ତତୋଽରଣ୍ଯଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଵୀକ୍ଷାଂଚକ୍ରେ ସମଂତତଃ ॥ ସୂକ୍ଷ୍ମଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସ ଦୁର୍ଗାଣି ଗହନାନି ଵନାନି ଚ
ତାପରେ, ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖୋଜିଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୁର୍ଗମ ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ତଳାଶ କଲେ।
ଅଥ ତେନ କ୍ଵଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ପଦଂ ତସ୍ଯ ପଶୋଃ ସ୍ଫୁଟମ୍ ୬.୧୪.
ତାପରେ, ସେଠାରେ କେଉଁଠି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପଶୁର ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ।
ତତଶ୍ଚ ତତ୍ପଦାନ୍ଵେଷୀ ସ ଜଗାମ ଵନାଦ୍ଵନମ୍
ତାପରେ ସେ ଚିହ୍ନ ଖୋଜିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ତସ୍ଯ ଜାତା ପଶୁଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଏଭଳି ପଶୁକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ସେ ଚାରିପଟେ ଘୂରିଲେ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଵସାନେ ଚ ପଶୁର୍ଲବ୍ଧୋ ହି ତେନ ସଃ
ସେଇ ଚାରିପଟେ ଘୂରିବା ପରେ ସେ ପଶୁକୁ ପାଇଲେ।
ଚୈତ୍ରେ ପୁଣ୍ଯତମେ ମାସି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍
ଚୈତ୍ର ମାସର ସବୁଠାରୁ ପୁଣ୍ୟ ଦିନରେ, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତାରିଖରେ,
ଏଵମଜ୍ଞାନଭାଵେନ କୃତା ତାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା
ଏଭଳି ଅଜ୍ଞାନରେ, ସେଇ ଚାରିପଟେ ଘୂରିବା ଦୁଇଜଣେ କରିଥିଲେ।
ନିରାହାରସ୍ଯ ମୂକସ୍ଯ ସାହାରସ୍ଯ ପଶୋସ୍ତଥା
ଏକ ଦିଗରେ ଉପବାସରେ ଥିବା ଓ ନିରବ ଥିବା ଜଣେ, ଅନ୍ୟଦିଗରେ ଖାଇଥିବା ପଶୁ, ଦୁଇଜଣେ ଏଭଳି କରିଥିଲେ।
ଵିନା ସ୍ନାନେନ ଭକ୍ଷାଚ୍ଚ ଦୈଵାଦ୍ଦ୍ଵିଜଵରୋତ୍ତମାଃ ଉଭୌ ପଂଚତ୍ଵମାପନ୍ନୌ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନାଯୁଷଃ କ୍ଷଯେ
ସ୍ନାନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ବିନା, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁଇଜଣେ ଅଲଗା ଭାବେ ଜୀବନ ଶେଷ କଲେ।
ତତଶ୍ଚ ପଶୁପାଲସ୍ତୁ ଦଶାର୍ଣାଧିପତେଃ ସୁତଃ
ତାପରେ ସେ ପଶୁପାଳକ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ,
ଅଥାଗତ୍ଯ ସ ରାଜେଂଦ୍ରସ୍ତେନୈଵ ସହ ମଂତ୍ରିଣା ୬.୧୪.
ତାପରେ ସେ ରାଜା, ସେଇ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଆସିଲେ।
ଚକ୍ରେ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଯୁତଃ
ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଅତିଶୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ସେ ପୂଜା କଲେ।
ଏକଦା ତତ୍ର ଚାଽଽଯାତା ମୁନଯଃ ଶଂସିତଵ୍ରତାଃ
ଏକଥର ସେଠାରେ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା କିଛି ଋଷି ଆସିଲେ।
ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯୋ ଭରଦ୍ଵାଜଃ ଶୁନଃଶେପୋଽଥ ଗାଲଵଃ
ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଶୁନଃଶେପ ଓ ଗାଳବ,
ତଥାନ୍ଯେ ଶଂସିତାଽଽତ୍ମାନୋ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯପରାଯଣାଃ
ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ମୁନିମାନେ,
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ମହୀପାଲଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କୃତାଂଜଲିଃ
ସେମାନେକୁ ଦେଖି ରାଜା ହାତ ଯୋଡି ମାଥା ନମାଇଲେ।
ତତସ୍ତେଷାଂ ସ ମଧ୍ଯେ ଚ ସଂନିଵିଷ୍ଟୋ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ବସିଲେ।
ତତଶ୍ଚକ୍ରୁଃ କଥା ଦିଵ୍ଯା ମୁନଯସ୍ତେ ମହୀପତେଃ । ପୁରତୋ ମୁନିମୁଖ୍ଯାନାଂ ଚରିତାନି ମହାତ୍ମନାମ୍
ତାପରେ ସେ ଋଷିମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବତାମୟ କଥା କହିଲେ, ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ପୁରାଣାନାଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରସମୁଦ୍ଭଵାଃ
ପୁରୁଣା ରାଜାଋଷିମାନଙ୍କ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଥାଗୁଡ଼ିକ,
ଅଥ କ୍ଵାଽପି କଥାଂତେ ସ ପାର୍ଥିଵସ୍ତୈର୍ମହର୍ଷିଭିଃ
ତାପରେ କଥାର ଶେଷରେ, ସେ ମହାର୍ଷିମାନେ ସେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କଲେ।
କରୋଷି ମଂତ୍ରିଣା ସାର୍ଧଂ ପୁରସ୍ଯାଽସ୍ଯ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ ୬.୧୪.
ତୁମେ ତୁମର ମନ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଏହି ସହରକୁ ପରିକ୍ରମା କର।
ଅସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ସୁତୀର୍ଥାନି ସଂତି ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ ॥ ତଥାଽନ୍ଯାନି ପ୍ରସିଦ୍ଧାନି ଦେଵତାଯତନାନି ଚ
ହେ ରାଜା, ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବତାଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଅଛି।
ଆଦରସ୍ତେଷୁ ଵୈ ରାଜନ୍ନାସ୍ତି ସ୍ଵଲ୍ପୋ ଽପି କର୍ହିଚିତ୍
ହେ ରାଜା, ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ଦେଉନାହାଁ।
ସ ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚୋ ଭୂପଃ କିଂଚିଦ୍ଵ୍ରୀଡାସମନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ ରାଜା କିଛି ଲଜ୍ଜା ଭାବେ କହିଲେ—
ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯୁଷ୍ମାଭିଃ ସାଂପ୍ରତଂ ମମ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣମାନେ ଏହିମାନେ ଯାହା ପଚାରିଛନ୍ତି—
ତଥାଽପି ହି ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ଯୁଷ୍ମାକଂ ସତ୍ଯମେଵ ହି
ତଥାପି, ଆପଣମାନେ ଯେମିତି କହିଛନ୍ତି, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵୃତ୍ତାଂତଂ ତନ୍ମୁନୀଂଦ୍ରାଣାଂ ତେଷାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସତ୍ତମାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେ ମହାମୁନିମାନଙ୍କର କଥା—
ଯଥା ନଷ୍ଟଃ ପଶୁସ୍ତସ୍ଯ କୃତା ଯଦ୍ଵଦଵେକ୍ଷଣା ॥ ଯଥା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଜାତା ଚମତ୍କାରପୁରସ୍ଯ ତୁ
ଯେପରି ସେ ନିଜ ପଶୁ ହରାଇ ଖୋଜିଥିଲେ, ସେପରି ଚମତ୍କାରପୁରର ପରିକ୍ରମା କରାଯାଇଥିଲା।
ଜାତିସ୍ମୃତିର୍ଯଥା ଜାତା ପ୍ରାକ୍ତନୀ ତତ୍ପ୍ରଭାଵତଃ
ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ପୃଥିଵୀପତେଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ରାଜା ଉପରେ ଖୁସି ହେଲେ।