ଵାପୀକୂପତଡାଗାନାମାରାମାଣାଂ ଵିଶେ ଷତଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ କରି କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ଜଳାଶୟ ଓ ଉଦ୍ୟାନବାଟିକା ମାନଙ୍କର କଥା ହେଉଛି।
ଗତ୍ଵା ଗଯାଶିରଃ ପୁଣ୍ଯମେକୈକସ୍ଯ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ୬.୧୮.
ଗୟାଶିର ତୀର୍ଥକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ।
ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ଯାତି ଯେନେଦଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ର ସାଦାତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍
ତୁମ ଦୟାରେ, ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଯାହା—ଭୂତ ହେବାର ଦୁଃଖ—ସେଥିରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଧର୍ମାଧର୍ମପରିଜ୍ଞାନଂ ତଚ୍ଚ କସ୍ମାତ୍ପ୍ରନିଂଦସି
ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ଜ୍ଞାନ—ତୁମେ କାହିଁକି ଏହାକୁ ଦୋଷାରୋପ କରୁଛ?
ଗୁଣତ୍ରଯସମାଯୁକ୍ତା ଶେଷୈର୍ଦୋଷୈଃ ସମଂତତଃ
ତିନି ପ୍ରକାର ଗୁଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୋଷ ସମେତ ଆମେ ଅନେକ ଦୁର୍ବଳତାରେ ଜଡିତ।
ଏକା ଜାତିସ୍ମୃତିଃ ସମ୍ଯଗସ୍ଯାମେଵପ୍ରଜାଯତେ
ଆମ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଏକ ଠିକ୍ ଜନ୍ମସ୍ମୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଏତଦ୍ଗୁଣତ୍ରଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରେତଯୋନୌ ନୃପୋତ୍ତମ
ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଗୁଣ ଭୂତ ଯୋନିରେ ଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ରାଜାଙ୍କୁ।
ଯଦି ତାଵଦ୍ଵନାଦସ୍ମାଦ୍ଯାମୋନ୍ଯତ୍ର ଵଯଂ ନୃପ
ଯଦି ଆମେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ଚାହାଁ, ରାଜା।
ତଥା ଧର୍ମକ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵା ମାନୁଷାଣାମୁଦାହୃତାଃ
ଏଭଳି ମାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ପଶ୍ଯାମୋ ଦୂରତୋ ରାଜଞ୍ଜଲପୂର୍ଣାଞ୍ଜଲା ଶଯାନ୍
ଦୂରରୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ରାଜା, କିଛି ଲୋକ ହାତରେ ପାଣି ଭରି ଜୋଡି ଶୋଇଛନ୍ତି।
ଗଚ୍ଛାମଃ ସଂନିଧୌ ତେଷାଂ ଯଦି ପାର୍ଥିଵସତମ
ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ରାଜା, ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବୁ କି?
ତଥା ରସଵତୀ ସିଦ୍ଧାଃ ପଶ୍ଯାମୋ ଦୂରସଂସ୍ଥିତାଃ ୬.୧୮.
ଏଭଳି, ଦୂରରୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ଯେଉଁମାନେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତଥା ସୁଫଲିନୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍କଲପକ୍ଷିଭିରାଵୃତାନ୍
ଏଭଳି, ଫଳେ ଭରିଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁଛୁ, ଯାହା ଚଡ଼ିଛି ଦଳେ ଦଳେ ପକ୍ଷୀ।
କିଂଵା ତେ ବହୁନୋକ୍ତେନ ଯଦ୍ଯତ୍କର୍ମ ଵିଗର୍ହିତମ୍
ତୁମକୁ ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ? ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିନ୍ଦିତ—
ନ ଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ଵିନାଽସ୍ମାକଂ ପ୍ରାଣଯାତ୍ରା ପ୍ରଜାଯତେ
କୌଣସି ଦୋଷ ଛାଡ଼ି ଆମର ଜୀବନ ଚାଲିନଥାଏ।
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭ୍ରମାମଶ୍ଛିଦ୍ରହେତଵେ
ଏହି କାରଣରୁ, ଆମେ ସଦା ଦୋଷ ଖୋଜି ଘୁରୁଛୁ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଶଂସସି ଚାଽସ୍ମାକଂ ଖେଚରତ୍ଵଂ ମହୀପତେ
ତୁମେ ଯେଉଁଥିରେ ଆମର ଆକାଶରେ ଚଳାଚଳ କଥା କହିଛ, ରାଜା—
କ୍ରିଯତେ ଖେଚରତ୍ଵେନ କିଂକିଂ ଧର୍ମଂ ଵିନିଶ୍ଚଯୈଃ
ଆକାଶରେ ଘୁରିବା ଦ୍ୱାରା କଣ ଧର୍ମ ସଠିକ୍ ଭାବେ ହୁଏ?
ତସ୍ମାଦ୍ଦୋଷାଦିମେ ରାଜନ୍ଗୁଣା ଯଦ୍ଯପି କୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ଦୋଷରୁ, ରାଜା, ଏହି ଗୁଣଗୁଡିକ ଯଦିଓ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ସେମାନେ ଦୋଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵିଷାଦୋ ଜାଯତେ ଭୂଯୋ ଗୁଣୈରେତୈର୍ନରାଧିପ
ଏହି ଗୁଣମାନେ ଦ୍ୱାରା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା, ପୁନିପୁନି ଦୁଃଖ ଉପଜେ।
ରାଜୋଵାଚ । ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵେଷାଂ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧମସଂଶଯମ୍
ତେବେ ରାଜା କହିଲେ: ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଗୟାରେ ପିତୃକ୍ରିୟା କରିବି।
ତାରଯିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ॥ ୬.୧୮.
ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି।
ଯସ୍ମାଦ୍ଧୃଦ୍ଗତଶଂକା ମେ ହୃତା ଯୁଷ୍ମାଭିରଦ୍ଯ ଵୈ
ଯେହେତୁ ଆଜି ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରେ ଥିବା ସନ୍ଦେହକୁ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଦୂର କରିଦେଲେ,
ଇତଃ ସ୍ଥାନାନ୍ମହାରାଜ ନାତିଦୂରେ ଜଲାଶଯଃ । ଅସ୍ତି ନାନାଦ୍ରୁମୋପେତଶ୍ଚିତ୍ତାହ୍ଲାଦକରଃ ପରଃ
ଏଠାରୁ, ମହାରାଜ, ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଝିଅଁ ଅଛି, ଯାହା ମନକୁ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।
ତସ୍ମାଦୁଦଙ୍ମୁଖୋ ଗଚ୍ଛ ଯତ୍ର ତେ ଜଲପକ୍ଷିଣଃ
ସେଠାରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ସୌମ୍ଯାଂ ଦିଶଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପ୍ରତସ୍ଥେ ସ ତୁ ଦୁଃଖିତଃ
ସେ ମୃଦୁ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯଦିଓ ମନରେ ଦୁଃଖ ଥିଲା।
ଏଵଂ ପ୍ରଗଚ୍ଛତା ତେନ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାକୁଲେନ ଚ । ଅଦୂରାଦେଵ ସଂଦୃଷ୍ଟଂ ନୀଲଂ ଦ୍ରୁମକଦଂବକମ୍
ଏଭଳି ଚାଲୁଥିବାବେଳେ, ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ଅତି ଦୂରରୁ ନୁହେଁ, ଗାଢ଼ ଛାୟା ଗଛମାନଙ୍କ ଗୋଛ ଦେଖିଲେ।
ଅଥାଽପଶ୍ଯନ୍ମନୋହାରି ସୌମ୍ଯସତ୍ତ୍ଵନିଷେଵିତମ୍
ତାପରେ ସେ ଏକ ଆକର୍ଷକ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୃଦୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ।
ପୁଷ୍ପିତୈଃ ଫଲିତୈର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ସମଂତାତ୍ପରିଵେଷ୍ଟିତମ୍
ସେଠା ଚାରିପାଖରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲଗା ଗଛମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯନ୍ନଗାଧସ୍ତାତ୍ତପସ୍ଵିଗଣସେଵିତମ୍
ସେଠାରେ, ଗଛମାନଙ୍କ ତଳେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ।