୍ରଂ ସକୃଚ୍ଚାପି ସପ୍ତଵାରଂ ଲୁନଂତି ତେ
ସେମାନେ ଏକ ଋତୁରେ ବି ଚାଷ ହୋଇଥିବା ଜମିକୁ ସାତ ଥର ଚାଷ କରନ୍ତି।
ଯଥର୍ତୁ ପତ୍ରସଂଯୁକ୍ତାସ୍ତତ୍ର ସ୍ଯୁଃ ସୁମନୋହରାଃ ୬.୨୭.
ସେଠାରେ ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଗଛମାନେ ସୁନ୍ଦର ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ହୁଅନ୍ତି।