ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ
ସେହିଠାରେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିଷ୍ଣୋଃ ପଦସ୍ଯ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଅଯନେ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣାୟନ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରାୟନକୁ ଯିବାବେଳେ—
ତତ୍କେନ ଵିଧିନା ସୂତ ମନ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଵଦ ସତ୍ଵରମ୍
ଏହା କେମିତି କରିବା ଉଚିତ୍, କେଉଁ ମନ୍ତ୍ରରେ କରିବା ଉଚିତ୍, ଶୀଘ୍ର କହିଦିଅ।
ଦକ୍ଷିଣେ ଚୋତ୍ତରେ ଚାପି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଚାଯନଦ୍ଵଯେ
ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଓ ଉତ୍ତରାୟନ, ଏହି ଦୁଇଟି ଆୟନ ଆସିଲେ,
ଷଣ୍ମାସାଭ୍ଯଂତରେ ମୃତ୍ଯୁର୍ଯଦ୍ଯକସ୍ମାଦ୍ଭଵେନ୍ମମ
ଯଦି ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଅଚାନକ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ,
ଏଵଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯ ହରିଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପୂଜଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତତଃ
ଏଭଳି କହି, ପ୍ରଥମେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଏବଂ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ।
ତଦ୍ଵୋଽହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗଂଗାମାହାତ୍ମ୍ଯସଂଭଵମ୍
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗଙ୍ଗାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବି।
ଚମତ୍କାରପୁରେ ଵିପ୍ରଃ ପୁରାସୀତ୍ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ଚମତ୍କାରପୁର ନଗରରେ ପୂର୍ବେ ଏକ କଠୋର ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ସ ଯଦା ଯୌଵନୋପେତସ୍ତଦା ଵେଶ୍ଯାନୁରାଗକୃତ୍
ସେ ଯେତେବେଳେ ଯୁବକ ହେଲେ, ଏକ ବେଶ୍ୟାପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ସ କଦାଚିନ୍ନିଶୀଥେଽଥ ତୃଷାର୍ତଶ୍ଚ ସମୁତ୍ଥିତଃ
ଏକ ରାତିରେ, ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ଉଠିଲେ।
ଅଥ ସା ସଲିଲଭ୍ରାଂତ୍ଯା କରକଂ ମଦ୍ଯସଂଭଵମ୍
ତାପରେ, ସେ ବୋଲି ଭାବି, ପାଣି ପରିବର୍ତ୍ତେ ମଦ ଥିବା ଏକ ପାତ୍ର ଦେଲେ।
ମୁଖମଧ୍ଯଗତେ ମଦ୍ଯେ ସୋଽପି ତାଂ କୋପସଂଯୁତଃ
ମଦ ମୁହଁକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ସେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
କିମିଦଂକିମିଦଂ ପାପେ ତ୍ଵଯା କର୍ମ ଵିଗର୍ହିତମ୍
“ଏହା କଣ? ଏହା କଣ? ହେ ପାପିନୀ, ତୁମେ କଣ ନିନ୍ଦିତ କାମ କଲୁ?”
ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯମଦ୍ଯ ମେ ନଷ୍ଟଂ ମଦ୍ଯପାନାଦସଂଶଯମ୍
“ଆଜି ମୋର ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ନିଶ୍ଚୟ ମଦପାନରେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।”
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ତଦ୍ଗୃହାଦ୍ଦୁଃଖସଂଯୁତଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ ଦୁଃଖରେ ସେଇ ଘର ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତଵେଲାଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵସ୍ତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ ୬.୨୫.
ପରେ, ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ସୁଚିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିପ୍ରମୁଖ୍ଯାନାଂ ସଭା ଯତ୍ର ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ବସିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥାସୌ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୋଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାନ୍
ତାପରେ, ସେ ଶିର ନମାଇ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଥ ତେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପ୍ରଵିଚାର୍ଯ ପୁନଃପୁନଃ
ତେଵେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନିପୁନି ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ,
ଅଜ୍ଞାନାଜ୍ଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ସୁରାଂ ଚେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପିବେତ୍
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଜ୍ଞାନରେ କିମ୍ବା ଜାଣିସୁଣି ମଦ୍ୟପାନ କରେ,
ସ ତ୍ଵଂ ଵାଂଛସି ଚେଚ୍ଛୁଦ୍ଧିମଗ୍ନିଵର୍ଣଂ ଘୃତଂ ପିବ
ଯଦି ତୁମେ ପବିତ୍ରତା ଚାହଁ, ତେବେ ଅଗ୍ନିସ୍ପୃଷ୍ଟ ଘୃତ ପିଉ।
ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଘୃତମାଦାଯ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଏହି କଥାକୁ ମନେ ପକାଇ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଘୃତ ନେଇଲେ।
ତାଵତ୍ତସ୍ଯ ପିତା ପ୍ରାପ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାର୍ତାଂ ସଭାର୍ଯକଃ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣେକ୍ଷଣୋ ଦୀନୋ ଵାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା
ସେତିକି ବେଳେ, ତାଙ୍କର ବାପା ତାଙ୍କ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଖବର ଶୁଣି ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ ଆଖି ଲୁହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନ ଦୁଃଖିତ, କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଗଳା।
ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିଚାର୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ୬.୨୫.
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନିପୁନି ଭାବି ଭଲଭାବେ ବିଚାର କଲେ,
ନାନ୍ଯଦସ୍ତି ସୁରାପାନେ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ଯଦି ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ତାହା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
ତତଃ ସ ସ୍ଵସୁତଂ ପ୍ରାହ ନୈଵ ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ତାପରେ ସେ ନିଜ ପୁଅକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ତତଃ ଶୁଦ୍ଧିଂ ସମାପ୍ନୋଷି କ୍ରମାନ୍ନିଯମସଂଯୁତଃ
ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଚାଲିଲେ, ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କର।
ନ ବ୍ରାହ୍ମଣସମାଦିଷ୍ଟଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତ ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନହେଉଥିବା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାତ୍କାର୍ଯୋ ମଯା ତାତ ମୌଂଜୀହୋମୋ ନ ସଂଶଯଃ
ସେହିପାଇଁ, ପୁଅ, ମୁଁ ମଉଞ୍ଜୀହୋମ କରିବା ଦରକାର; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯନ୍ମଯା ତୁ କୃତଂ ବାଲ୍ଯେ ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷଂତୁମର୍ହସି
ମୁଁ ଛୁଆଁବେଳେ ଯାହା କରିଥିଲି, ସେ ସବୁକୁ ତୁମେ ମାଫ କର।