ଶୂଦ୍ରାନ୍ନେନୋଦରସ୍ଥେନ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମ୍ରିଯତେ ଯଦି
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଗଭୀର ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରେ,
କୁଲଦେଶୋଚିତଂ ଧର୍ମଂ ଯସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଽନ୍ଯତ୍ସମାଚରେତ୍
ଯିଏ ନିଜ କୁଳ ଓ ଦେଶର ଉଚିତ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଆଚରଣ କରେ,
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ମଯା ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ ୬.୧୮.
ହେ ରାଜା, ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ତନ୍ମେ କୀର୍ତଯ ମାଂସାଦ ଵିସ୍ତରେଣ ଵିଶେଷତଃ
ଏବେ ତୁମେ ମୋତେ ମାଂସ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତାରରେ ଓ ବିଶେଷ ଭାବେ କୁହ।
ଯଃ ପଶ୍ଯତ୍ଯାତ୍ମଵଜ୍ଜଂତୂନ୍ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ନିଜ ପରି ଦେଖେ, ସେ ପିଶାଚ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ଅନ୍ନଦାନପରୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିଶେଷେଣାତିଥିପ୍ରିଯଃ
ଯିଏ ସଦା ଅନ୍ନଦାନରେ ଲାଗିଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରିୟ,
ସମଃ ଶତ୍ରୌ ଚ ମିତ୍ରେ ଚ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଂଚନଃ
ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମଭାବେ ଦେଖେ, ମାଟି, ପଥର ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ମାନେ,
ଦାନଧର୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂ ଧର୍ମମାର୍ଗା ନୁଯାଯିନାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଧର୍ମର ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି,
ଯୂକାମତ୍କୁଣଦଂଶାଦୀନ୍ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵାନି ଯୋ ନରଃ
ଯିଏ ଯୁକା, ମାଟକୁଣି, ଦଂଶ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖେ,
ସଦା ଯଜ୍ଞକ୍ରିଯୋପେତଃ ସଦା ତୀର୍ଥପରାଯଣଃ
ଯିଏ ସଦା ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାଏ, ସଦା ତୀର୍ଥରେ ଭକ୍ତି ରଖେ,
ଵାପୀକୂପତଡାଗାନାମାରାମାଣାଂ ଵିଶେ ଷତଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ କରି କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ଜଳାଶୟ ଓ ଉଦ୍ୟାନବାଟିକା ମାନଙ୍କର କଥା ହେଉଛି।
ଗତ୍ଵା ଗଯାଶିରଃ ପୁଣ୍ଯମେକୈକସ୍ଯ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ୬.୧୮.
ଗୟାଶିର ତୀର୍ଥକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ।
ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ଯାତି ଯେନେଦଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ର ସାଦାତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍
ତୁମ ଦୟାରେ, ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଯାହା—ଭୂତ ହେବାର ଦୁଃଖ—ସେଥିରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଧର୍ମାଧର୍ମପରିଜ୍ଞାନଂ ତଚ୍ଚ କସ୍ମାତ୍ପ୍ରନିଂଦସି
ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ଜ୍ଞାନ—ତୁମେ କାହିଁକି ଏହାକୁ ଦୋଷାରୋପ କରୁଛ?
ଗୁଣତ୍ରଯସମାଯୁକ୍ତା ଶେଷୈର୍ଦୋଷୈଃ ସମଂତତଃ
ତିନି ପ୍ରକାର ଗୁଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୋଷ ସମେତ ଆମେ ଅନେକ ଦୁର୍ବଳତାରେ ଜଡିତ।
ଏକା ଜାତିସ୍ମୃତିଃ ସମ୍ଯଗସ୍ଯାମେଵପ୍ରଜାଯତେ
ଆମ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଏକ ଠିକ୍ ଜନ୍ମସ୍ମୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଏତଦ୍ଗୁଣତ୍ରଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରେତଯୋନୌ ନୃପୋତ୍ତମ
ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଗୁଣ ଭୂତ ଯୋନିରେ ଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ରାଜାଙ୍କୁ।
ଯଦି ତାଵଦ୍ଵନାଦସ୍ମାଦ୍ଯାମୋନ୍ଯତ୍ର ଵଯଂ ନୃପ
ଯଦି ଆମେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ଚାହାଁ, ରାଜା।
ତଥା ଧର୍ମକ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵା ମାନୁଷାଣାମୁଦାହୃତାଃ
ଏଭଳି ମାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ପଶ୍ଯାମୋ ଦୂରତୋ ରାଜଞ୍ଜଲପୂର୍ଣାଞ୍ଜଲା ଶଯାନ୍
ଦୂରରୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ରାଜା, କିଛି ଲୋକ ହାତରେ ପାଣି ଭରି ଜୋଡି ଶୋଇଛନ୍ତି।
ଗଚ୍ଛାମଃ ସଂନିଧୌ ତେଷାଂ ଯଦି ପାର୍ଥିଵସତମ
ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ରାଜା, ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବୁ କି?
ତଥା ରସଵତୀ ସିଦ୍ଧାଃ ପଶ୍ଯାମୋ ଦୂରସଂସ୍ଥିତାଃ ୬.୧୮.
ଏଭଳି, ଦୂରରୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ଯେଉଁମାନେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତଥା ସୁଫଲିନୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍କଲପକ୍ଷିଭିରାଵୃତାନ୍
ଏଭଳି, ଫଳେ ଭରିଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁଛୁ, ଯାହା ଚଡ଼ିଛି ଦଳେ ଦଳେ ପକ୍ଷୀ।
କିଂଵା ତେ ବହୁନୋକ୍ତେନ ଯଦ୍ଯତ୍କର୍ମ ଵିଗର୍ହିତମ୍
ତୁମକୁ ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ? ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିନ୍ଦିତ—
ନ ଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ଵିନାଽସ୍ମାକଂ ପ୍ରାଣଯାତ୍ରା ପ୍ରଜାଯତେ
କୌଣସି ଦୋଷ ଛାଡ଼ି ଆମର ଜୀବନ ଚାଲିନଥାଏ।
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭ୍ରମାମଶ୍ଛିଦ୍ରହେତଵେ
ଏହି କାରଣରୁ, ଆମେ ସଦା ଦୋଷ ଖୋଜି ଘୁରୁଛୁ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଶଂସସି ଚାଽସ୍ମାକଂ ଖେଚରତ୍ଵଂ ମହୀପତେ
ତୁମେ ଯେଉଁଥିରେ ଆମର ଆକାଶରେ ଚଳାଚଳ କଥା କହିଛ, ରାଜା—
କ୍ରିଯତେ ଖେଚରତ୍ଵେନ କିଂକିଂ ଧର୍ମଂ ଵିନିଶ୍ଚଯୈଃ
ଆକାଶରେ ଘୁରିବା ଦ୍ୱାରା କଣ ଧର୍ମ ସଠିକ୍ ଭାବେ ହୁଏ?
ତସ୍ମାଦ୍ଦୋଷାଦିମେ ରାଜନ୍ଗୁଣା ଯଦ୍ଯପି କୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ଦୋଷରୁ, ରାଜା, ଏହି ଗୁଣଗୁଡିକ ଯଦିଓ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ସେମାନେ ଦୋଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵିଷାଦୋ ଜାଯତେ ଭୂଯୋ ଗୁଣୈରେତୈର୍ନରାଧିପ
ଏହି ଗୁଣମାନେ ଦ୍ୱାରା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା, ପୁନିପୁନି ଦୁଃଖ ଉପଜେ।