ତତଃ କୁଷ୍ଠଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଦ୍ଵାଦଶାର୍କସମପ୍ରଭଃ । ନିଷ୍କ୍ରାଂତଃ ସଲିଲାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଧର୍ଷେଣ ମହତାନ୍ଵିତଃ
ଏପରେ, କୁଷ୍ଠ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ, ସେ ସେଠାର ଜଳରୁ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ସହିତ ବାହାରିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵେଦପାରଗାନ୍
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେମାନେ ବେଦର ଜ୍ଞାନୀ, ତାଙ୍କୁ ଶିରୋନମ୍ର କଲେ।
ପ୍ରସାଦେନ ହି ଯୁଷ୍ମାକଂ ମୁକ୍ତୋଽହଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମାଃ
ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କର କୃପାରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।'
ତସ୍ମାନ୍ନାହଂ କରିଷ୍ଯାମି ରାଜ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସତ୍ତମାଃ
ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇବି ନାହିଁ।
ଏତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ଚ ଦେଶଂ ଚ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵାଦି ତଥାପରମ୍
ଏହି ରାଜ୍ୟ, ଏହି ଦେଶ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ—
ମମୈଵାନୁଗ୍ରହାର୍ଥାଯ ଦଯାଂ କୃତ୍ଵା ବୃହତ୍ତରାମ୍
ମୋର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏସବୁକୁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଦୟା ସହ ଦେଉଛି।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଊଚୁଃ ନ ଵଯଂ ରକ୍ଷିତୁଂ ଶକ୍ତା ରାଜ୍ଯଂ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ: 'ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବୁ ନାହିଁ।'
ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ରାମେଣ ପୁରା ଦତ୍ତା ଵସୁନ୍ଧରା
'ପୂର୍ବେ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ରାମ ଭୂମିକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ।'
ସା ଭୂଯୋପି ହୃତାଽସ୍ମାକଂ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ବଲଵତ୍ତରୈଃ 6.11.
'କିନ୍ତୁ ପୁଣି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଆମଠାରୁ ଏହାକୁ ନେଇଗଲେ।'
ତପସ୍ଥିତୋଽପି କାର୍ଯେଽତ୍ର ନ ଭୀଃ କାର୍ଯା କଥଂଚନ
'ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ କେବେ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ଅଵଶ୍ଯଂ ଯଦି ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଵିଦ୍ଯତେ ଦାନସଂଭଵା । କ୍ଷେତ୍ରେଽତ୍ରାପି ମହାପୁଣ୍ଯେ କୃତ୍ଵା ଦେହି ପୁରୋତ୍ତମମ୍
ଯଦି ତୁମରେ ସତ୍ୟ ସ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଦାନ ଦେବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅଛି, ତେବେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଉତ୍ତମ ସହର ଦାନ କର।
ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଂଦ୍ରାଣାଂ ପ୍ରାକାରପରିଖାନ୍ଵିତମ୍ ଗୃହସ୍ଥଧର୍ମିଣଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯନିରତା ସଦା
ସମସ୍ତ ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର ଓ ଖାଲି ଥିଲା, ସେଠି ସମସ୍ତ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ନିତ୍ୟ ପାଠ ପଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ନଗରଂ କଲ୍ପଯାମାସ ସ୍ଥାନେ ତତ୍ର ମହତ୍ତମମ୍
ସେଠି ସେ ମହାନ ସ୍ଥାନରେ ବଡ଼ ସହର ତିଆରି କଲେ।
ପ୍ରାକାରେଣ ସୁତୁଂଗେନ ପରିଖାଦ୍ଯେନ ସର୍ଵତଃ
ସେହି ସହର ଚାରିପାଖରେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର ଓ ଗଭୀର ଖାଲି ଥିଲା।
ତ୍ରିକଚତ୍ଵରସଂଶୁଦ୍ଧଂ ଶୋଭିତଂ ସର୍ଵତୋ ଧ୍ଵଜୈଃ
ତିନିଟି ମୁଖ ରାସ୍ତା ସଫା ହୋଇଥିଲା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପତାକା ଲେଗାଯାଇଥିଲା।
ମତ୍ତଵାରଣକୋପେତୈର୍ବହୁଭିର୍ଭୂଭିରେଵ ଚ
ଏବଂ ଏହି ସହର ଅନେକ ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ଓ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା।
ତତୋ ଗୃହାଣି ସର୍ଵାଣି ପୂରଯିତ୍ଵା ସ ଭୂମିପଃ
ତାପରେ ସେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଘରକୁ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂରିଦେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ କୁଲୀନେଭ୍ଯୋ ଵେଦଵିଦ୍ଭ୍ଯୋ ଵିଶେଷତଃ
ବିଶେଷ କରି ଉତ୍ତମ ବଂଶର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସେଠି ରହିଥିଲେ।
ଯଥାଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଯଥାଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଚରଣୌ ତତଃ 6.11.
ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଦର କରାଯାଇଥିଲା।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଶଂଖତୀର୍ଥୋତ୍ପତ୍ତିମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନେ ଚମତ୍କାରଭୂପତିନା ଵ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ନଗରଦାନଵର୍ଣନଂନାମୈକାଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଛଅଟିଏ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର ମହିମା, ଶଂଖତୀର୍ଥ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନାରେ, ଚମତ୍କାର ଭୂପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସହର ଦାନ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏହି ଏଗାର ଅଧ୍ୟାୟ।
ଦଦୌ ତୁ ନଗରଂ କୃତ୍ଵା ପୁରଂଦରପୁରୋପମମ୍
ସେ ସହର ତିଆରି କରି, ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ ସମାନ ଏହି ସହର ଦାନ କଲେ।
ମୁକ୍ତାପ୍ରଵାଲଵୈଡୂର୍ଯରତ୍ନହେମଵିଚିତ୍ରିତୈଃ
ମୁକ୍ତା, ପ୍ରବାଳ, ବୈଡୂର୍ୟ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ପ୍ରାସାଦୈଃ ସ୍ଫାଟିକୈଶ୍ଚୈଵ କୈଲାସଶିଖରୋପମୈଃ
ସ୍ଫଟିକ ପ୍ରାସାଦ, କୈଳାସ ଶିଖର ସମାନ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା।
କାଂଚନୈଃ ସୁଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ଚ ପ୍ରୋନ୍ନତୈରମଲୈଃ ଶୁଭୈଃ
ସୁନାରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଉଚ୍ଚ ମନ୍ଦିର, ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ ଥିଲା।
ମଣିସୋପାନଶୋଭାଭିର୍ଦୀର୍ଘିକାଭିଃ ସମଂତତଃ ନିଵେଦ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେଂଦ୍ରାଣାଂ କୃତକୃତ୍ଯୋ ବଭୂଵ ସଃ
ମଣିରେ ତିଆରି ଶୋଭାମୟ ସିଢ଼ି ଓ ଚାରିପାଖରେ ଝିଲିକ ଥିଲା; ଏହି ସହର ବଡ଼ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦେଇ, ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କଲେ।
ଶଂଖତୀର୍ଥେ ସ୍ଥିତୋ ନିତ୍ଯଂ ସମାହୂଯ ତତଃ ସୁତାନ୍
ସେ ନିତ୍ୟ ଶଂଖତୀର୍ଥରେ ରହି, ପରେ ନିଜ ପୁଅମାନେକୁ ଡାକିଲେ।
ଏତତ୍ପୁରଂ ମଯା କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ନିଵେଦିତମ୍ ॥ ଭଵଦ୍ଭିର୍ମମ ଵାକ୍ଯେନ ରକ୍ଷଣୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ମୁଁ ଏହି ସହର ତିଆରି କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇଛି; ତୁମେ ମୋ ଆଦେଶରେ ଏହାକୁ ଯତ୍ନରେ ରକ୍ଷା କର।
ଯଥା ସ୍ଯୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ ସୁଖିନୋ ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ ଯଶ୍ଚୈତାନ୍ଭକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତଃ ପାଲଯିଷ୍ଯତି ଭୂମିପଃ । ଅନ୍ଯୋଽପି ପରମଂ ତେଜଃ ସ ସଂପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି ଭୂତଲେ
ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତେ ସୁଖୀ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ରହନ୍ତି; ଯେଉଁ ରାଜା ଭକ୍ତି ସହିତ ସେମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ, ସେ ଭୂମିରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିମା ପାଇବେ।
ଅଜେଯଃ ସର୍ଵଶତ୍ରୂଣାଂ ପ୍ରତାପୀ ସ୍ଫୀ ତିସଂଯୁତଃ ୬.୧୨.
ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେ ଅପାର ତେଜ ଓ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ପୁତ୍ରପୌତ୍ରସୁଭୃତ୍ଯାଢ୍ଯୋ ଦୀର୍ଘାଯୂ ରୋଗଵର୍ଜିତଃ
ପୁଅ, ନାତି ଓ ଭଲ ଦାସମାନେ ରେ ଧନୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ରୋଗ ରହିତ।