ତତଃ ଶୈଲେଶ୍ଵରକଥା ରତ୍ନେଶସ୍ଯ ଚ ଦର୍ଶନମ୍
ପରେ ଶୈଳେଶ୍ୱରଙ୍କ କଥା ଓ ରତ୍ନେଶଙ୍କର ଦର୍ଶନ।
ଦେଵତାନାମଧିଷ୍ଠାନଂ ଦୁର୍ଗାସୁରପରାକ୍ରମଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଓ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ଦାନବ ବିରୋଧର ସାହସ।
ପୁନରୋଂକାରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତ୍ରିଲୋଚନସମୁଦ୍ଭଵଃ
ପୁଣି ଓଂକାରର ମହିମା ଓ ତ୍ରିନୟନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି।
ତତୋ ଧର୍ମେଶମହିମା ତତଃ ପକ୍ଷିକଥା ଶୁଭା
ପରେ ଧର୍ମେଶଙ୍କର ମହିମା ଓ ପରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଶୁଭ କଥା।
ତତୋ ଵୀରେଶ୍ଵରାଖ୍ଯାନଂ ଵୀରେଶ ମହିମା ପୁନଃ
ପରେ ବୀରେଶ୍ୱରଙ୍କର ଆଖ୍ୟାନ ଓ ପୁଣି ବୀରେଶଙ୍କର ମହିମା।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମେଶ ମହିମା ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞସମୁଦ୍ଭଵଃ 4.2.100.
ବିଶ୍ୱକର୍ମେଶଙ୍କର ମହିମା ଓ ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞର ଉତ୍ପତ୍ତି।
ତତୋ ଵୈ ପାର୍ଵତୀଶସ୍ଯ ମହିମ୍ନଃ ପରିକୀର୍ତନମ୍
ତାପରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ପତିଙ୍କର ମହିମାର ସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ସତୀଶ୍ଵରସମୁତ୍ପତ୍ତିରମୃତେଶାଦି ଵଣର୍ନମ୍
ସତୀଶ୍ବରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଅମୃତେଶ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି।
କ୍ଷେତ୍ରତୀର୍ଥକଦଂବଂ ଚ ମୁକ୍ତିମଂଡପ ସଂକଥା
ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ଗୁଚ୍ଛ, ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ ବିଷୟର କଥା ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
ଏତଦାଖ୍ଯାନଶତକଂ କ୍ରମେଣ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ ଅନୁକ୍ରମଣିକାଧ୍ଯାଯେପ୍ଯସ୍ତି ଯାତ୍ରାପରିକ୍ରମଃ
ଏହି ଶତାଖ୍ୟାନ ଅନୁକ୍ରମରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି; ଅନୁକ୍ରମଣିକା ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯାତ୍ରା ପରିକ୍ରମା ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଯାତ୍ରା ପରିକ୍ରମଂ ବ୍ରୂହି ଜନାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ଲୋକମାନଙ୍କର ଭଲ ଚାହିଁ, ଯାତ୍ରା ପରିକ୍ରମା ବିଷୟରେ କଥା କହ।
ଯଥା ପ୍ରଥମତୋ ଯାତ୍ରା କର୍ତଵ୍ଯା ଯାତ୍ରିକୈର୍ମୁଦା
ଯାତ୍ରୀମାନେ କିପରି ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଥମେ ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଦିଅ।
ସଚୈଲମାଦୌ ସଂସ୍ନାଯ ଚକ୍ରପୁଷ୍କରିଣୀଜଲେ
ଆରମ୍ଭରେ ଚକ୍ରପୁଷ୍କରିଣୀ ଜଳରେ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ନାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଆଦିତ୍ଯଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦଂଡପାଣିଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଆଦିତ୍ୟ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ଦଣ୍ଡପାଣି ଓ ମହେଶ୍ବରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଞାନଵାପୀମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ନଂଦିକେଶଂ ତତୋର୍ଚଯେତ୍
ଜ୍ଞାନବାପୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ପରେ ନନ୍ଦିକେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ତତଃ ପୁନର୍ଦଂଡପାଣିମିତ୍ଯେଷା ପଂଚତୀର୍ଥିକା ।। 4.2.100.
ଏହା ପରେ ପୁନି ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା; ଏହିପରି ଯାତ୍ରା ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ରୂପରେ ହେଉଛି।
ଦୈନଂଦିନୀ ଵିଧାତଵ୍ଯା ମହାଫଲମଭୀପ୍ସୁଭିଃ
ଏହି ଦୈନିକ କ୍ରିୟା ବଡ଼ ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କରିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵିସପ୍ତାଯତନାନାଂ ଚ କାର୍ଯା ଯାତ୍ରା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଦ୍ୱିସପ୍ତ ଆୟତନମାନଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଦରକାର।
ଅଥଵା ପ୍ରତିଭୂତଂ ଚ କ୍ଷେତ୍ରସିଦ୍ଧିମଭୀପ୍ସୁଭିଃ
ନହେଲେ, କ୍ଷେତ୍ର ସିଦ୍ଧି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନୁପ୍ରେରଣା ଅନୁଯାୟୀ ଯାତ୍ରା କରିପାରନ୍ତି।
ମୌନେନ ଯାତ୍ରାଂ କୁର୍ଵାଣଃ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଯାତ୍ରିକଃ
ଯାତ୍ରୀ ନିରବତାରେ ଯାତ୍ରା କଲେ ଫଳ ଲାଭ କରେ।
ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପଂ ମହାଦେଵଂ ତତୋ ଵୈ କୃତ୍ତିଵାସସମ୍
ତାପରେ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ, ମହାଦେବ ଓ ପରେ କୃତ୍ତିବାସ ଯିବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମେଶ୍ଵରଂ ଚ ଵୀରେଶଂ ଗଚ୍ଛେତ୍କାମେଶ୍ଵରଂ ତତଃ
ଧର୍ମେଶ୍ବର ଓ ବୀରେଶ୍ବର, ପରେ କାମେଶ୍ବରଙ୍କୁ ଯିବା ଦରକାର।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତୋ ଵିଶ୍ଵେଶମର୍ଚଯେତ୍
ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ବରଙ୍କୁ ଦେଖି, ପରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ବରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ତୁ କ୍ଷେତ୍ରମୁଷିତ୍ଵା ତୁ ନୈତାଂ ଯାତ୍ରାଂ ସମାଚରେତ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହି ଏହି ଯାତ୍ରା କରିନାହାନ୍ତି—
ଅଷ୍ଟାଯତନ ଯାତ୍ରାନ୍ଯା କର୍ତଵ୍ଯା ଵିଘ୍ରଶାଂତଯେ
ଅଷ୍ଟ ତୀର୍ଥର ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଥିରେ ବିବାଦ ଶାନ୍ତି ହୁଏ।
ଗଂଗେଶୋ ନର୍ମଦେଶଶ୍ଚ ଗଭସ୍ତୀଶଃ ସତୀଶ୍ଵରଃ 4.2.100.
ଏହି ଅଷ୍ଟ ତୀର୍ଥ ହେଉଛି ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର, ନର୍ମଦେଶ୍ୱର, ଗଭସ୍ତିଶ୍ୱର ଓ ସତୀଶ୍ୱର।
ଦୃଶ୍ଯାନ୍ଯେତାନି ଲିଂଗାନି ମହାପାପୋପଶାଂତଯେ
ଏହି ଲିଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ମହାପାପ ଶାନ୍ତି ହୁଏ।
ସର୍ଵଵିଘ୍ରୋପହଂତ୍ରୀ ଚ କର୍ତଵ୍ଯା କ୍ଷେତ୍ରଵାସିଭିଃ
ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ଏହି ଯାତ୍ରା କ୍ଷେତ୍ରର ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକମାନେ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନଂ ତୁ ସଂଗମେ କୃତ୍ଵା ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଃ ସଂଗମେଶ୍ଵରଃ
ସଂଗମରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ମଂଦାକିନୀ ତୀର୍ଥେ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ମଧ୍ଯମେଶ୍ଵରଃ
ମଣ୍ଡାକିନୀ ତୀରେ ସ୍ନାନ କରି ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।