ଅଥ ଵ୍ରୀଡାସମାଯୁକ୍ତଶ୍ଚଂଦ୍ରସ୍ତଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ତାପରେ ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।
ଗତେ ଦକ୍ଷେ ତତୋ ଭୂଯଶ୍ଚଂଦ୍ରମା ରୋହିଣୀରତଃ
ଡକ୍ଷ ଯିବା ପରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ପୁଣିଥରେ ରୋହିଣୀ ସହିତ ମନ ଲଗାଇଲେ ।
ଅଥ ଗତ୍ଵା ପୁନଃ ସର୍ଵା ଦକ୍ଷମୂଚୁଃ ସୁଦୁଃଖିତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ କନ୍ୟାମାନେ ଖୁବ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପୁଣିଥରେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ ।
ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯଦୁଃଖସଂତପ୍ତା ମରିଷ୍ଯାମ ନ ସଂଶଯଃ 7.3.20.
ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଜର୍ଜରିତ ହୋଇ, ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବୁ ।
ମମ ଵାକ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ଚଂଦ୍ର ଯସ୍ମାତ୍ପାପ କୃତଂ ନ ହି
ହେ ଚନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମୋ କଥା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ, ଏହିପରି କରି ତୁମେ ଅପରାଧ କରିଛ ।
କ୍ଷଯମେଷ୍ଯସି ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଯକ୍ଷ୍ମଣା ନାସ୍ତି ସଂଶଯଃ
ଏହିକାରଣରୁ, ତୁମେ ରୋଗରେ ଶୀଘ୍ର ଶୋଷିଯିବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଯକ୍ଷ୍ମଣା ଵ୍ଯାପିତଶ୍ଚଂଦ୍ରଃ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ଦିନେଦିନେ
ଚନ୍ଦ୍ର ଏହି ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ପ୍ରତିଦିନ ଶୋଷିଯାଉଛନ୍ତି ।
କି କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ମଯା ତତ୍ର ହ୍ଯସ୍ମିଞ୍ଛାପେ ସୁଦାରୁଣେ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶାପରେ ମୁଁ କଣ କରିବି ?
ସ ଏଵଂ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ଗତୋର୍ବୁଦମଥାଚଲମ୍
ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ ।
ତସ୍ମୈ ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵୋ ଵର୍ଷାଣାମଯୁତେ ଗତେ
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ କଟିବା ପରେ, ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ।
ତଵ ଦାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଚଂଦ୍ର ଯଦ୍ଯପି ସ୍ଯାତ୍ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ହେ ଚନ୍ଦ୍ର, ଯଦିଓ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହା ଦେବି ।
ଯକ୍ଷ୍ମଣା ଵ୍ଯାପିତୋ ଦେହୋ ମମାଯଂ ଚ ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଏହି ରୋଗରେ ମୋ ଦେହ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି ।
ନ ଶକ୍ତୋ ହ୍ଯନ୍ଯଥା କର୍ତୁଂ ଶାପସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଶାପକୁ ଅନ୍ୟ କେହି ବଦଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ତାଃ ସର୍ଵାଃ କନ୍ଯକା ମମ ଵାକ୍ଯତଃ 7.3.20.
ଏହିକାରଣରୁ, ମୋ କଥାମତେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସମଭାବରେ ମାନ ।
କୃଷ୍ଣେ କ୍ଷଯଶ୍ଚ ତେ ଚଂଦ୍ର ଶୁକ୍ଲେ ଵୃଦ୍ଧିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ତୁମେ କ୍ଷୟ ପାଉଛ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ତୁମର ବୃଦ୍ଧି ହେବ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ନାନଂ କରୋତ୍ଯେଵ ସ ଯାତୁ ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଯେ କେହି ଏଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିବେ।
ପିଣ୍ଡଦାନେନ ଦେଵେଶ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗଚ୍ଛଂତୁ ପୂର୍ଵଜାଃ
ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଯସ୍ମାତ୍ପ୍ରଭା ତ୍ଵଯା ପ୍ରାପ୍ତା ତୀର୍ଥେଽସ୍ମିନ୍ଵିମଲୋଦକେ
ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ଥିବା ତୀର୍ଥରେ ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲାବୋଲି,
ପ୍ରଭାସତୀର୍ଥଂ ଵିଖ୍ଯାତଂ ତସ୍ମାଦେତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି କାରଣରୁ, ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ 'ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥ' ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ ହେବ।
କରିଷ୍ଯଂତି ନରାଃ ସ୍ନାନଂ ତେ ଯାସ୍ଯଂତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ଏଠାରେ ଯେମାନେ ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଇବେ।
ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧସମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତେଷାଂ ଚଂଦ୍ର ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ମିଳୁଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଗୟାରେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମାନ ହେବ।
ଚନ୍ଦ୍ରୋଽପି ବୁଭୁଜେ ସର୍ଵାଃ ପତ୍ନୀଶ୍ଚ ଦକ୍ଷସଂଭଵାଃ
ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ଡକ୍ଷର ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ତୀର୍ଥଂ ଯତ୍ର ତପସ୍ତପ୍ତଂ ପିଣ୍ଡୋଦକଦ୍ଵିଜାତିନା
ଯେଉଁ ତୀର୍ଥରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଦେଇ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ପୁରା ପିଣ୍ଡୋଦକୋନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣୋଽଭୂନ୍ମହାମତେ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ, 'ପିଣ୍ଡୋଦକ' ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ଅଶକ୍ତୋଽଧ୍ଯଯନଂ କର୍ତୁଂ ଜାଡ୍ଯଭାଵାନ୍ମହୀପତେ
ହେ ରାଜା, ଜଡତାର କାରଣରୁ ସେ ପଢ଼ିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉନଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେତୁ ତତ୍ରୈଵ ଚ ସରସ୍ଵତୀ
ସେଇ ସମୟ ଓ ସେଇ ସ୍ଥାନରେ ସାରସ୍ୱତୀ ନିଜେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଖିନ୍ନଂ ଵୈରାଗ୍ଯେଣ ସମନ୍ଵିତମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଓ ବିରାକ୍ତିରେ ଭରିତ ଦେଖିଲେ।
କସ୍ମାନ୍ନ ହୃଷ୍ଯସି ହୃଦା କସ୍ମାଦତ୍ର ତ୍ଵମାଗତଃ
ତୁମ ହୃଦୟ କାହିଁକି ଆନନ୍ଦିତ ନୁହେଁ? ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ?
ଜ୍ଞାନହୀନୋ ମହାଭାଗେ ମୃତ୍ଯୁଂ ଵାଂଛାମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ବିହୀନ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଏବେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆଶା କରୁଛି।
ନ ମେ ସରସ୍ଵତୀ ଦେଵୀ ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ପରିଵର୍ତତେ ମରଣଂ ହି ମମ ଶ୍ରେଯୋ ମୂକଭାଵାନ୍ନ ଜୀଵିତମ୍
ମୋ ଜିହ୍ୱାର ଆଗରେ ସାରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ଚଳନ୍ତି ନାହିଁ; ଏଭଳି ମୂକ ଅବସ୍ଥାରେ ବଞ୍ଚିବାଠାରୁ ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ।