ତସ୍ଯୋପରି ସୁମୁଖ୍ଯାନି ତୀର୍ଥାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ତାହାର ଉପରେ ଅତି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ଦେଉଳମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଆନର୍ତ୍ତାଧିପତିର୍ଭୂପଶ୍ଚମତ୍କାର ଇତି ସ୍ମୃତଃ ॥। ସ ଦଦର୍ଶ ମୃଗୀଂ ଦୂରାନ୍ନିଶ୍ଚଲାଂଗୀଂ ତରୋରଧଃ
ଆନର୍ତ୍ତର ରାଜା, ଯାହାକୁ ଚମତ୍କାର ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ, ସେ ଦୂରରୁ ଗଛ ତଳେ ଅଚଳ ଥିବା ଏକ ମୃଗୀକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ତାଂ ପାର୍ଥିଵସ୍ତୂର୍ଣଂ ଶରେଣାନତପର୍ଵଣା
ତାପରେ ରାଜା ତୁରନ୍ତ ଏକ ଅନ୍ତ ନଥିବା ତୀର ଦ୍ୱାରା ମୃଗୀକୁ ବାଣ ମାରିଲେ।
ସହସା ସା ହତା ତେନ ଗାର୍ଦ୍ଧ୍ରପତ୍ରେଣ ପତ୍ରିଣା
ସେ ବାଣ ଗୃଧ୍ର ପଙ୍ଖ ଲାଗିଥିଲା, ଏହି ବାଣରେ ମୃଗୀ ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।
ଅଥ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହୀପାଲଂ ନାତିଦୂରେ ଧନୁର୍ଧରମ୍
ତାପରେ ରାଜାଙ୍କୁ, ଅତି ଦୂରରେ ନୁହେଁ, ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ଦେଖି, ମୃଗୀ କହିଲା—
ହତାଽହଂ ବାଲଵତ୍ସାଽଦ୍ଯ ଶରେଣାନତପର୍ଵଣା
ମୋ ଛୋଟ ଛୁଆ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଜି ମୁଁ ଏହି ଅନ୍ତ ନଥିବା ତୀରରେ ମରିଗଲି।
ନାଽହଂ ଶୋଚାମି ଭୂପାଲ ମରଣଂ ସ୍ଵଶରୀରଗମ୍
ହେ ରାଜା, ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ନେଇ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ନୁହେଁ, ଏହା ମୋ ଦେହରେ ଆସିଛି।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯେଦୃଶଂ କର୍ମ ନିର୍ଦଯଂ ସମନୁଷ୍ଠିତମ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏପରି ନିର୍ଦୟ କାମ କରିଛ, ତେଣୁ...
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵଧର୍ମସଂଯୁକ୍ତଂ ନ ମାଂ ତ୍ଵଂ ଶପ୍ତୁମର୍ହସି
ସେହିପାଇଁ, ମୁଁ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅନୁସାରେ କାମ କରିଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାଣାଂ ଵଧାର୍ଥାଯ ମୃଗାଃ ସୃଷ୍ଟାଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ॥ ୬.୧୦.
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମାରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁତ୍ୱାନ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଶୁମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ।
ପରଂ ତେନ ଵିଧିସ୍ତେଷାଂକୃତୋ ଯସ୍ତଂ ମହୀପତେ
ଏହି ନିୟମ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିନିଅଁ ଦେଇଥିଲେ, ରାଜା।
ସୁପ୍ତଂ ମୈଥୁନସଂଯୁକ୍ତଂ ସ୍ତନପାନକ୍ରିଯୋଦ୍ଯତମ୍
ଯେତେବେଳେ ଶୁଅଛି, ମିଳନରେ ଲାଗିଛି, ଦୁଧ ପିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, କିମ୍ବା ଦୁଧ ଖାଉଛି,
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଚ୍ଛାପସ୍ତଵ ଦତ୍ତୋ ମଯା ନୃପ
ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଶାପ ଦେଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୃଗୀ ପ୍ରାଣାନ୍ସା ମୁମୋଚ ଵ୍ଯଥାନ୍ଵିତା
ଏଭଳି କହି, ମୃଗୀ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ି ନିଜ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁଷ୍ଠସଂଯୁକ୍ତଂ ପାର୍ଥିଵଃ ସ୍ଵଂ କଲେଵରମ୍
ରାଜା ନିଜ ଦେହକୁ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖିଲେ।
ଅହଂ ତପଶ୍ଚରିଷ୍ଯାମି ପୂଜଯିଷ୍ଯାମି ଶଂକରମ୍
ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବି ଏବଂ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜିବି।
ଯତ୍କିଂଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପ୍ରାର୍ଥଯଂତି ନରାଃ ସୁଖମ୍
ତିନୋଟି ଲୋକରେ ଲୋକେ ଯେଉଁ ସୁଖ ଚାହାନ୍ତି,
ସମଃ ଶତ୍ରୁଷୁ ମିତ୍ରେଷୁ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଂଚନଃ ୬.୧୦.
ସେ ଶତ୍ରୁ ଓ ବନ୍ଧୁ ସମ୍ପର୍କରେ ସମାନ ଓ ମାଟି, ପଥର, ସୁନାକୁ ଏକରୂପେ ଦେଖେ।
ଏଵଂ ତାନ୍ସେଵକାନ୍ଭୂପଃ ସୋଽଭିଧାଯ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି କହି, ରାଜା ନିଜ ସେବକମାନେଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତଃ କାଲେନ ମହତା ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିପ୍ରସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ତାପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ହାଟକେଶ୍ଵରଜେ କ୍ଷେତ୍ରେ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିନାଶକମ୍
ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଶ୍ୱାନ୍ତି,
ତତ୍ରାଽସୌ ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପାର୍ଥିଵୋତମଃ
ସେଠାରେ, କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବା ସହିତ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ତୁରନ୍ତ ସୁସ୍ଥ ହେଲେ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ ଚମତ୍କାରଃ କଥଂ ରାଜା ମୁକ୍ତଃ କୁଷ୍ଠେନ ସୂତଜ
ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ସୂତପୁତ୍ର, ରାଜା ଚମତ୍କାର କିପରି କୁଷ୍ଠରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ?
କତମେ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତେ ଵୈ ଶଂଖତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଦର୍ଶିତମ୍
କେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶଂଖତୀର୍ଥ ଦେଖାଇଥିଲେ?
କତମଂ ଶଂଖତୀର୍ଥଂ ତତ୍କସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ସେଇ ଶଂଖତୀର୍ଥ କଣ ଏବଂ କେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ?
ସର୍ଵପାପହରାଂ ଵିପ୍ରାଶ୍ଚମତ୍କାରନୃପୋଦ୍ଭଵାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆମକୁ ଏହି ଶଂଖତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ କୁହ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ ଏବଂ ରାଜା ଚମତ୍କାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ସ ଭ୍ରାଂତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ପ୍ରଭାସାଦ୍ଯାନି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ପ୍ରଭାସ ଆଦି ଆରମ୍ଭ କରି ସବୁଠାରେ ଘୁରି ଘୁରି ଦର୍ଶନ କଲେ।
ପୃଚ୍ଛମାନୋ ଭିଷଗ୍ମୁଖ୍ଯାନୌଷଧାନି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସେ ବାରମ୍ବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସକମାନଙ୍କୁ ଔଷଧ ବିଷୟରେ ପଚାରିଥିଲେ।
ନ ଲେଭେ କିଂଚିଦିଷ୍ଟଂ ଵା ସ ମଂତ୍ରଂ ଭେଷଜଂ ଚ ଵା
ସେ ଚାହିଁଥିବା କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଔଷଧ କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ତତଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ପରମଂ ଗତଃ
ତାପରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିରାକ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ।