ତତସ୍ତେଷାଂ ତୁ ଯୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ମାଂସାଦଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତମ୍ ॥ କୃତାଂଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ଵିନଯାଵନତଃ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ମାଂସାଦ, ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଆଦର ସହ କହିଲେ:
ଵଯଂ ପ୍ରେତା ମହାରାଜ ନିଵସାମୋଽତ୍ର କାନନେ
"ମହାରାଜ, ଆମେ ପିଶାଚ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଛୁ।"
ଅହଂ ମାଂସାଦକୋନାମ ଦ୍ଵିତୀଯୋଽଯଂ ଵିଦୈଵତଃ
"ମୋ ନାମ ମାଂସାଦ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣଙ୍କ ନାମ ବିଦୈବତ।"
କିମେତତ୍କାରଣଂ ଯେନ ସର୍ଵେ ଯୂଯଂ ସ୍ଵନାମକାଃ
"ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏମିତି ନାମ କାହିଁକି ପାଇଛ? ଏହାର କାରଣ କଣ?"
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାହ ମାଂସାଦଃ କର୍ମନାମାନି ପାର୍ଥିଵ ॥ ମିଥଃ କୃତାନି ସଂଜ୍ଞାର୍ଥମସ୍ମାଭିଃ ସ୍ଵଯମେଵ ହି । ୬.୧୮.
ଏହା ଶୁଣି, ମାଂସ ଖାଉଥିବା ସେ ବୋଲିଲେ, ରାଜାନ୍, ଆମେ ନିଜେ ନିଜେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମ ଦେଇଛୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ ପରିଚୟ ପାଇଁ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵାଽଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ତୁମେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଏକେକରି କହିବି।
ଵଯଂ ହି ବ୍ରାହ୍ମଣା ଜାତ୍ଯା ଵୈଦିଶାଖ୍ଯେ ପୁରେ ନୃପ
ରାଜା, ଆମେ ବୈଦିଶା ନାମକ ସହରରେ ଜନ୍ମରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲୁ।
ନାସ୍ତିକା ଭିନ୍ନମର୍ଯାଦାଃ ପରଦାରରତାଃ ସଦା
ଆମେ ଅନାସ୍ଥିକ ଓ ନୀତିହୀନ ଥିଲୁ, ସଦା ପରସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିଲୁ।
ଜିହ୍ଵାଲୌଲ୍ଯପ୍ରସଂଗେନ ମଯା ଭୁକ୍ତଂ ସଦାଽଽମିଷମ୍
ମୋ ଜିଭର ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ସଦା ମାଂସ ଖାଇଥିଲି।
ଦ୍ଵିତୀଯୋଽଯଂ ମହାରାଜ ଯସ୍ତିଷ୍ଠତି ତଵାଽଗ୍ରତଃ
ମହାରାଜ, ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଯିଏ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥିବା, ସେ
ତେନ କର୍ମଵିପାକେନ ପ୍ରେତଯୋନିଂ ସମାଶ୍ରିତଃ
ତାଙ୍କର କର୍ମର ଫଳରେ, ସେ ପିତୃଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ସଦୈଵାଽନୁଷ୍ଠିତାଽନେନ ସୁପାପେନ କୃତଘ୍ନତା
ସେ ସଦା ମହାପାପ, ଅର୍ଥାତ୍ ଅପକୃତଜ୍ଞତା, କରୁଥିଲେ।
ରାଜୋଵାଚ ଆହାରେଣ ନୃଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ସର୍ଵେ ଜୀଵନ୍ତି ଜନ୍ତଵଃ
ରାଜା କହିଲେ: ଏହି ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବଞ୍ଚିଥାନ୍ତି।
ଭୋଜ୍ଯକାଲେ ଗୃହେ ଯତ୍ର ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ । ଅପି ମନ୍ତ୍ରୌଷଧୀପ୍ରାଯଂ ପ୍ରେତା ଭୁଂଜତି ତତ୍ର ହି
ଯେଉଁଠାରେ ଘରେ ଭୋଜନ ସମୟରେ ଜଣେ ଜଣେ ଝଗଡ଼ା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଔଷଧ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପିତୃଗଣ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ଭୁଜ୍ଯତେ ଯତ୍ର ଭୂପାଲ ଵେଂଶ୍ଵଦେଵଂ ଵିନା ନରୈଃ ୬.୧୮.
ଯେଉଁଠାରେ ଘର ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେଇନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଲୋକେ ଖାଇଥାନ୍ତି, ରାଜା,
ରାତ୍ରୌ ଯତ୍କ୍ରିଯତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦାନଂ ଵା ପର୍ଵଵର୍ଜିତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ରାତିରେ କିମ୍ବା ନିଷିଦ୍ଧ ଦିନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଦାନ କରାଯାଏ,
ଯସ୍ମିନ୍ନୋ ମାର୍ଜନଂ ହର୍ମ୍ଯେ କ୍ରିଯତେ ନୋପଲେପନମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଘରେ କେବଳ ପୋଖା କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଗୋବର ଦ୍ୱାରା ଲେପନ କରାଯାଏ ନାହିଁ,
ଭିନ୍ନଭାଣ୍ଡପରିତ୍ଯାଗୋ ଯତ୍ର ନ କ୍ରିଯତେ ଗୃହେ
ଯେଉଁଠାରେ ଘରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ପାତ୍ର ପଡ଼ି ରହିଥାଏ, ତାହା ଫେଙ୍କାଯାଏ ନାହିଁ,
ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦକ୍ଷିଣାହୀନଂ କ୍ରିଯାହୀନଂ ଚ ଵା ନୃପ
ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦାନ ବିନା କିମ୍ବା ଯଥାଯଥ କ୍ରିୟା ବିନା କରାଯାଏ, ରାଜା,
ହୀନାଂଗା ହ୍ଯଧିକାଂଗା ଵା ଯସ୍ମିଞ୍ଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ବସିଥାନ୍ତି,
ଅତିଥିର୍ଯତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲ ଉପସ୍ଥିତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅତିଥି ଆସିଥାନ୍ତି,
କିଂ ଵା ତେ ବହୁନୋକ୍ତେନ ଶୃଣୁ ସଂକ୍ଷେପତୋ ନୃପ
ଏତେ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ରାଜା, ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି, ଶୁଣ।
ଯଦନ୍ନଂ କେଶସୂତ୍ରାସ୍ଥିଶ୍ଲେଷ୍ମାଦିଭିରୁପପ୍ଲୁତମ୍
ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟରେ କେଶ, ସୂତା, ହାଡ଼, କଫ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧି ମିଶିଥାଏ,
ଏତନ୍ମେ ସର୍ଵମାଚକ୍ଷ୍ଵ ମାଂସାଦ ମମ ପୃଚ୍ଛତଃ
ମୁଁ ତୁମରୁ ମାଂସ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛି, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଳିଭଳି କୁହ।
ପରଦାରରତଶ୍ଚୈଵ ପରଵିତ୍ତାପହାରକଃ
ଯିଏ ପରସ୍ତ୍ରୀ ସହ ରତି କରେ ଓ ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରାଏ,
କନ୍ଯାଂ ଯଚ୍ଛତି ଵୃଦ୍ଧାଯ ନୀଚାଯ ଧନଲିପ୍ସଯା
ଯିଏ ଧନଲୋଭରେ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଇଦିଏ,
କୁଲେ ଜାତାଂ ଵିନୀତାଂ ଚ ଧର୍ମପତ୍ନୀଂ ସୁଖୋଚ୍ଛ୍ରିତାମ୍
ଯିଏ ନିଜ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା, ଶିଷ୍ଟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ସୁଖରେ ପୋଷି ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇଦିଏ,
ଦେଵସ୍ତ୍ରୀଗୁରୁଵିତ୍ତାନି ଯୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ନ ଯଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଦେବତା, ନାରୀ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ଧନ ନେଇ ଫେରାଏ ନାହିଁ,
ପରଵ୍ଯସନସଂତୁଷ୍ଟଃ କୃତଘ୍ନୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ଯିଏ ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ଖୁସି ପାଏ, କୃତଘ୍ନ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟ୍ୟା ଭଙ୍ଗ କରେ,
ଦୀଯମାନସ୍ଯ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ସୁପାପକୃତ୍
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦାନ ନେଉଥିବା ବେଳେ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରେ,