ଵିଦୂରଥୋ ମହୀପୋଽହଂ ମାହିଷ୍ମତ୍ଯାଂ କୃତାସ୍ପଦଃ ୬.୧୮.
ମୁଁ ଭିଦୂରଥ, ମାହିଷ୍ମତୀରେ ରାଜା ଭାବେ ରହୁଛି।
ତତୋ ମେ ଭ୍ରମମାଣସ୍ଯ ପ୍ରଣଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵସୈନିକାଃ
ତାପରେ ମୁଁ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ମୋ ସମସ୍ତ ସେନା ହରାଇଗଲା।
ଆସୀଦ୍ଧଯୋ ମମାଽଧସ୍ତାଜ୍ଜାତ୍ଯଃ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତଃ ॥ ସୋଽପି କର୍ମଵିପାକେନ ପଞ୍ଚତ୍ଵଂ ସମୁପସ୍ଥିତଃ ।ା
ମୋ ତଳେ ମୋ ଭାଇ ଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କର୍ମର ଫଳରେ ସେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତେ ତାପସାଃ ପ୍ରୋଚୁର୍ଵିଦ୍ମହେ ନ ଵଯଂ ପୁରୀମ୍
ତାପରେ ସେ ତାପସମାନେ କହିଲେ, 'ଆମେ ସେହି ସହର ବିଷୟରେ ଜାଣୁନାହିଁ।'
ନରେନ୍ଦ୍ରୈର୍ନୈଵ ନଃ କାର୍ଯଂ ନ ଦିଶୈର୍ନ ପୁରୈର୍ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଆମ ପାଖରେ ରାଜାମାନେ, ଦିଗବଳି, କିମ୍ବା ସହର ସହ କୌଣସି କାମ ନାହିଁ।
ସର୍ଵେ ଶୀର୍ଣାନି ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ପୁଷ୍ପାଣି ଚ ଫଲାନି ଚ
ସମସ୍ତ ଗଛର ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଶୁଖିଯାଇଛି।
ମାନୁଷୈଃ ସହ ସଂସର୍ଗଂ ସଂଭାଷଂ ଚ ନରାଧିପ
ହେ ନରପତି, ଆମେ ମାନବମାନେ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ସଂଗ କରୁନାହିଁ।
ଏକୈକସ୍ଯ ତରୋର୍ମୂଲେ ଦିଵସଂ ଵା ଦିନଦ୍ଵଯମ୍
ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଗଛର ମୂଳରେ ଏକ ଦିନ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଦିନ ରହୁଛୁ।
କାରଣାତ୍ତଵ ରାଜେଂଦ୍ର ନିଶାମେତାଂ ଵନସ୍ପତୌ
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏଇ ରାତିରେ ଏହି ଗଛମାନେକୁ ଦେଖ।
ଏକାକିନଂ ପଦାତିଂ ଚ ଵିଶସ୍ତ୍ରଂ ଶ୍ରମଵିହ୍ଵଲମ୍ ୬.୧୮. । ଏକାକୀ ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ରୋଽଯଂ ନେଷ୍ଯତି ଚ କଥଂ ନିଶାମ୍
ଏକା, ପଦେ ପଦେ ଚାଲିବା, ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ଏହି ରାଜା କିପରି ଏଇ ରାତି କାଟିବେ?
ତସ୍ମାଦତ୍ରୈଵ ନେଷ୍ଯାମଃ ସମେତାଃ ଶର୍ଵରୀମିମାମ୍॥ ଗଂତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ତତଃ ସର୍ଵୈର୍ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ସେଥିପାଇଁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏଇ ରାତି ରହିବା; ପ୍ରଭାତେ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଯିବେ।
ଏଵଂ ସଂଵଦତାଂ ତେଷାଂ ଭଗଵାଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଦୀଧିତିଃ
ଏଭଳି ସମ୍ବାଦ ହେଉଥିବାବେଳେ, ତୀବ୍ର ତେଜ ଥିବା ଭଗବାନ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅଥ ତାସ୍ତାପସାନ୍ରାଜା ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରଣତଃ ସ୍ଥିତଃ ତସ୍ମାତ୍ସଂଧ୍ଯାଵିଧିଃ କାର୍ଯଃ ସର୍ଵୈରେଵ ଯଥୋଚିତଃ
ତାପରେ ରାଜା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦଁଡାଇ ରହି, ସେ ତାପସମାନେକୁ କହିଲେ, 'ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ବିଧି କରିବା ଉଚିତ।'
ଅଥ ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ସ ଚ ରାଜା ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ମୁନି, ରାଜା ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ।
କାମିଭିଃ କାମିନୀଲୋକୈଃ ପ୍ରିଯୋକ୍ତୈରଭିଵାଂ ଛିତା
ଯେମାନେ ଆସକ୍ତ, ଯେମାନେ ଆସକ୍ତ ନାରୀମାନେ, ଏବଂ ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ପୀଯୂଷାର୍ଣଵଵେଲେଵ ଵିଷଵୃକ୍ଷଲତେଵ ଚ
ସେ ମଧୁର ସାଗର ପରି, ଏବଂ ବିଷ ଗଛର ବେଳି ପରି ଅଟେ।
ଉଲୂକା ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚୌରାଃ କାମିନଃ କୁଲଟାଂଽଗନାଃ
ପେଚା, ରାକ୍ଷସ, ଚୋର, ଆସକ୍ତ ଲୋକ ଏବଂ ଚଞ୍ଚଳ ନାରୀମାନେ।
କେଚିଚ୍ଚ ଦୈଵଯୋ ଗେନ ଶ୍ଵାପଦୈରର୍ଧଭକ୍ଷିତାଃ
କିଛି ଲୋକ ଭାଗ୍ୟର ଇଚ୍ଛାରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଧ ଖାଇଦିଆଯାଇଥିଲେ।
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାତୁରା ଦୀନା ଦୁଃଖେନ ମହତାଽନ୍ଵିତାଃ
ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଅଭାବରେ ଦୁଃଖିତ, ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଭାବରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ।
ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଥିଵଂ ତତ୍ର ଦିଷ୍ଟ୍ଯାଦିଷ୍ଟ୍ଯେତି ସାଦରମ୍
ସେମାନେ ସେଠାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆଦର ସହିତ କହିଲେ, 'ଭାଗ୍ୟରେ, ଭାଗ୍ୟରେ!'
ତତସ୍ତସ୍ଯ ନରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵ୍ଯସନଂ ସୈନ୍ଯସଂଭଵମ୍
ତାପରେ, ସେ ରାଜାଙ୍କର ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘଟିଥିବା ବିପଦ ହେଲା।
ଅଥ ତେ ତାପସାଃ ସର୍ଵେ ସ ଚ ରାଜା ସସେଵକଃ
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ତାପସମାନେ ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କର ସେବକମାନେ ସହିତ।
ତତସ୍ତେଷାଂ ପ୍ରସୁପ୍ତାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ତତ୍ର କାନନେ
ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ଶୁଇଥିଲେ।
ତତଃ ସ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ କୃତପୂର୍ଵାହ୍ଣିକକ୍ରିଯଃ
ତାପରେ ସେ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ପୂର୍ବାହ୍ନର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ନିଜୈସ୍ତୈଃ ସେଵକୈଃ ସାର୍ଧଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଃ ସ୍ଵପୁରୀଂ ପ୍ରତି
ସେ ନିଜ ସେବକମାନେ ସହିତ ନିଜ ସହର ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତୋ ନିଜଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କଞ୍ଚି ତ୍କାଲଂ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ ନିଜ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାଜା କିଛି ସମୟ ରହିଲେ।
ତଚ୍ଚ କାଲେନ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ନାତ୍ଵା ଧୌତାଂବରଃ ଶୁଚିଃ ୬.୧୯.
ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ, ସ୍ନାନ କରି, ପରିଷ୍କାର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ର ହେଲେ।
ଅଥାଽସୌ ପୃଥିଵୀପାଲଃ ସ୍ଵପ୍ନାଂତେ ଚ ଦଦର୍ଶ ତମ୍ ଵିମାନଵରମାରୂଢଂ ସ୍ତୂଯମାନଂ ଚ କିଂନରୈଃ
ତାପରେ, ନିଦ୍ରା ଶେଷରେ, ଭୂମିର ରାଜା ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ବସିଥିବା, କିନ୍ନରମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ଗମିଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତଂ ତ୍ରିଦିଵା ଲଯମ୍
ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ମୁଁ ଏବେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯିବି।
ତତଃ ସ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ହର୍ଷାଵିଷ୍ଟୋ ମହୀପତିଃ ୧୩ ସୋଽପି ତେନୈଵ ରୂପେଣ ତସ୍ଯ ସଂଦର୍ଶନଂ ଗତଃ
ତାପରେ, ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ରାଜା; ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଆକାରରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ସଉଭାଗ୍ୟ ପାଇଲେ।