ଯାଵଦସ୍ଯ ପିତା ଵୃଦ୍ଧଃ ପୁତ୍ରଦର୍ଶନଵିହ୍ଵଲଃ ୩୯. ଆଗତ୍ଯ ଵସୁଧାପୃଷ୍ଠଂ ତସ୍ଯୈଵାଶ୍ରମସଂନିଧୌ ॥ ୬.୨୧.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ବୃଦ୍ଧ ପିତା, ପୁଅକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ, ପୃଥିବୀ ଉପରକୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ନିକଟକୁ ନ ଆସିବେ—
ଅମୁଂଚନ୍ନଗ୍ନିତୀର୍ଥେ ତଂ ସମାଭାଷ୍ଯ ତତଃ ପରମ୍
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇ, ପରେ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିତୀର୍ଥରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଵିପ୍ରୋ ମୃକଂଡଃ ସୁତଵତ୍ସଲଃ
ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ, ପୁଅକୁ ଭଲପାଉଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃକଣ୍ଡ—
ଅହୋ ମେ ତନଯୋଽଭୀଷ୍ଟଃ କଥମଦ୍ଯ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
ହାୟ, ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁଅ! ଏଇ ଦିନ କାହିଁକି ମୁଁ ତାକୁ ଦେଖୁନାହିଁ?
କୃତ୍ଵା ମାଂ ଦୁଃଖସଂତପ୍ତଂ ମାତରଂ ଚାପି ପୁତ୍ରକଃ
ମୋତେ ଓ ତାଙ୍କ ମାଆକୁ ଦୁଃଖରେ ପୋଡ଼ିଦେଇ, ମୋ ପୁଅ—
ପଶ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣି ପାପେନ ମଯା ଦୁଷ୍କୃତକାରିଣା
ଦେଖ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ମୋର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ପାପ କରିଛି—
କଥିତଂ ଜ୍ଞାନିନା ତେନ ମମ ପୂର୍ଵଂ ମହାତ୍ମ ନା
ମୋତେ ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ବଝାଇଦେଇଥିଲେ, ହେ ମହାତ୍ମା।
ସୋଽହଂ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଦୁଃଖେନ ସାଧଯିଷ୍ଯେ ହୁତାଶନମ୍
ଏବେ ପୁଅର ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ କରିବି।
ତତ୍କିଂ ଚିରଯସି ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛୀଘ୍ରଂ ଦାରୂଣି ଚାନଯ
କାହିଁକି ଦେରି କରୁଛ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ? ଶୀଘ୍ର ଜଳାଣା ପାଇଁ କାଠ ଆଣ।
ଯେନାଽହଂ ଭଵତା ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ହୁତାଶନମ୍
ଯାହାଁକି ତୁମ ସହିତ ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି।
ଆଜଗାମାଽଥ ସଂହୃଷ୍ଟଃ ସ ବାଲଃ ସନ୍ନିଧିଂ ତଯୋଃ ॥ ୬.୨୧.
ତାପରେ ସେ ଛୁଆଁ ଖୁସି ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ହୃଷ୍ଟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯା ସହିତସ୍ତଦା
ସେଉଠାରେ ସେଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜଣେଇ ଖୁସି ହେଲେ।
ଭୂଯୋଭୂଯଃ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ସଭାର୍ଯଃ ପୃଷ୍ଟଵାଂସ୍ତଦା
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଜଣେଇ ସହିତ ପୁଅକୁ ବାହୁଡିଆ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପୁନିପୁନି ପଚାରିଲେ।
ଶୋକାର୍ଣଵେ ପରିକ୍ଷିପ୍ଯ ମାଂ ସଭାର୍ଯଂ ଵଯୋଽଧିକମ୍
ମୋତେ ଓ ମୋ ଜଣେଇକୁ, ବୟସରେ ବଡ଼, ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଇ—
କ୍ରମେଣ ଵିନଯାତ୍ତାତ ସ୍ମରମାଣେନ ତେ ଵଚଃ ॥ ୫୪ ଦୀର୍ଘାଯୁର୍ଭଵ ତୈରୁକ୍ତଃ ସର୍ଵୈରେଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ
କ୍ରମେ, ନମ୍ରତା ସହିତ ତୁମ କଥା ମନେପକାଇ, ସମସ୍ତ ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ, 'ତୁମର ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ହେଉ।'
ଅଥ ତାତ ସମାଲୋକ୍ଯ ତେଷାଂ ମଧ୍ଯଗତୋ ମୁନିଃ
ତାପରେ, ହେ ବାପା, ସେ ମୁନି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦାଁଡ଼ି ଚାହିଲେ।
ତୃତୀଯେ ଦିଵସେ ସୋଽଯଂ ବାଲଃ ପଂଚତ୍ଵମେଷ୍ଯତି
ତୃତୀୟ ଦିନରେ ଏହି ଛୁଆଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ତତସ୍ତେ ମୁନଯୋ ଭୀତା ଅସତ୍ଯାତ୍ତାତ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ତାପରେ, ହେ ବାପା, ମୁନିମାନେ ଏହି ଅସତ୍ୟ କଥାକୁ ଶୁଣି ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ନମସ୍କୃତେନ ତେନାଽପି ପ୍ରୋକ୍ତୋଽହଂ ପଦ୍ମଯୋନିନା ॥ ଦୀର୍ଘାଯୁର୍ଭଵ ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚ କୁତସ୍ତ୍ଵମିହ ଚାଗତଃ
ସେଉଁଠି ମୁଁ ନମସ୍କାର କରି, ପଦ୍ମଯୋନିଙ୍କୁ ଶୁଣିଲି, 'ତୁମର ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ହେଉ।' ସେ ମୋତେ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ?'
ଅଥ ତୈର୍ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵୈର୍ଵୃତ୍ତାଂତଂ ତସ୍ଯ କୀର୍ତିତମ୍ ୬.୨୧.
ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ମୁନି ତାଙ୍କ କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଦେଲେ।
ଯଥାଽଯଂ ବାଲକୋ ଦେଵ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପିତାମହ
ଯେପରି ଏହି ଛୁଆଁ, ହେ ଦେବ, ତୁମ ଦୟାରେ, ହେ ପିତାମହ—
ତତୋଽହଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ତାତ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତଃ
ତାପରେ, ହେ ବାପା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲି।
ତେ ତୁ ମାଂ ମୁନଯୋତ୍ରୈଵ ପ୍ରମୁଚ୍ଯାଶ୍ରମସନ୍ନିଧୌ
ସେମାନେ ମୁନିମାନେ ମୋତେ ଏଠି ଆଶ୍ରମ ସାମ୍ନାରେ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ମୃକଂଡୋ ହର୍ଷସଂଯୁତଃ
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମୃକଣ୍ଡୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ତାନ୍ମୁନୀନ୍ସର୍ଵାନ୍କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଃ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତି ସହିତ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ସାଧୁ ପ୍ରୋକ୍ତମିଦଂ କୈଶ୍ଚିଦାଚାର୍ଯୈର୍ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, କିଛି ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ କଥା କହିଛନ୍ତି, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଭଲ କହିଛନ୍ତି।
ସାଧୂନାଂ ଦର୍ଶନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତୀର୍ଥଭୂତା ହି ସାଧଵଃ
ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମହାପୁଣ୍ୟ, କାରଣ ସଜ୍ଜନମାନେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସମାନ।
ତସ୍ମାଦତିଥଯଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଯୂଯଂ ସର୍ଵେଽଦ୍ଯ ମେ ଗୃହମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ଆଜି ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ଘରକୁ ଅତିଥି ଭାବେ ଆସିଛନ୍ତି।
ଅଲ୍ପାଯୁରପି ତେ ବାଲୋ ଯଜ୍ଜାତୋ ମୃତ୍ଯୁଵର୍ଜିତଃ
ଏହି ଶିଶୁର ଆୟୁଷ୍ୟ ଅଳ୍ପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଭଵଦ୍ଭିରଦ୍ଯ ସଂରକ୍ଷ୍ଯ କୁଲଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସମୁଦ୍ଧୃତମ୍ ॥ ୬.୨୧.
ଆପଣମାନେ ଆଜି ମୋ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କରି, ଉଦ୍ଧାର କରିଦେଇଛନ୍ତି।