ଏଵଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତଂ ଶକ୍ରୋ ହିମାଚଲସୁତଂ ନଗମ୍
ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ର ହିମାଚଳଙ୍କ ପୁଅ ପର୍ବତଟିକୁ ତାହାର ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଲେ।
କିଂ ଵରେଣ କରିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦହଂ ସୁଖୀ
ମୁଁ କଣ ଦାନ ଚାହେଁବି? ତୁମ ଦୟାରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
ଇନ୍ଦ୍ର ଉଵାଚ ନ ଵୃଥା ଦର୍ଶନଂ ମେ ସ୍ଯାଦପି ସ୍ଵପ୍ନେ ନଗାତ୍ମଜ
ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ହେ ପର୍ବତପୁତ୍ର, ମୋର ଦର୍ଶନ ଅପରିଗ୍ରହ ନ ହେଉ, ଏଉଁଯେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ।
ତଵ ମୂର୍ଧନି ଵିପ୍ରାର୍ଥଂ ସ ପୁରଂ ସ୍ଥାପଯିଷ୍ଯତି
ତୋର ଶିର ଉପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଏକ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରିବେ।
ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଶାର୍ଦୂଲା ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗାଃ
ସେଠାରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଂଗ ଜଣା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସିବେ।
ତଥାହଂ ଚୈତ୍ରମାସସ୍ଯ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ନଗାତ୍ମଜ
ଏବଂ ମୁଁ ଚୈତ୍ର ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ହେ ପର୍ବତପୁତ୍ର,
ପୂଜଯିଷ୍ଯାମି ଦେଵେଶଂ ହାଟକେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଦେବମାନ୍ୟ ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବି।
ତମେକଂ ଦିଵସଂ ଚାତ୍ର ଶୃଂଗେ ତଵ ହରଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେଇ ଏକ ଦିନ, ତୋର ଶିଖରରେ, ହରା ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ।
ପ୍ରଭାଵସ୍ତେନ ତେ ମୁଖ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେଽପି ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାହାର ଦୟାରେ ତୋର ତେଜ ତିନି ଲୋକରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ।
ରକ୍ତଶୃଂଗୋଽପି ତସ୍ଥୌ ଚ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ନାଗବିଲଂ ତଦା
ଲାଲ ଶିଖର ଥିବା ସେଠାରେ ଥିଲେ, ପର୍ବତର ଗୁହାକୁ ଭରି ଦେଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯୋପରି ସୁମୁଖ୍ଯାନି ତୀର୍ଥାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ତାହାର ଉପରେ ଅତି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ଦେଉଳମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଆନର୍ତ୍ତାଧିପତିର୍ଭୂପଶ୍ଚମତ୍କାର ଇତି ସ୍ମୃତଃ ॥। ସ ଦଦର୍ଶ ମୃଗୀଂ ଦୂରାନ୍ନିଶ୍ଚଲାଂଗୀଂ ତରୋରଧଃ
ଆନର୍ତ୍ତର ରାଜା, ଯାହାକୁ ଚମତ୍କାର ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ, ସେ ଦୂରରୁ ଗଛ ତଳେ ଅଚଳ ଥିବା ଏକ ମୃଗୀକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ତାଂ ପାର୍ଥିଵସ୍ତୂର୍ଣଂ ଶରେଣାନତପର୍ଵଣା
ତାପରେ ରାଜା ତୁରନ୍ତ ଏକ ଅନ୍ତ ନଥିବା ତୀର ଦ୍ୱାରା ମୃଗୀକୁ ବାଣ ମାରିଲେ।
ସହସା ସା ହତା ତେନ ଗାର୍ଦ୍ଧ୍ରପତ୍ରେଣ ପତ୍ରିଣା
ସେ ବାଣ ଗୃଧ୍ର ପଙ୍ଖ ଲାଗିଥିଲା, ଏହି ବାଣରେ ମୃଗୀ ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।
ଅଥ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହୀପାଲଂ ନାତିଦୂରେ ଧନୁର୍ଧରମ୍
ତାପରେ ରାଜାଙ୍କୁ, ଅତି ଦୂରରେ ନୁହେଁ, ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ଦେଖି, ମୃଗୀ କହିଲା—
ହତାଽହଂ ବାଲଵତ୍ସାଽଦ୍ଯ ଶରେଣାନତପର୍ଵଣା
ମୋ ଛୋଟ ଛୁଆ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଜି ମୁଁ ଏହି ଅନ୍ତ ନଥିବା ତୀରରେ ମରିଗଲି।
ନାଽହଂ ଶୋଚାମି ଭୂପାଲ ମରଣଂ ସ୍ଵଶରୀରଗମ୍
ହେ ରାଜା, ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ନେଇ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ନୁହେଁ, ଏହା ମୋ ଦେହରେ ଆସିଛି।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯେଦୃଶଂ କର୍ମ ନିର୍ଦଯଂ ସମନୁଷ୍ଠିତମ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏପରି ନିର୍ଦୟ କାମ କରିଛ, ତେଣୁ...
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵଧର୍ମସଂଯୁକ୍ତଂ ନ ମାଂ ତ୍ଵଂ ଶପ୍ତୁମର୍ହସି
ସେହିପାଇଁ, ମୁଁ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅନୁସାରେ କାମ କରିଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାଣାଂ ଵଧାର୍ଥାଯ ମୃଗାଃ ସୃଷ୍ଟାଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ॥ ୬.୧୦.
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମାରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁତ୍ୱାନ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଶୁମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ।
ପରଂ ତେନ ଵିଧିସ୍ତେଷାଂକୃତୋ ଯସ୍ତଂ ମହୀପତେ
ଏହି ନିୟମ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିନିଅଁ ଦେଇଥିଲେ, ରାଜା।
ସୁପ୍ତଂ ମୈଥୁନସଂଯୁକ୍ତଂ ସ୍ତନପାନକ୍ରିଯୋଦ୍ଯତମ୍
ଯେତେବେଳେ ଶୁଅଛି, ମିଳନରେ ଲାଗିଛି, ଦୁଧ ପିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, କିମ୍ବା ଦୁଧ ଖାଉଛି,
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଚ୍ଛାପସ୍ତଵ ଦତ୍ତୋ ମଯା ନୃପ
ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଶାପ ଦେଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୃଗୀ ପ୍ରାଣାନ୍ସା ମୁମୋଚ ଵ୍ଯଥାନ୍ଵିତା
ଏଭଳି କହି, ମୃଗୀ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ି ନିଜ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁଷ୍ଠସଂଯୁକ୍ତଂ ପାର୍ଥିଵଃ ସ୍ଵଂ କଲେଵରମ୍
ରାଜା ନିଜ ଦେହକୁ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଖିଲେ।
ଅହଂ ତପଶ୍ଚରିଷ୍ଯାମି ପୂଜଯିଷ୍ଯାମି ଶଂକରମ୍
ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବି ଏବଂ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜିବି।
ଯତ୍କିଂଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପ୍ରାର୍ଥଯଂତି ନରାଃ ସୁଖମ୍
ତିନୋଟି ଲୋକରେ ଲୋକେ ଯେଉଁ ସୁଖ ଚାହାନ୍ତି,
ସମଃ ଶତ୍ରୁଷୁ ମିତ୍ରେଷୁ ସମଲୋଷ୍ଟାଶ୍ମକାଂଚନଃ ୬.୧୦.
ସେ ଶତ୍ରୁ ଓ ବନ୍ଧୁ ସମ୍ପର୍କରେ ସମାନ ଓ ମାଟି, ପଥର, ସୁନାକୁ ଏକରୂପେ ଦେଖେ।
ଏଵଂ ତାନ୍ସେଵକାନ୍ଭୂପଃ ସୋଽଭିଧାଯ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି କହି, ରାଜା ନିଜ ସେବକମାନେଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତଃ କାଲେନ ମହତା ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିପ୍ରସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ତାପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।