ଅଥ ସା ସଲିଲଭ୍ରାଂତ୍ଯା କରକଂ ମଦ୍ଯସଂଭଵମ୍
ତାପରେ, ସେ ବୋଲି ଭାବି, ପାଣି ପରିବର୍ତ୍ତେ ମଦ ଥିବା ଏକ ପାତ୍ର ଦେଲେ।
ମୁଖମଧ୍ଯଗତେ ମଦ୍ଯେ ସୋଽପି ତାଂ କୋପସଂଯୁତଃ
ମଦ ମୁହଁକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ସେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
କିମିଦଂକିମିଦଂ ପାପେ ତ୍ଵଯା କର୍ମ ଵିଗର୍ହିତମ୍
“ଏହା କଣ? ଏହା କଣ? ହେ ପାପିନୀ, ତୁମେ କଣ ନିନ୍ଦିତ କାମ କଲୁ?”
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯମଦ୍ଯ ମେ ନଷ୍ଟଂ ମଦ୍ଯପାନାଦସଂଶଯମ୍
“ଆଜି ମୋର ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ନିଶ୍ଚୟ ମଦପାନରେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।”
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ତଦ୍ଗୃହାଦ୍ଦୁଃଖସଂଯୁତଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ ଦୁଃଖରେ ସେଇ ଘର ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତଵେଲାଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵସ୍ତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ ୬.୨୫.
ପରେ, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ସୁଚିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିପ୍ରମୁଖ୍ଯାନାଂ ସଭା ଯତ୍ର ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ବସିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥାସୌ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୋଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାନ୍
ତାପରେ, ସେ ଶିର ନମାଇ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଥ ତେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପ୍ରଵିଚାର୍ଯ ପୁନଃପୁନଃ
ତେଵେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନିପୁନି ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ,
ଅଜ୍ଞାନାଜ୍ଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ସୁରାଂ ଚେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପିବେତ୍
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଜ୍ଞାନରେ କିମ୍ବା ଜାଣିସୁଣି ମଦ୍ୟପାନ କରେ,
ସ ତ୍ଵଂ ଵାଂଛସି ଚେଚ୍ଛୁଦ୍ଧିମଗ୍ନିଵର୍ଣଂ ଘୃତଂ ପିବ
ଯଦି ତୁମେ ପବିତ୍ରତା ଚାହଁ, ତେବେ ଅଗ୍ନିସ୍ପୃଷ୍ଟ ଘୃତ ପିଉ।
ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଘୃତମାଦାଯ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଏହି କଥାକୁ ମନେ ପକାଇ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଘୃତ ନେଇଲେ।
ତାଵତ୍ତସ୍ଯ ପିତା ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାର୍ତାଂ ସଭାର୍ଯକଃ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣେକ୍ଷଣୋ ଦୀନୋ ଵାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ସେତିକି ବେଳେ, ତାଙ୍କର ବାପା ତାଙ୍କ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଖବର ଶୁଣି ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ ଆଖି ଲୁହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନ ଦୁଃଖିତ, କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଗଳା।
ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଚାର୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ୬.୨୫.
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନିପୁନି ଭାବି ଭଲଭାବେ ବିଚାର କଲେ,
ନାନ୍ଯଦସ୍ତି ସୁରାପାନେ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ଯଦି ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ତାହା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
ତତଃ ସ ସ୍ଵସୁତଂ ପ୍ରାହ ନୈଵ ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ତାପରେ ସେ ନିଜ ପୁଅକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ତତଃ ଶୁଦ୍ଧିଂ ସମାପ୍ନୋଷି କ୍ରମାନ୍ନିଯମସଂଯୁତଃ
ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଚାଲିଲେ, ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କର।
ନ ବ୍ରାହ୍ମଣସମାଦିଷ୍ଟଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତ ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନହେଉଥିବା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାତ୍କାର୍ଯୋ ମଯା ତାତ ମୌଂଜୀହୋମୋ ନ ସଂଶଯଃ
ସେହିପାଇଁ, ପୁଅ, ମୁଁ ମଉଞ୍ଜୀହୋମ କରିବା ଦରକାର; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯନ୍ମଯା ତୁ କୃତଂ ବାଲ୍ଯେ ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷଂତୁମର୍ହସି
ମୁଁ ଛୁଆଁବେଳେ ଯାହା କରିଥିଲି, ସେ ସବୁକୁ ତୁମେ ମାଫ କର।
ସର୍ଵସ୍ଵଂ ପ୍ରଦଦୌ ରୁଷ୍ଟୋ ମରଣେ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ
କ୍ରୋଧିତ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ନିଜ ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କଲେ।
ସାଽପି ତସ୍ଯ ସତୀ ଭାର୍ଯା କୃତ୍ଵା ମୃତ୍ଯୁଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ତାଙ୍କର ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି,
ଆଵାଭ୍ଯାଂ ସଂପ୍ରଵିଷ୍ଟାଭ୍ଯାଂ ଵହ୍ନୌ ପୁତ୍ର ତତସ୍ତଦା ୬.୨୫.
ପୁଅ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ଏକାସାଥିରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତସ୍ତୌ ଦମ୍ପତୀ ହୃଷ୍ଟୌ ଯାଵଦ୍ଵହ୍ନିସମୀପଗୌ
ତାପରେ, ସେ dampati ଦୁଇଜଣ ଆନନ୍ଦରେ ଅଗ୍ନି ସମୀପକୁ ଯାଉଥିଲେ,
ତାଵତ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ମୁନିର୍ନାମ ଶାଂଡିଲ୍ଯୋ ଵେଦପାରଗଃ
ସେତିକି ବେଳେ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ନାମକ ଏକ ଋଷି ଆସିଲେ।
ସ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ କୋପସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ
ଘଟଣାଟିକୁ ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଆଖି କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ହେଲା।
ଅହୋ ମୂଢତମା ଯୂଯଂ ଯଦେତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ରଯମ୍
ହାୟ, ତୁମେ କେତେ ଅବିବେକୀ! ତିନିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଏପରି କାମ କରିଛ।
ଅତ୍ର କାତ୍ଯାଯନେନୋକ୍ତଂ ଯଦ୍ଵଚଃ ସୁମହାତ୍ମନା
ଏଠାରେ, ମହାତ୍ମା କାତ୍ୟାୟନଙ୍କ କହିଥିବା କଥା ଏଉଁ ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଚାଂଦ୍ରାଯଣାନି କୃଚ୍ଛ୍ରାଣି ତଥା ସାଂତପନାନି ଚ
ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ, କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ସାନ୍ତପନ ନାମକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତଗୁଡ଼ିକ,
ଅତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁପଦୀ ଗଂଗା ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଠି ଅଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ ଉପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଗଙ୍ଗା; ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ,