ଗଚ୍ଛାମଃ ସଂନିଧୌ ତେଷାଂ ଯଦି ପାର୍ଥିଵସତମ
ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ରାଜା, ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବୁ କି?
ତଥା ରସଵତୀ ସିଦ୍ଧାଃ ପଶ୍ଯାମୋ ଦୂରସଂସ୍ଥିତାଃ ୬.୧୮.
ଏଭଳି, ଦୂରରୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ଯେଉଁମାନେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତଥା ସୁଫଲିନୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍କଲପକ୍ଷିଭିରାଵୃତାନ୍
ଏଭଳି, ଫଳେ ଭରିଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁଛୁ, ଯାହା ଚଡ଼ିଛି ଦଳେ ଦଳେ ପକ୍ଷୀ।
କିଂଵା ତେ ବହୁନୋକ୍ତେନ ଯଦ୍ଯତ୍କର୍ମ ଵିଗର୍ହିତମ୍
ତୁମକୁ ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ? ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିନ୍ଦିତ—
ନ ଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ଵିନାଽସ୍ମାକଂ ପ୍ରାଣଯାତ୍ରା ପ୍ରଜାଯତେ
କୌଣସି ଦୋଷ ଛାଡ଼ି ଆମର ଜୀବନ ଚାଲିନଥାଏ।
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭ୍ରମାମଶ୍ଛିଦ୍ରହେତଵେ
ଏହି କାରଣରୁ, ଆମେ ସଦା ଦୋଷ ଖୋଜି ଘୁରୁଛୁ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଶଂସସି ଚାଽସ୍ମାକଂ ଖେଚରତ୍ଵଂ ମହୀପତେ
ତୁମେ ଯେଉଁଥିରେ ଆମର ଆକାଶରେ ଚଳାଚଳ କଥା କହିଛ, ରାଜା—
କ୍ରିଯତେ ଖେଚରତ୍ଵେନ କିଂକିଂ ଧର୍ମଂ ଵିନିଶ୍ଚଯୈଃ
ଆକାଶରେ ଘୁରିବା ଦ୍ୱାରା କଣ ଧର୍ମ ସଠିକ୍ ଭାବେ ହୁଏ?
ତସ୍ମାଦ୍ଦୋଷାଦିମେ ରାଜନ୍ଗୁଣା ଯଦ୍ଯପି କୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ଦୋଷରୁ, ରାଜା, ଏହି ଗୁଣଗୁଡିକ ଯଦିଓ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ସେମାନେ ଦୋଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵିଷାଦୋ ଜାଯତେ ଭୂଯୋ ଗୁଣୈରେତୈର୍ନରାଧିପ
ଏହି ଗୁଣମାନେ ଦ୍ୱାରା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା, ପୁନିପୁନି ଦୁଃଖ ଉପଜେ।
ରାଜୋଵାଚ । ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵେଷାଂ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧମସଂଶଯମ୍
ତେବେ ରାଜା କହିଲେ: ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୟାରେ ପିତୃକ୍ରିୟା କରିବି।
ତାରଯିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ॥ ୬.୧୮.
ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି।
ଯସ୍ମାଦ୍ଧୃଦ୍ଗତଶଂକା ମେ ହୃତା ଯୁଷ୍ମାଭିରଦ୍ଯ ଵୈ
ଯେହେତୁ ଆଜି ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରେ ଥିବା ସନ୍ଦେହକୁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଦୂର କରିଦେଲେ,
ଇତଃ ସ୍ଥାନାନ୍ମହାରାଜ ନାତିଦୂରେ ଜଲାଶଯଃ । ଅସ୍ତି ନାନାଦ୍ରୁମୋପେତଶ୍ଚିତ୍ତାହ୍ଲାଦକରଃ ପରଃ
ଏଠାରୁ, ମହାରାଜ, ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଝିଅଁ ଅଛି, ଯାହା ମନକୁ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।
ତସ୍ମାଦୁଦଙ୍ମୁଖୋ ଗଚ୍ଛ ଯତ୍ର ତେ ଜଲପକ୍ଷିଣଃ
ସେଠାରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ସୌମ୍ଯାଂ ଦିଶଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପ୍ରତସ୍ଥେ ସ ତୁ ଦୁଃଖିତଃ
ସେ ମୃଦୁ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯଦିଓ ମନରେ ଦୁଃଖ ଥିଲା।
ଏଵଂ ପ୍ରଗଚ୍ଛତା ତେନ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାକୁଲେନ ଚ । ଅଦୂରାଦେଵ ସଂଦୃଷ୍ଟଂ ନୀଲଂ ଦ୍ରୁମକଦଂବକମ୍
ଏଭଳି ଚାଲୁଥିବାବେଳେ, ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ଅତି ଦୂରରୁ ନୁହେଁ, ଗାଢ଼ ଛାୟା ଗଛମାନଙ୍କ ଗୋଛ ଦେଖିଲେ।
ଅଥାଽପଶ୍ଯନ୍ମନୋହାରି ସୌମ୍ଯସତ୍ତ୍ଵନିଷେଵିତମ୍
ତାପରେ ସେ ଏକ ଆକର୍ଷକ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୃଦୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପିତୈଃ ଫଲିତୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ସମଂତାତ୍ପରିଵେଷ୍ଟିତମ୍
ସେଠା ଚାରିପାଖରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲଗା ଗଛମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯନ୍ନଗାଧସ୍ତାତ୍ତପସ୍ଵିଗଣସେଵିତମ୍
ସେଠାରେ, ଗଛମାନଙ୍କ ତଳେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ।
ଅଥ ଗତ୍ଵା ସ ରାଜେଂଦ୍ରଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁନୀଶ୍ଵରମ୍ ୬.୧୮.
ତାପରେ ରାଜା ଯାଇ, ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଂ ତଂ ରାଜଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମ୍
ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ଯିଏକି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖିନଥିଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ମନ୍ଯମାନା ମହୀପାଲଂ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନାଃ
ସେମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ଏହା ଏକ ରାଜା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
କୁତସ୍ତ୍ଵମନୁସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଵନେଽସ୍ମିଞ୍ଜନଵର୍ଜିତେ
ତୁମେ କିପରି ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଲୋକ ନାହାଁନ୍ତି, ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ?
ପାର୍ଥିଵସ୍ଯେଵ ଲିଂଗାନି ଦୃଶ୍ଯଂତେ ତଵ ଭୂରିଶଃ
ତୁମରେ ରାଜାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ବହୁତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଅଥୋଵାଚ ନୃପଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ପିପାସା ମାଂ ପ୍ରବାଧତେ
ତାପରେ ରାଜା କହିଲେ: ମୋତେ ତିଆରି ବହୁତ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି।
ତତସ୍ତୈର୍ଦର୍ଶିତଂ ତୋଯଂ ସମୀପେ ଯନ୍ମହୀପତେଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଥିବା ପାଣି ଦେଖାଇଲେ।
ତତଃ ଫଲାନି ପକ୍ଵାନି ତରୂଣାଂ ପତିତାନ୍ଯଧଃ
ତାପରେ ଗଛମାନଙ୍କ ତଳେ ପକ୍କା ଫଳ ପଡ଼ି ଥିଲା।
ତତସ୍ତୃପ୍ତିଂ ପରାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗତ୍ଵା ଜୈମିନିସଂନିଧୌ
ଏଭଳି ତୃପ୍ତି ପାଇଁ, ସେ ଜୟମିନିଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଗଲେ।
ଉଵାଚ ଚ ନିଜାଂ ଵାର୍ତାଂ କୃତାଂଜଲିପୁଟଃ ସ୍ଥିତଃ
ହାତ ଜୋଡି ଦଁଡାଇ ରହି, ସେ ନିଜ ଅବସ୍ଥା କଥା କହିଲେ।