ଅତିଥିର୍ଯତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲ ଉପସ୍ଥିତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅତିଥି ଆସିଥାନ୍ତି,
କିଂ ଵା ତେ ବହୁନୋକ୍ତେନ ଶୃଣୁ ସଂକ୍ଷେପତୋ ନୃପ
ଏତେ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ରାଜା, ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି, ଶୁଣ।
ଯଦନ୍ନଂ କେଶସୂତ୍ରାସ୍ଥିଶ୍ଲେଷ୍ମାଦିଭିରୁପପ୍ଲୁତମ୍
ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟରେ କେଶ, ସୂତା, ହାଡ଼, କଫ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧି ମିଶିଥାଏ,
ଏତନ୍ମେ ସର୍ଵମାଚକ୍ଷ୍ଵ ମାଂସାଦ ମମ ପୃଚ୍ଛତଃ
ମୁଁ ତୁମରୁ ମାଂସ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛି, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଳିଭଳି କୁହ।
ପରଦାରରତଶ୍ଚୈଵ ପରଵିତ୍ତାପହାରକଃ
ଯିଏ ପରସ୍ତ୍ରୀ ସହ ରତି କରେ ଓ ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରାଏ,
କନ୍ଯାଂ ଯଚ୍ଛତି ଵୃଦ୍ଧାଯ ନୀଚାଯ ଧନଲିପ୍ସଯା
ଯିଏ ଧନଲୋଭରେ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇଦିଏ,
କୁଲେ ଜାତାଂ ଵିନୀତାଂ ଚ ଧର୍ମପତ୍ନୀଂ ସୁଖୋଚ୍ଛ୍ରିତାମ୍
ଯିଏ ନିଜ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା, ଶିଷ୍ଟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ସୁଖରେ ପୋଷି ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇଦିଏ,
ଦେଵସ୍ତ୍ରୀଗୁରୁଵିତ୍ତାନି ଯୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ନ ଯଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଦେବତା, ନାରୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ଧନ ନେଇ ଫେରାଏ ନାହିଁ,
ପରଵ୍ଯସନସଂତୁଷ୍ଟଃ କୃତଘ୍ନୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ଯିଏ ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ଖୁସି ପାଏ, କୃତଘ୍ନ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟ୍ୟା ଭଙ୍ଗ କରେ,
ଦୀଯମାନସ୍ଯ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ସୁପାପକୃତ୍
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦାନ ନେଉଥିବା ବେଳେ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରେ,
ଶୂଦ୍ରାନ୍ନେନୋଦରସ୍ଥେନ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମ୍ରିଯତେ ଯଦି
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଗଭୀର ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରେ,
କୁଲଦେଶୋଚିତଂ ଧର୍ମଂ ଯସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଽନ୍ଯତ୍ସମାଚରେତ୍
ଯିଏ ନିଜ କୁଳ ଓ ଦେଶର ଉଚିତ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଆଚରଣ କରେ,
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ମଯା ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ ୬.୧୮.
ହେ ରାଜା, ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ତନ୍ମେ କୀର୍ତଯ ମାଂସାଦ ଵିସ୍ତରେଣ ଵିଶେଷତଃ
ଏବେ ତୁମେ ମୋତେ ମାଂସ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତାରରେ ଓ ବିଶେଷ ଭାବେ କୁହ।
ଯଃ ପଶ୍ଯତ୍ଯାତ୍ମଵଜ୍ଜଂତୂନ୍ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ନିଜ ପରି ଦେଖେ, ସେ ପିଶାଚ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ଅନ୍ନଦାନପରୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିଶେଷେଣାତିଥିପ୍ରିଯଃ
ଯିଏ ସଦା ଅନ୍ନଦାନରେ ଲାଗିଥାଏ, ବିଶେଷ କରି ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରିୟ,
ସମଃ ଶତ୍ରୌ ଚ ମିତ୍ରେ ଚ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଂଚନଃ
ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମଭାବେ ଦେଖେ, ମାଟି, ପଥର ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବେ ମାନେ,
ଦାନଧର୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂ ଧର୍ମମାର୍ଗା ନୁଯାଯିନାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଧର୍ମର ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି,
ଯୂକାମତ୍କୁଣଦଂଶାଦୀନ୍ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵାନି ଯୋ ନରଃ
ଯିଏ ଯୁକା, ମାଟକୁଣି, ଦଂଶ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖେ,
ସଦା ଯଜ୍ଞକ୍ରିଯୋପେତଃ ସଦା ତୀର୍ଥପରାଯଣଃ
ଯିଏ ସଦା ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାଏ, ସଦା ତୀର୍ଥରେ ଭକ୍ତି ରଖେ,
ଵାପୀକୂପତଡାଗାନାମାରାମାଣାଂ ଵିଶେ ଷତଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ କରି କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ଜଳାଶୟ ଓ ଉଦ୍ୟାନବାଟିକା ମାନଙ୍କର କଥା ହେଉଛି।
ଗତ୍ଵା ଗଯାଶିରଃ ପୁଣ୍ଯମେକୈକସ୍ଯ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ୬.୧୮.
ଗୟାଶିର ତୀର୍ଥକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ।
ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ଯାତି ଯେନେଦଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ର ସାଦାତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍
ତୁମ ଦୟାରେ, ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଯାହା—ଭୂତ ହେବାର ଦୁଃଖ—ସେଥିରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ଧର୍ମାଧର୍ମପରିଜ୍ଞାନଂ ତଚ୍ଚ କସ୍ମାତ୍ପ୍ରନିଂଦସି
ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ଜ୍ଞାନ—ତୁମେ କାହିଁକି ଏହାକୁ ଦୋଷାରୋପ କରୁଛ?
ଗୁଣତ୍ରଯସମାଯୁକ୍ତା ଶେଷୈର୍ଦୋଷୈଃ ସମଂତତଃ
ତିନି ପ୍ରକାର ଗୁଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୋଷ ସମେତ ଆମେ ଅନେକ ଦୁର୍ବଳତାରେ ଜଡିତ।
ଏକା ଜାତିସ୍ମୃତିଃ ସମ୍ଯଗସ୍ଯାମେଵପ୍ରଜାଯତେ
ଆମ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଏକ ଠିକ୍ ଜନ୍ମସ୍ମୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଏତଦ୍ଗୁଣତ୍ରଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରେତଯୋନୌ ନୃପୋତ୍ତମ
ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଗୁଣ ଭୂତ ଯୋନିରେ ଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ରାଜାଙ୍କୁ।
ଯଦି ତାଵଦ୍ଵନାଦସ୍ମାଦ୍ଯାମୋନ୍ଯତ୍ର ଵଯଂ ନୃପ
ଯଦି ଆମେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ଚାହାଁ, ରାଜା।
ତଥା ଧର୍ମକ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵା ମାନୁଷାଣାମୁଦାହୃତାଃ
ଏଭଳି ମାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ପଶ୍ଯାମୋ ଦୂରତୋ ରାଜଞ୍ଜଲପୂର୍ଣାଞ୍ଜଲା ଶଯାନ୍
ଦୂରରୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ରାଜା, କିଛି ଲୋକ ହାତରେ ପାଣି ଭରି ଜୋଡି ଶୋଇଛନ୍ତି।