ଆସ୍ତେ ପାଂସୁଭିରାଚ୍ଛନ୍ନଂ କଲେର୍ଭୀତଂ ଗଯାଶିରଃ
କଳିଯୁଗର ଭୟରେ, ଗୟାଶିର ଧୂଳିରେ ଢାକି ରହିଛି।
ଅଧସ୍ତାତ୍ପ୍ଲକ୍ଷଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଦର୍ଭସ୍ଥାନୈଃ ସମଂତତଃ
ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛର ତଳେ, ଦର୍ଭା ଘାସର ଆସନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘେରା ହୋଇଛି।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ତିଲୈସ୍ତୈସ୍ତ୍ଵଂ ତୈଃ ଶାକୈସ୍ତୈଃ କୁଶୈସ୍ତଥା
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ସେହି ତିଳ, ଶାକ ଓ କୁଶ ଦ୍ୱାରା—
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଦୀନସ୍ଯ ଦଯାନ୍ଵିତଃ
ସେ ଦୁଃଖିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେହି କଥା ଶୁଣିଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶାକାଂସ୍ତିଲାଂସ୍ତାଂସ୍ତୁ ଦର୍ଭାଂସ୍ତେନ ଯଥୋଦିତାନ୍
ସେ ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦେଲା, ତାହା ଅନୁସାରେ ଶାକ, ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଦେଖିଲା।
ତତଃ କୃତଘ୍ନମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଚକ୍ରେ ଯଥୋଦିତମ୍ ୬.୧୯.୩. ଵିମାନଵରମାରୂଢୋ ଵିଦୂରଥମଥାଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ, ଅକୃତଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉଚିତ ଭାବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ବସି, ଵିଦୂରଥଙ୍କୁ କହିଲା।
ମୁକ୍ତୋଽହଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ପ୍ରେତତ୍ଵାଦ୍ଦାରୁଣାଦ୍ଵିଭୋ
ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ, ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି।
ପିତୄଣାଂ ପୁଷ୍ଟିଦା ନିତ୍ଯଂ ଗଯାଶୀର୍ଷସମୁଦ୍ଭଵା
ଗୟାଶିର ଯେଉଁଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେ ସଦା ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ପୋଷଣ ଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରେତପକ୍ଷସ୍ଯ ଦର୍ଶାଯାଂ ଯସ୍ତସ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମାଚରେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରେତପକ୍ଷର ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ—
କୃଂତିତୈଶ୍ଚ ତଥା ଦର୍ଭୈଃ ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ । ସ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଫଲଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ କୃତଘ୍ନପ୍ରେତତୀର୍ଥତଃ
ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଠାରେ ଅକୃତଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରେତ ପାଇଁ ତୀର୍ଥର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାଃ ପିତୃଗଣାସ୍ତଥା ବର୍ହିଷଦଶ୍ଚ ଯେ
ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ ଓ ବର୍ହିଷଦ ନାମକ ପିତୃଗଣମାନେ—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍
ସେହିଠି ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଭ୍ରମମାଣୋ ଧରାପୃଷ୍ଠେ ସୀତାଲକ୍ଷ୍ମଣସଂଯୁତଃ
ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଭୂମିରେ ଘୁଞ୍ଚିବା କାଳରେ,
ସମାଽଽଯାତୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯତ୍ର ସା ପିତୃକୂପିକା
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଉଁଠି ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ପିତୃକୂପିକା ଥିଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଭଗଵାନ୍ଦିନନାଯକଃ
ଏହି ସମୟରେ ଭାଗ୍ୟବାନ ଦିନର ନାୟକ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତତଃ ପ୍ଲକ୍ଷନଗାଧସ୍ତାତ୍ପର୍ଣାନ୍ଯାସ୍ତୀର୍ଯ ଭୂତଲେ
ତାପରେ, ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ତଳେ ଭୂମିରେ ପତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।
ଅଥାଽଵଲୋକଯାମାସ ସ୍ଵପ୍ନେ ଦଶରଥଂ ନୃପମ୍
ତାପରେ, ସ୍ଵପ୍ନରେ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ପ୍ରୋଦ୍ଗତେ ରଵିମଣ୍ଡଲେ
ତାପରେ, ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ରବିମଣ୍ଡଳ ଉଦୟ ହେଲା।
ଅଦ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନେ ମଯା ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରିଯାଲାପପରଃ ପିତା
“ଆଜି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସ୍ଵପ୍ନରେ ମୋ ପିତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ—”
ତତ୍କୀଦୃକ୍ପରିଣାମୋଽସ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
“ଏହି ସ୍ଵପ୍ନର ଫଳ କଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ?”
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଊଚୁଃ ପିତରଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାମା ଯେ ଵୃଦ୍ଧିଂ ପଶ୍ଯଂତି ଵା ନୃପ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ: “ରାଜା, ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଚାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧି ଦେଖନ୍ତି—”
ତଦସ୍ଯାଂ କୂପିକାଯାଂ ଚ ସ୍ଵଯମେଵ ଗଯା ସ୍ଥିତା ୬.୨୦.
“ଏହି କୂପିକାରେ ଗୟା ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ।”
ତସ୍ମାତ୍କୁରୁ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରାଦ୍ଧମତ୍ର ଯଥୋଦିତମ୍
ସେହିପରି, ରଘୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠି ଯଥାବିଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କର।
ଅଥୈଵାମନ୍ତ୍ରଯାମାସ ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ରଘୁସତ୍ତମଃ
ତାପରେ, ରଘୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ବାଢମିତ୍ଯେଵ ତେ ଚୋକ୍ତ୍ଵା ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ॥ ଗତାଃ ସର୍ଵେ ସୁସଂହୃଷ୍ଟା ସ୍ଵକୀଯାନାଶ୍ରମାନ୍ପ୍ରତି ଵ
ସେମାନେ ‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ବୋଲି କହି, ସ୍ନାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଥ ତେଷୁ ପ୍ରଯାତେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ରଘୂତ୍ତମଃ
ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ରଘୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ଶାକମୂଲଫଲାନ୍ଯାଶୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧାର୍ଥଂ ସମୁପାନଯ
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ଆଣ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତୂର୍ଣଂ ଜଗାମାଽରଣ୍ଯମେଵ ହି
ଏହା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁରନ୍ତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ।
ଧାତ୍ରୀଫଲାନି ଚାଽଽମ୍ରାଣି ଚିର୍ଭଟାନୀଂ ଗୁଦାନି ଚ
ହରୀତକୀ, ଆମ୍ବ, ଚିରଭଟା ଉପରେ ଗୁଡ଼ର ଗାଠି ନେଇ,
ତତଶ୍ଚ ପାଚଯାମାସ ତଦର୍ଥେ ଜନକୋଦ୍ଭଵା
ତାପରେ, ଏହି କାମ ପାଇଁ ଜନକର କନ୍ୟା ସେମାନେ ରାନ୍ଧିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।