ଵର୍ଷାସ୍ଵାକାଶସ୍ଥାଯୀ ସ ହେମନ୍ତେ ସଲିଲାଶ୍ରଯଃ
ବର୍ଷାକାଳରେ ସେ ଆକାଶରେ ରହିଲେ, ଶୀତକାଳରେ ଜଳରେ ବସିଲେ।
ଏଵଂ ତସ୍ଯ ଵ୍ରତସ୍ଥସ୍ଯ ଜଗ୍ମୁର୍ଵର୍ଷଶତାନି ଚ
ଏଭଳି ଉପବାସ ରହି, ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ବର୍ଷ କଟିଗଲା।
ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ସତତଂ ମଂତ୍ରଂ ତଦ୍ଵିନାଶାଯ କେଵଲମ୍
ତାଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ସେମାନେ ସଦା ଏକ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ୁଥିଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚିରଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଚେତସା ॥ ଵଧୋପାଯଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରମୁଦାନ୍ଵିତଃ । ୬.୮.
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି, ବୃତ୍ରଙ୍କର ବଧ ଉପାୟ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ:
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୁ ଶୀଘ୍ରଂ ତ୍ଵମୁପାଯୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚନ
ଏହା ଶୁଣି, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
ଅଵଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାଣାଂ ସ କୃତଃ ଶୂଲପାଣିନା
ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ଅଜୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ଗଜସ୍ଯ ଶରଭସ୍ଯାଥ କିଂ ଵାନ୍ଯସ୍ଯ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ମୋତେ କୁହ, ଏହା ହାତୀ, ଶରଭ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପରୁ?
ମଧ୍ଯେ କ୍ଷାମଂ ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଥୂଲଂ ରୌଦ୍ରସମାକୃତି
ଯାହା ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୀଣ, ପାଶ୍ୱ ଦୁଇଟି ମୋଟା, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଥିଲା,
ଯସ୍ଯାସ୍ଥିଭିର୍ଵିଧୀଯେତ ଵଜମେଵଂଵିଧାକୃତି
ଏପରି ଆକୃତି ଯାହାର ହାଡ଼ରୁ ବଜ୍ର ତିଆରି ହେଇପାରେ।
ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଚ ତଥା ଦୀର୍ଘଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ କୃତାଶ୍ରମଃ
ସେ ଦୁଇଗୁଣ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଥିଲେ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରାର୍ଥଯାଶୁ ତ୍ଵଂ ସ୍ଵାନ୍ଯସ୍ଥୀନି ପ୍ରଦାସ୍ଯତି
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କଠାରେ ଯାଅ, ଗିରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କର; ସେ ନିଜ ଅସ୍ଥି ତୁମକୁ ଦେଇଦେବେ।
ତତଃ ଶକ୍ରଃ ସୁରୈଃ ସାର୍ଧଂ ଗତ୍ଵା ତସ୍ଯ ତଦାଶ୍ରମମ୍
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
ସ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ତଥାନ୍ଯାନପି ସନ୍ମୁନିଃ ୬.୮.
ସେ ମହାମୁନି ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନୋ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ଵିନଯାଵନତଃ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟ ଓ ନମ୍ର ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ କହିଲେ।
ଦଧୀଚିରୁଵାଚ କିମର୍ଥମାଗତା ଦେଵାଃ କୃତ୍ଯଂ ଚାଶୁ ନିଵେଦ୍ଯତାମ୍
ଦଧୀଚି କହିଲେ: ଦେବତାମାନେ କେଉଁ କାମରେ ଆସିଛନ୍ତି? କଣ କରିବାକୁ ହେବ, ଶୀଘ୍ର କହ।
ସ ଵଧ୍ଯୋ ନହି ଶସ୍ତ୍ରାଣାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵରପୁଷ୍ଟିତଃ
ସେ ବଡ଼ ବର ପାଇଥିବାରୁ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସୋଽସ୍ଥିସଂଭଵଵଜ୍ରସ୍ଯ ଵଧ୍ଯଃ ସ୍ଯାଦବ୍ରଵୀଦ୍ଧରିଃ
ହରି କହିଲେ: ଅସ୍ଥିରୁ ବନାଇଥିବା ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ମରିପାରିବ।
ତ୍ଵାଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ତସ୍ମାଦସ୍ଥୀନି ଯଚ୍ଛ ନଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଆମକୁ ତୁମ ଅସ୍ଥି ଦିଅ।
କୁରୁ କୃତ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵାନାମାର୍ତିନାଶନମ୍
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି କାମ କର।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ଦଧୀଚିର୍ଭଗଵାନ୍ମୁନିଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ମହାମୁନି ଦଧୀଚି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ତତୋ ଦେଵାଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାସ୍ତେ ଗୃହୀତ୍ଵାସ୍ଥୀନି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ସେଠାରୁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ଥି ନେଇଗଲେ।
ଅଥ ଶକ୍ରସ୍ତଦାଦାଯ ନୈମିଷାଭିମୁଖୋ ଯଯୌ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସେଠାରୁ ଅସ୍ଥି ନେଇ ନୈମିଷାରଣ୍ୟ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତ୍ର ଧ୍ଯାନସ୍ଥିତଂ ଵୃତ୍ରଂ ଦୂରସ୍ଥସ୍ତ୍ରିଦଶାଧିପଃ ୬.୮.
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଦୂରରୁ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଭୃତ୍ରାସୁରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସୋଽପି ଵଜପ୍ରହାରେଣ ଭସ୍ମସାତ୍ସମ ପଦ୍ଯତ
ସେ ମଧ୍ୟ ବଜ୍ର ଆଘାତରେ ଛାର ହୋଇଗଲେ।
ଶକ୍ରୋଽପି ଭଯସଂତ୍ରସ୍ତୋ ଗତ୍ଵା ସାଗରମଧ୍ଯଗମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟରେ ଅତି ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ।
ନ ଜାନାତି ହତଂ ଵୃତ୍ରଂ ଵଜ୍ରଘାତେନ ତେନ ତମ୍
ସେ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ ଯେ, ବଜ୍ର ଘାତରେ ଭୃତ୍ରାସୁର ମରିଯାଇଛି।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵାଃ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହାଃ । ସୂତ୍ରଂ ଵିନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତ୍ରିଦଶାଧିପମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ଦାନବ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନ ଜାନଂତି ଭଯାନ୍ନଷ୍ଟଂ ତସ୍ମିନ୍ସାଗରପର୍ଵତେ । ଅନ୍ଵିଷ୍ଯ ଚିରକାଲେନ କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ତଂ ତତଃ
ଭୟରେ ସେଠାରେ ସାଗର ପାହାଡ଼ରେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବା ନାହିଁ ଜାଣିପାରିଲେ; ବହୁଦିନ ଖୋଜି ଅନେକ କଷ୍ଟରେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଲେ।
ଵୀକ୍ଷାଂଚକ୍ରୁଃ ସମାସୀନଂ ଵିଷମେ ଗିରିଗହ୍ଵରେ
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଏକ ଅସମତଳ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ବସିଥିବା ତାଙ୍କୁ।
ଗାତ୍ରଦୁର୍ଗଂଧିତାସଂଗୈଃ ପୂରଯନ୍ତଂ ଦିଶୋ ଦଶ
ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଲାଗିଥିବା ଦୁର୍ଗନ୍ଧରେ ଦଶଦିଗ ଭରିଯାଇଥିଲା।