ତଥାଽକ୍ଷଯାସ୍ତୁ ମେ ଦେଵ ସୃଷ୍ଟିସ୍ତଵ ପ୍ରସାଦତଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ହେ ଦେବ, ତୁମର କୃପାରେ ମୋ ସୃଷ୍ଟି ଅବିନାଶୀ ହେଉ।
ପରଂ ସର୍ଵେଷୁ କୃତ୍ଯେଷୁ ଯଜ୍ଞାର୍ହା ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତଥାପି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସିଟି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
??? ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସମାଦାଯ ତ୍ରିଶଂକୁଂ ପ୍ରପିତାମହଃ
ଏଭଳି କହି, ପିତାମହ ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କୁ ନେଇଲେ।
ଇତି ସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେନାଗରଖଂଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ତ୍ରିଶଂକୂପାଖ୍ଯାନେ ତ୍ରିଶଂକୁସ୍ଵର୍ଗପ୍ରାପ୍ତିଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ବଡ଼ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଷଷ୍ଠ ଆଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନନାରେ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ଉପାଖ୍ୟାନରେ 'ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ସଶରୀରେ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସମୁଦ୍ଯମାତ୍ ॥ ୬.୮.
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ଦେହ ସହିତ ଉପରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଖ୍ଯାତିମାଯାତଂ ସମସ୍ତେ ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ସେଇ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।
ଅସ୍ପୃଷ୍ଟଂ କଲିଦୋଷେଣ ତଥାନ୍ଯୈରୁପପାତକୈଃ
ସେଠା କଳିଯୁଗର ଦୋଷ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମହାପାପ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ।
ଯସ୍ତତ୍ର ତ୍ଯଜତି ପ୍ରାଣାଞ୍ଛ୍ରଦ୍ଧା ଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା
ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରିତ ମନେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି—
କୃମିପକ୍ଷିପତଂଗା ଯେ ପଶଵଃ ପକ୍ଷିଣୋ ମୃଗାଃ
କୀଟ, ପକ୍ଷୀ, ପୋକ, ପଶୁ ଓ ମୃଗ ଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ,
ସ୍ନାନଂ ଯେ ତତ୍ର କୁର୍ଵଂତି ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂତେନ ଚେତସା
ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପବିତ୍ର ମନେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି,
ଘର୍ମାର୍ତ୍ତା ଵା ତୃଷାର୍ତା ଵା ଯେଽଵଗାହଂତି ତଜ୍ଜଲମ୍
କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ତିବ୍ର ଘରମ କିମ୍ବା ପିଆସରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଡୁବିଯାନ୍ତି,
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽପି ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଏହା ଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେ ତୀର୍ଥର ଅତିଶୟ ମହିମାକୁ ଅନୁଭବ କଲେ।
ତଥାନ୍ଯେ ମୁନଯଃ ଶାଂତାସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତୀର୍ଥାନି ଦୂରତଃ
ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଶାନ୍ତ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂର ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଛାଡ଼ି ଏଠାକୁ ଆସିଲେ,
ତଥୈଵ ମନୁଜାଃ ସର୍ଵେ ଦୂରାଦାଗତ୍ଯ ସତ୍ଵରାଃ ୬.୮.
ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଦୂରରୁ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଏଵଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି, ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ,
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିକା ସର୍ଵାଃ ସମୁଚ୍ଛେଦଂ ଗତାଃ କ୍ରିଯାଃ
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଅପ୍ରୟୋଜ୍ୟ ହୋଇଗଲା।
ନ ଯଚ୍ଛତି ତଥା ଦାନଂ ନ ଚ ତୀର୍ଥଂ ନିଷେଵତେ
ସେ ଏହିପରି ଦାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଆନ୍ତି,
ତତଃ ପ୍ରଗଚ୍ଛତି ସ୍ଵର୍ଗଂ ଵିମାନଵରମାଶ୍ରିତଃ
ତଥାପି ସେ ପରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଚଢ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ତତଃ ପ୍ରପୂରିତାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକା ନରୈର୍ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ,
ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଯଜ୍ଞଭାଗଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଯଜ୍ଞର ଅଂଶରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ,
ହାଟକେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯାତ୍ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଃ ପ୍ରପୂରିତଃ
ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମାରୁ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ତତ୍କ୍ରିଯତାଂ କର୍ମ ଯେନୋଚ୍ଛେଦଂ ପ୍ରଗଚ୍ଛତି
ତେଣୁ, ଏହି ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଆସିବା ପାଇଁ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର, ତାହା କର।
ତତଃ ସଂଵର୍ତକୋ ଵାଯୁଃ ଶକ୍ରାଦେଶାତ୍ସମଂତତଃ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସଂବର୍ତ୍ତକ ବାତାସ ବହିଲା।
ଏଵଂ ନାଶମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ସ୍ଥଲୋଚ୍ଚଯେ ୬.୮.
ଏଭଳି ଏହି ତୀର୍ଥ ନଶ୍ଟ ହେବା ସହିତ ଭୂମି ଉଚ୍ଚ ହେଇଗଲା।
ତତଃ କାଲେନ ମହତା ଵଲ୍ମୀକଃ ସମପଦ୍ଯତ
ତାପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେଠାରେ ଏକ ବିଲାଇ ଗୁହା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଅଥ ପାତାଲତୋ ନାଗାସ୍ତେନ ମାର୍ଗେଣ କୌତୁକାତ୍
ତାପରେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟବଶତଃ, ପାତାଳରୁ ନାଗମାନେ ସେଇ ପଥରେ ଆସିଲେ।
ତତ୍ର ତେ ମାନଵାନ୍ଭୋଗାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚୈଵ ଯଥେଚ୍ଛଯା
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଇଚ୍ଛାମତାଭାବେ ଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ତତୋ ନାଗବିଲଃ ଖ୍ଯାତଃ ସ ସର୍ଵସ୍ମିନ୍ଧରାତଲେ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାଗଗୁହା ଆସିଲା।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ପାକଶାସନଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ପୂଜ୍ୟ ଯମରାଜ ଆସିଲେ।
ତତଃ ପିତାମହାଦେଶଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମାର୍ଗେଣ ତେନ ସଃ
ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ସେ ଏହି ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ।