ତତୋଽସ୍ଯ ପ୍ରଦଦୌ କାଲେ ଵ୍ରତଂ ଵିପ୍ରଜନୋଚିତମ୍
ଯଥାସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ରତ ଦିଆଯାଇଲା।
ସ ଚାପି ଚତୁରୋ ଵେଦାନ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଵ୍ରତେ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ଛାତ୍ରବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଚାରିଟି ବେଦ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିଖିଲେ।
ତତୋ ଯୌଵନମାସାଦ୍ଯ ଭୂମିପାଲାନଶେଷତଃ
ଯୁବକ ହେବା ପରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଅଧୀନ କଲେ।
ତତଶ୍ଚେଂଦ୍ରଜଯାକାଂକ୍ଷୀ ସମାସାଯ ସୁରାଲଯମ୍ ୬.୮.
ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜିତିବା ଆଶାରେ, ସେ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
ଅଥ ତେନ ସମଂ ଵଜ୍ରୀ ଚକ୍ରେଽଷ୍ଟାଦଶ ସଂଯୁଗାନ୍
ତାପରେ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ସେଠି ସହ ଏଠାରେ ଅଠାରୋଟି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ହତଶେଷୈଃ ସୁରୈଃ ସାର୍ଧଂ ସର୍ଵାଂଗକ୍ଷତଵିକ୍ଷତୈଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ଦେବତା ଆହତ ଓ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ହେଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ଵୃତ୍ରୋଽପି ବୁଭୁଜେ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍
ବୃତ୍ର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ସହିତ ତିନି ଲୋକର ଏକାଧିକାର ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଯଜ୍ଞଭାଗଭୁଜଶ୍ଚକ୍ରେ ଦାନଵାନ୍ବଲ ଗର୍ଵିତାନ୍
ସେ ଗର୍ବିତ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଭୋଗ କରାଇଲେ।
ଏଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯରାଜ୍ଯେଽପି ଲବ୍ଧେ ତସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି, ବୃତ୍ର ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ,
ତତଃ ଶୁକ୍ରଂ ସମାହୂଯ ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁରଂ ଵଚଃ
ତାପରେ ସେ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି, ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
କଥଂ ଗତିର୍ଭଵେତ୍ତତ୍ର ମମ ବ୍ରୂହି ଯଥାତଥମ୍
ମୋତେ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହ, କିପରି ମୁଁ ସେ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପାଇପାରିବି?
ଯେନ ଶକ୍ରଂ ଵିରଂଚିଂ ଚ ସୂଦଯିଷ୍ଯେ ତଥାଖିଲମ୍
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶକ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିପାରିବି।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯରାଜ୍ଯେନ ସଂତୋଷଂ କର୍ତୁମ ର୍ହସି
ତେଣୁ ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାନ୍ନିଷ୍କଂଟକାର୍ଥାଯ ଯତିଷ୍ଯେଽହଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ॥ ୬.୮.
ତେଣୁ, ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କଷ୍ଟ ନଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।
କଥଂ ଶକ୍ରସ୍ଯ ସଂଜାତା ଗତିସ୍ତତ୍ର ଭୃଗୂଦ୍ଵହ
ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଏହି ଅବସ୍ଥା କିପରି ହେଲା?
ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଂତଂ ଧ୍ଯାଯମାନେନ ଶଂକରମ୍
ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ,
ତତ୍ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ତତ୍ର ଜାତା ସଦୈଵ ହି
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସେଠି ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ସଦା ସ୍ଥିର ରହିଲା।
ଯୋଽନ୍ଯୋଽପି ନୈମିଷାରଣ୍ଯେ ତଦ୍ରୂପଂ କୁରୁତେ ତପଃ
ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟେ କେହି ଏପରି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି,
ତପଶ୍ଚକ୍ରେ ତତସ୍ତୀଵ୍ରଂ ଧ୍ଯାଯମାନୋ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ସେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ସଂନିରୂପ୍ଯ ଦନୂତ୍ତ ମାନ୍
ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଵର୍ଷାସ୍ଵାକାଶସ୍ଥାଯୀ ସ ହେମନ୍ତେ ସଲିଲାଶ୍ରଯଃ
ବର୍ଷାକାଳରେ ସେ ଆକାଶରେ ରହିଲେ, ଶୀତକାଳରେ ଜଳରେ ବସିଲେ।
ଏଵଂ ତସ୍ଯ ଵ୍ରତସ୍ଥସ୍ଯ ଜଗ୍ମୁର୍ଵର୍ଷଶତାନି ଚ
ଏଭଳି ଉପବାସ ରହି, ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ବର୍ଷ କଟିଗଲା।
ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ସତତଂ ମଂତ୍ରଂ ତଦ୍ଵିନାଶାଯ କେଵଲମ୍
ତାଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ସେମାନେ ସଦା ଏକ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ୁଥିଲେ।
ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚିରଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଚେତସା ॥ ଵଧୋପାଯଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଵୃତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରମୁଦାନ୍ଵିତଃ । ୬.୮.
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି, ବୃତ୍ରଙ୍କର ବଧ ଉପାୟ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ:
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୁ ଶୀଘ୍ରଂ ତ୍ଵମୁପାଯୋ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚନ
ଏହା ଶୁଣି, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
ଅଵଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାଣାଂ ସ କୃତଃ ଶୂଲପାଣିନା
ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ଅଜୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ଗଜସ୍ଯ ଶରଭସ୍ଯାଥ କିଂ ଵାନ୍ଯସ୍ଯ ଵଦସ୍ଵ ମେ
ମୋତେ କୁହ, ଏହା ହାତୀ, ଶରଭ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପରୁ?
ମଧ୍ଯେ କ୍ଷାମଂ ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଥୂଲଂ ରୌଦ୍ରସମାକୃତି
ଯାହା ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୀଣ, ପାଶ୍ୱ ଦୁଇଟି ମୋଟା, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଥିଲା,
ଯସ୍ଯାସ୍ଥିଭିର୍ଵିଧୀଯେତ ଵଜମେଵଂଵିଧାକୃତି
ଏପରି ଆକୃତି ଯାହାର ହାଡ଼ରୁ ବଜ୍ର ତିଆରି ହେଇପାରେ।
ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଚ ତଥା ଦୀର୍ଘଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ କୃତାଶ୍ରମଃ
ସେ ଦୁଇଗୁଣ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଥିଲେ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।