ସ ତ୍ଵଂ ଵାଂଛସି ଚେଚ୍ଛୁଦ୍ଧିମଗ୍ନିଵର୍ଣଂ ଘୃତଂ ପିବ
ଯଦି ତୁମେ ପବିତ୍ରତା ଚାହଁ, ତେବେ ଅଗ୍ନିସ୍ପୃଷ୍ଟ ଘୃତ ପିଉ।
ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଘୃତମାଦାଯ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଏହି କଥାକୁ ମନେ ପକାଇ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଘୃତ ନେଇଲେ।
ତାଵତ୍ତସ୍ଯ ପିତା ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାର୍ତାଂ ସଭାର୍ଯକଃ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣେକ୍ଷଣୋ ଦୀନୋ ଵାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ସେତିକି ବେଳେ, ତାଙ୍କର ବାପା ତାଙ୍କ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଖବର ଶୁଣି ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ ଆଖି ଲୁହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନ ଦୁଃଖିତ, କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଗଳା।
ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଚାର୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ୬.୨୫.
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନିପୁନି ଭାବି ଭଲଭାବେ ବିଚାର କଲେ,
ନାନ୍ଯଦସ୍ତି ସୁରାପାନେ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ଯଦି ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ତାହା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
ତତଃ ସ ସ୍ଵସୁତଂ ପ୍ରାହ ନୈଵ ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ତାପରେ ସେ ନିଜ ପୁଅକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ତତଃ ଶୁଦ୍ଧିଂ ସମାପ୍ନୋଷି କ୍ରମାନ୍ନିଯମସଂଯୁତଃ
ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଚାଲିଲେ, ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କର।
ନ ବ୍ରାହ୍ମଣସମାଦିଷ୍ଟଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତ ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନହେଉଥିବା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାତ୍କାର୍ଯୋ ମଯା ତାତ ମୌଂଜୀହୋମୋ ନ ସଂଶଯଃ
ସେହିପାଇଁ, ପୁଅ, ମୁଁ ମଉଞ୍ଜୀହୋମ କରିବା ଦରକାର; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯନ୍ମଯା ତୁ କୃତଂ ବାଲ୍ଯେ ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷଂତୁମର୍ହସି
ମୁଁ ଛୁଆଁବେଳେ ଯାହା କରିଥିଲି, ସେ ସବୁକୁ ତୁମେ ମାଫ କର।
ସର୍ଵସ୍ଵଂ ପ୍ରଦଦୌ ରୁଷ୍ଟୋ ମରଣେ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ
କ୍ରୋଧିତ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ନିଜ ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କଲେ।
ସାଽପି ତସ୍ଯ ସତୀ ଭାର୍ଯା କୃତ୍ଵା ମୃତ୍ଯୁଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ତାଙ୍କର ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି,
ଆଵାଭ୍ଯାଂ ସଂପ୍ରଵିଷ୍ଟାଭ୍ଯାଂ ଵହ୍ନୌ ପୁତ୍ର ତତସ୍ତଦା ୬.୨୫.
ପୁଅ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ଏକାସାଥିରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତସ୍ତୌ ଦମ୍ପତୀ ହୃଷ୍ଟୌ ଯାଵଦ୍ଵହ୍ନିସମୀପଗୌ
ତାପରେ, ସେ dampati ଦୁଇଜଣ ଆନନ୍ଦରେ ଅଗ୍ନି ସମୀପକୁ ଯାଉଥିଲେ,
ତାଵତ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ମୁନିର୍ନାମ ଶାଂଡିଲ୍ଯୋ ଵେଦପାରଗଃ
ସେତିକି ବେଳେ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ନାମକ ଏକ ଋଷି ଆସିଲେ।
ସ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ କୋପସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ
ଘଟଣାଟିକୁ ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଆଖି କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ହେଲା।
ଅହୋ ମୂଢତମା ଯୂଯଂ ଯଦେତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ରଯମ୍
ହାୟ, ତୁମେ କେତେ ଅବିବେକୀ! ତିନିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଏପରି କାମ କରିଛ।
ଅତ୍ର କାତ୍ଯାଯନେନୋକ୍ତଂ ଯଦ୍ଵଚଃ ସୁମହାତ୍ମନା
ଏଠାରେ, ମହାତ୍ମା କାତ୍ୟାୟନଙ୍କ କହିଥିବା କଥା ଏଉଁ ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଚାଂଦ୍ରାଯଣାନି କୃଚ୍ଛ୍ରାଣି ତଥା ସାଂତପନାନି ଚ
ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ, କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ସାନ୍ତପନ ନାମକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତଗୁଡ଼ିକ,
ଅତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁପଦୀ ଗଂଗା ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଠି ଅଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ ଉପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଗଙ୍ଗା; ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ,
ମୌଂଜୀହୋମଃ ପ୍ରମାଣଂ ସ୍ଯାନ୍ମୁନିଵାକ୍ଯେନ ଚେଦ୍ଭଵେତ୍
ଯଦି ମୁନିଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ, ତେବେ ମୌଞ୍ଜୀ ହୋମ ହେଉଛି ପ୍ରମାଣ।
ତତସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ ହର୍ଷେଣ ମହତାନ୍ଵିତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ତତଃ ପ୍ରବୋଧ୍ଯ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ନିନ୍ଯୁସ୍ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ୬.୨୫.
ତାପରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଜଗାଇ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତ୍ର ସ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯାଵଦ୍ଗଂଗାତୋଯସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ଉଦରାଦଖିଲଂ ତୋଯଂ ନିଷ୍କ୍ରାଂତଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ, ଯେତେ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ତାଙ୍କ ଗାଁଠିରୁ ବାହାରିଥିଲା, ସମସ୍ତ ଜଳ ତାଙ୍କ ପେଟରୁ ବାହାରିଗଲା, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
ତତୋଽଵଗାହତେ ଯାଵତ୍ତସ୍ଯାସ୍ତୋଯଂ ସୁଶୋଭନମ୍
ତାପରେ, ସେ ସ୍ନାନ କରିବାବେଳେ, ସେଇ ନଦୀର ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଜଳ,
ଶୁଦ୍ଧୋଽଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁପଦ୍ଯାଃ ସମାଗମାତ୍
ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନଦୀ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି।
ତତସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ ଚଂଡଶର୍ମାଦଯଶ୍ଚ ଯେ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଚଣ୍ଡଶର୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ,
ତସ୍ଯ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ସୀମାଂତେ ପଶ୍ଚିମେ ପାପନାଶିନୀ
ସେଇ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ଅଛି ପାପ ନାଶକୀ।
ଏତଦ୍ଵଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଵିଷ୍ଣୁପଦ୍ଯାଃ ସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ, ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି।
ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରସଂଭୂତଂ ତଦ୍ଵୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏବେ ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯାହା, ସେଥିରେ କଥାହେବି।