ଅଥ ଗତ୍ଵା ସ ରାଜେଂଦ୍ରଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁନୀଶ୍ଵରମ୍ ୬.୧୮.
ତାପରେ ରାଜା ଯାଇ, ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଂ ତଂ ରାଜଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମ୍
ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ଯିଏକି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖିନଥିଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ମନ୍ଯମାନା ମହୀପାଲଂ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନାଃ
ସେମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ଏହା ଏକ ରାଜା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
କୁତସ୍ତ୍ଵମନୁସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଵନେଽସ୍ମିଞ୍ଜନଵର୍ଜିତେ
ତୁମେ କିପରି ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଲୋକ ନାହାଁନ୍ତି, ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ?
ପାର୍ଥିଵସ୍ଯେଵ ଲିଂଗାନି ଦୃଶ୍ଯଂତେ ତଵ ଭୂରିଶଃ
ତୁମରେ ରାଜାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ବହୁତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଅଥୋଵାଚ ନୃପଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ପିପାସା ମାଂ ପ୍ରବାଧତେ
ତାପରେ ରାଜା କହିଲେ: ମୋତେ ତିଆରି ବହୁତ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି।
ତତସ୍ତୈର୍ଦର୍ଶିତଂ ତୋଯଂ ସମୀପେ ଯନ୍ମହୀପତେଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଥିବା ପାଣି ଦେଖାଇଲେ।
ତତଃ ଫଲାନି ପକ୍ଵାନି ତରୂଣାଂ ପତିତାନ୍ଯଧଃ
ତାପରେ ଗଛମାନଙ୍କ ତଳେ ପକ୍କା ଫଳ ପଡ଼ି ଥିଲା।
ତତସ୍ତୃପ୍ତିଂ ପରାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗତ୍ଵା ଜୈମିନିସଂନିଧୌ
ଏଭଳି ତୃପ୍ତି ପାଇଁ, ସେ ଜୟମିନିଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଗଲେ।
ଉଵାଚ ଚ ନିଜାଂ ଵାର୍ତାଂ କୃତାଂଜଲିପୁଟଃ ସ୍ଥିତଃ
ହାତ ଜୋଡି ଦଁଡାଇ ରହି, ସେ ନିଜ ଅବସ୍ଥା କଥା କହିଲେ।
ଵିଦୂରଥୋ ମହୀପୋଽହଂ ମାହିଷ୍ମତ୍ଯାଂ କୃତାସ୍ପଦଃ ୬.୧୮.
ମୁଁ ଭିଦୂରଥ, ମାହିଷ୍ମତୀରେ ରାଜା ଭାବେ ରହୁଛି।
ତତୋ ମେ ଭ୍ରମମାଣସ୍ଯ ପ୍ରଣଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵସୈନିକାଃ
ତାପରେ ମୁଁ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ମୋ ସମସ୍ତ ସେନା ହରାଇଗଲା।
ଆସୀଦ୍ଧଯୋ ମମାଽଧସ୍ତାଜ୍ଜାତ୍ଯଃ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତଃ ॥ ସୋଽପି କର୍ମଵିପାକେନ ପଞ୍ଚତ୍ଵଂ ସମୁପସ୍ଥିତଃ ।ା
ମୋ ତଳେ ମୋ ଭାଇ ଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କର୍ମର ଫଳରେ ସେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତେ ତାପସାଃ ପ୍ରୋଚୁର୍ଵିଦ୍ମହେ ନ ଵଯଂ ପୁରୀମ୍
ତାପରେ ସେ ତାପସମାନେ କହିଲେ, 'ଆମେ ସେହି ସହର ବିଷୟରେ ଜାଣୁନାହିଁ।'
ନରେନ୍ଦ୍ରୈର୍ନୈଵ ନଃ କାର୍ଯଂ ନ ଦିଶୈର୍ନ ପୁରୈର୍ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଆମ ପାଖରେ ରାଜାମାନେ, ଦିଗବଳି, କିମ୍ବା ସହର ସହ କୌଣସି କାମ ନାହିଁ।
ସର୍ଵେ ଶୀର୍ଣାନି ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ପୁଷ୍ପାଣି ଚ ଫଲାନି ଚ
ସମସ୍ତ ଗଛର ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଶୁଖିଯାଇଛି।
ମାନୁଷୈଃ ସହ ସଂସର୍ଗଂ ସଂଭାଷଂ ଚ ନରାଧିପ
ହେ ନରପତି, ଆମେ ମାନବମାନେ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ସଂଗ କରୁନାହିଁ।
ଏକୈକସ୍ଯ ତରୋର୍ମୂଲେ ଦିଵସଂ ଵା ଦିନଦ୍ଵଯମ୍
ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଗଛର ମୂଳରେ ଏକ ଦିନ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଦିନ ରହୁଛୁ।
କାରଣାତ୍ତଵ ରାଜେଂଦ୍ର ନିଶାମେତାଂ ଵନସ୍ପତୌ
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏଇ ରାତିରେ ଏହି ଗଛମାନେକୁ ଦେଖ।
ଏକାକିନଂ ପଦାତିଂ ଚ ଵିଶସ୍ତ୍ରଂ ଶ୍ରମଵିହ୍ଵଲମ୍ ୬.୧୮. । ଏକାକୀ ପାର୍ଥିଵେନ୍ଦ୍ରୋଽଯଂ ନେଷ୍ଯତି ଚ କଥଂ ନିଶାମ୍
ଏକା, ପଦେ ପଦେ ଚାଲିବା, ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ଏହି ରାଜା କିପରି ଏଇ ରାତି କାଟିବେ?
ତସ୍ମାଦତ୍ରୈଵ ନେଷ୍ଯାମଃ ସମେତାଃ ଶର୍ଵରୀମିମାମ୍॥ ଗଂତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ତତଃ ସର୍ଵୈର୍ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ସେଥିପାଇଁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଏଇ ରାତି ରହିବା; ପ୍ରଭାତେ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଯିବେ।
ଏଵଂ ସଂଵଦତାଂ ତେଷାଂ ଭଗଵାଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଦୀଧିତିଃ
ଏଭଳି ସମ୍ବାଦ ହେଉଥିବାବେଳେ, ତୀବ୍ର ତେଜ ଥିବା ଭଗବାନ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅଥ ତାସ୍ତାପସାନ୍ରାଜା ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରଣତଃ ସ୍ଥିତଃ ତସ୍ମାତ୍ସଂଧ୍ଯାଵିଧିଃ କାର୍ଯଃ ସର୍ଵୈରେଵ ଯଥୋଚିତଃ
ତାପରେ ରାଜା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦଁଡାଇ ରହି, ସେ ତାପସମାନେକୁ କହିଲେ, 'ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ବିଧି କରିବା ଉଚିତ।'
ଅଥ ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ସ ଚ ରାଜା ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ମୁନି, ରାଜା ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ।
କାମିଭିଃ କାମିନୀଲୋକୈଃ ପ୍ରିଯୋକ୍ତୈରଭିଵାଂ ଛିତା
ଯେମାନେ ଆସକ୍ତ, ଯେମାନେ ଆସକ୍ତ ନାରୀମାନେ, ଏବଂ ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ପୀଯୂଷାର୍ଣଵଵେଲେଵ ଵିଷଵୃକ୍ଷଲତେଵ ଚ
ସେ ମଧୁର ସାଗର ପରି, ଏବଂ ବିଷ ଗଛର ବେଳି ପରି ଅଟେ।
ଉଲୂକା ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚୌରାଃ କାମିନଃ କୁଲଟାଂଽଗନାଃ
ପେଚା, ରାକ୍ଷସ, ଚୋର, ଆସକ୍ତ ଲୋକ ଏବଂ ଚଞ୍ଚଳ ନାରୀମାନେ।
କେଚିଚ୍ଚ ଦୈଵଯୋ ଗେନ ଶ୍ଵାପଦୈରର୍ଧଭକ୍ଷିତାଃ
କିଛି ଲୋକ ଭାଗ୍ୟର ଇଚ୍ଛାରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଧ ଖାଇଦିଆଯାଇଥିଲେ।
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାତୁରା ଦୀନା ଦୁଃଖେନ ମହତାଽନ୍ଵିତାଃ
ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଅଭାବରେ ଦୁଃଖିତ, ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଭାବରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ।
ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଥିଵଂ ତତ୍ର ଦିଷ୍ଟ୍ଯାଦିଷ୍ଟ୍ଯେତି ସାଦରମ୍
ସେମାନେ ସେଠାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆଦର ସହିତ କହିଲେ, 'ଭାଗ୍ୟରେ, ଭାଗ୍ୟରେ!'