ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦଦର୍ଶାଽଥ ପିତାମହମ୍ ୬.୨୦.
ଯଥାଯଥ ନିୟମରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ପରେ ପିତାମହଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତ୍ପ୍ରଭାଵାଜ୍ଜଘାନାଽଥ ଖରାଦୀନ୍ରାକ୍ଷସୋତ୍ତମାନ୍
ସେହି ପ୍ରଭାବରେ, ସେ ତାପରେ ଖର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ରାମକୃତଯାମ୍ଯଦିଶାପ୍ରଯାଣେ ବାଲମଂଡନତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯ ଵର୍ଣନଂନାମ ଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ରାମଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା ଓ ବାଳମଣ୍ଡନ ତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ଏହା ଏକାଶୀହଜାର ବ୍ୟାପ୍ତ ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ଅଂଶ।
କସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ କୃତସ୍ତେନ ସ୍ଵାଶ୍ରମୋ ମୁନିନା ଵଦ
ସେ ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମ କେଉଁଠି ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଆମକୁ କୁହ।
ଚମତ୍କାରପୁରାଭ୍ଯାଶେଵାନପ୍ରସ୍ଯାଶ୍ରମେ ସ୍ଥିତଃ
ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନଗର ନିକଟରେ, ବନପ୍ରସ୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ଥିଲା।
ଶାଂତାତ୍ମା ନିଯମୋପେତଶ୍ଚକାର ସୁମହତ୍ତପଃ
ଶାନ୍ତ ମନ ଓ ନିୟମିତ ଆଚରଣ ସହିତ, ସେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ପଶ୍ଚିମେ ଵଯସି ପ୍ରାପ୍ତେ ପୁତ୍ରୋ ଜଜ୍ଞେ ସୁଶୋଭନଃ
ଅନ୍ତିମ ବୟସରେ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ଅତି ଉତ୍ତମ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ମାର୍କଂଡ ଇତି ନାମାଽଥ ତସ୍ଯ ଚକ୍ରେ ପିତା ସ୍ଵଯମ୍
ତାପରେ, ସେ ନିଜେ ତାହାକୁ 'ମାର୍କଣ୍ଡେୟ' ନାମ ରଖିଲେ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତାରାପତିରିଵାଂବରେ ବାଲକ୍ରୀଡାପ୍ରସକ୍ତସ୍ଯ ପିତୁରୁତ୍ସଙ୍ଗଵର୍ତିନଃ
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆସିଲାବେଳେ, ଆକାଶରେ ତାରାପତି ପରି, ଛୁଆ ଖେଳରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ, ବାପାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିଲା।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ କଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ର ସମାଗତଃ
ତାପରେ, କିଛି ସମୟ ପରେ, କେହି ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ସ ତଂ ଶିଶୁଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ନଖାଗ୍ରାନ୍ମୂର୍ଦ୍ଧଜାଵଧିମ୍
ସେ ଶିଶୁଟିକୁ ନଖର ଟିପରୁ ମୁଣ୍ଡର ଚୂଡ଼ା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଲେ।
ମୃକଂଡୋଽପି ସମାଲୋକ୍ଯ ଜ୍ଞାନିନଂ ସସ୍ମିତାନନମ୍
ମୃକଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଥିବା ସେଇଁକୁ ଦେଖିଲେ।
ସୁଚିରଂ ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟସ୍ତତୋଽଭୂଃ ସସ୍ମିତାନନଃ ॥ ୬.୨୧.
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ମଧ୍ୟ ହସୁଥିବା ମୁହଁ ହେଲେ।
ତତଶ୍ଚ କଥଯାମାସ ହାସ୍ଯକାରଣମେଵ ହି
ତାପରେ ସେ ହସିବାର କାରଣଟି କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଗାତ୍ରସ୍ଥାନି ଭଵେତ୍ସତ୍ଯଂ ତୈଃ ପୁମାନଜରାମରଃ
ଏହି ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଦେହରେ ଥିଲେ, ମଣିଷ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜିତିପାରିବ।
ଅସ୍ଯ ଭାଵି ପୁନଶ୍ଚାଽସ୍ମାଦ୍ଦିଵସାନ୍ନିଧନଂ ଶିଶୋଃ
କିନ୍ତୁ ଏହି ଶିଶୁର ମୃତ୍ୟୁ ଏହି ଦିନରୁ ପୁଣି ହେବାକୁ ଲିଖାଯାଇଛି।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁରୁଷ୍ଵାଽସ୍ଯ ହିତଂ ଚ ଯତ୍
ଏହି କଥା ଜାଣି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଭଲ, ସେହି କାମ କର।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରୋ ଜଗାମାଽଭୀପ୍ସିତାଂ ଦିଶମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅକାଲେଽପି କୁମାରସ୍ଯ କିଂଚିଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ଵା ନିଜେ ହୃଦି
ଅସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଛୁଆଁଟିକୁ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଅଳ୍ପ ଭାବିଲେ।
ଯଂ କଂ ଚିଦ୍ଵୀକ୍ଷସେ ପୁତ୍ର ଭ୍ରମମାଣଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ପୁଅ, ତୁମେ ଯେଉଁ କୌଣସି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଦେଖିବ, ସେଉଁଠି ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ।
ଏଵଂ ତସ୍ଯ ଵ୍ରତସ୍ଥସ୍ଯ ଷଣ୍ମାସା ଦିଵସୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଏଭଳି, ଯିଏ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଛଅ ମାସ ତିନି ଦିନରେ କଟିଗଲା।
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ମୁନୀନ୍ସର୍ଵାନ୍ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ମୁନେଃ ସୁତଃ ୬.୨୧.
ସେଇ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେକୁ ଦେଖି, ମୁନିର ପୁଅ ସମ୍ମାନରେ ମଣ୍ଡିଆ ହେଲେ।
ଅଥ ତଂ ବାଲଭାଵେନ କୌତୁକାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ତାପରେ, ଶିଶୁଭାବରେ ଥିବା ସେଉଁକୁ ଦେଖି, ଉତ୍ସୁକତାରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଆସିଲେ।
ସର୍ଵୈରେଷ ଶିଶୁଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଦୀର୍ଘା ଯୁରିତି ସାଦରମ୍
ସମସ୍ତେ ସମ୍ମାନରେ କହିଲେ, 'ଏହି ଶିଶୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବେ'।
ତନ୍ନ ଯୁକ୍ତଂ ଭଵେଦୀଦୃଗସ୍ମାକଂ ଵଚନଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏପରି କଥା ଆମ ପକ୍ଷରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଉଚିତ ହେବ ନାହିଁ।
ତତୋ ମିଥଃ ସମାଲୋଚ୍ଯ ସର୍ଵେ ତେ ମୁନିପୁଂଗଵାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପରସ୍ପରେ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ତସ୍ଯ ପୁରୋ ନୀତ୍ଵା ବାଲୋଽଯଂ କ୍ଷୀଣଜୀଵିତଃ
ସେଉଁଠୁ, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନେଇ, କହିଲେ, 'ଏହି ଶିଶୁର ଜୀବନ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି'।
ତତସ୍ତୁ ତେ ସମାଦାଯ ସତ୍ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀକୁ ତୁରନ୍ତ ନେଇଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ଦେଵଂ ଵେଦୋକ୍ତୈଃ ସ୍ତଵନୈର୍ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦର ଶ୍ଲୋକରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ତେଷାମନଂତରଂ ସୋଽପି ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ପିତାମହମ୍
ତାଙ୍କ ପରେ ସେଉଁଠି ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କଲେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ।