ରହସ୍ଯଂ ପରିଵିଜ୍ଞାଯ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ଶଶିମୌଲିନଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଶିରା ଭଗବାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରର ଗୁପ୍ତତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୁଝିବା ପରେ,
ଆନଂଦକାନନସ୍ଯେହ ମହିମାନଂ ମହତ୍ତରମ୍
ଏଠି ଆନନ୍ଦକାନନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନ କରାଯାଉଛି।
ଯଥା ଦେଵ୍ଯୈ ସମାଖ୍ଯାଯି ଶିଵେନ ପରମାତ୍ମନା
ଯେପରି ଶିବ ଭଗବାନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ,
ତଵାଗ୍ରେ ଚ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଶୁକାଦୀନାଂ ଚ ସତ୍ତମ 4.2.99.
ସେହିପରି ଏହି କଥା ତୁମେ ଏବଂ ଶୁକ ଦିଅଁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଧ୍ଯାଯମିମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵକଲ୍ମଷନାଶନମ୍
ଏହି ପବିତ୍ର ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତି ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଚତୁର୍ଥେ କାଶୀଖଂଡ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରଲିଂଗମହିମାଖ୍ଯୋ ନାମ ନଵନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଳୋକ ଥିବା ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଚତୁର୍ଥ କାଶୀଖଣ୍ଡର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ 'ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗର ମହିମା' ନାମକ ଉନନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ନିତରାଂ ପରିତୃପ୍ତୋସ୍ମି ହୃଦି ଚାପି ଵିଧାରିତମ୍
ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଏହି କଥା ମୋ ହୃଦୟରେ ଭଲଭାବେ ବସିଛି।
ଅନୁକ୍ରମଣିକାଧ୍ଯାଯଂ ତଥା ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଅନୁକ୍ରମଣିକା ଅଧ୍ୟାୟ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହିମା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଶୁକଵୈଶଂପାଯନାଦ୍ଯାଃ ଶୃଣ୍ଵଂତ୍ଵପି ଚ ବାଲକାଃ
ଶୁକ, ବୈଶମ୍ପାୟନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଅନୁକ୍ରମଣିକାଧ୍ଯାଯଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚାପି ଖଂଡଜମ୍
ଅନୁକ୍ରମଣିକା ଅଧ୍ୟାୟ ଏବଂ ଖଣ୍ଡର ମହିମା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଵିଂଧ୍ଯନାରଦସଂଵାଦଃ ପ୍ରଥମେ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ପ୍ରଥମେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯାଇଛି।
ଅଗସ୍ତେରାଶ୍ରମପଦେ ଦେଵାନାମାଗମସ୍ତତଃ
ତାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଦେବମାନେ ଆସିଥିଲେ।
ତୀର୍ଥପ୍ରଶଂସା ଚ ତତଃ ସପ୍ତପୁର୍ଯସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତାଃ
ତାପରେ ତୀର୍ଥର ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ସାତଟି ପୁରୀର ସ୍ମୃତି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଇଂଦ୍ରାଗ୍ନ୍ଯୋର୍ଲୋକସଂପ୍ରାପ୍ତିସ୍ତତଶ୍ଚ ଶିଵଶର୍ମଣଃ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଏବଂ ଶିବଶର୍ମାଙ୍କ କଥା ଆସିଛି।
ଗଂଧଵତ୍ଯଲକାପୁର୍ଯୋରୀଶଯୋସ୍ତୁ ସମୁଦ୍ଭଵଃ
ଗନ୍ଧବତୀ ଓ ଅଲକାପୁରୀର ଶାସକମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବର୍ଣ୍ନ କରାଯାଇଛି।
ଉଡୁଲୋକ କଥା ତସ୍ମାତ୍ତତଃ ଶୁକ୍ରସମୁଦ୍ଭଵଃ 4.2.100.
ତାପରେ ଉଡୁଲୋକର କଥା ଏବଂ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବର୍ଣ୍ନ କରାଯାଇଛି।
ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ତତୋ ଲୋକା ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଚ ତପସ୍ତତଃ
ତାପରେ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଲୋକ ଏବଂ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ତପସ୍ୟା ବିବର୍ଣ୍ନ କରାଯାଇଛି।
ଦର୍ଶନଂ ସତ୍ଯଲୋକସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଵୈ ଶିଵଶର୍ମଣଃ
ଶିବଶର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟଲୋକର ଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା।
ସ୍କଂଦାଗସ୍ତ୍ଯୋଶ୍ଚ ସଂଵାଦୋ ମଣିକର୍ଣ୍ଯାଃ ସମୁଦ୍ଭଵଃ
ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ସଂବାଦ, ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାର ଉତ୍ପତ୍ତିର କଥା।
ପ୍ରଭାଵଶ୍ଚାପି ଗଂଗାଯା ଗଂଗାନାମସହସ୍ରକମ୍
ଗଙ୍ଗାର ଶକ୍ତି ଓ ଗଙ୍ଗାର ହଜାରଟି ନାମର ବିବରଣୀ।
ଦଂଡପାଣେଃ ସମୁଦ୍ଭୂତିର୍ଜ୍ଞାନଵାପ୍ଯୁଦ୍ଭଵସ୍ତତଃ
ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପରେ ଜ୍ଞାନକୁଆର ଉଦ୍ଭବ।
ବ୍ରହ୍ମଚାରି ପ୍ରକରଣଂ ତତଃ ସ୍ତ୍ରୀଲକ୍ଷଣାନି ଚ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବିଷୟ ଓ ମହିଳାଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ।
ତତୋ ଗୃହସ୍ଥଧର୍ମାଶ୍ଚ ତତୋ ଯୋଗନିରୂପଣମ୍
ପରେ ଗୃହସ୍ଥର ଧର୍ମ ଓ ତାପରେ ଯୋଗର ବିବେଚନା।
କାଶ୍ଯାଶ୍ଚ ଵର୍ଣନଂ ତସ୍ମାଦ୍ଯୋଗିନୀଵର୍ଣନଂ ତତଃ
ତାପରେ କାଶୀର ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ ପରେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କର ବିବରଣୀ।
ସାଂବାଦିତ୍ଯସ୍ଯ ମହିମା ଦ୍ରୁପଦାଦିତ୍ଯ ଶଂସନମ୍
ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟଙ୍କର ମହିମା ଓ ଦ୍ରୁପଦାଦିତ୍ୟଙ୍କର ସ୍ତୁତି।
ଦଶାଶ୍ଵମେଧିକଂ ତୀର୍ଥଂ ମଂଦରାଚ୍ଚ ଗଣାଗମଃ 4.2.100.
ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ତୀର୍ଥ ଓ ମନ୍ଦରାରୁ ଦେବମଣ୍ଡଳର ଆଗମନ।
ମାଯାଗଣପତେଶ୍ଚାଥ ଢୁଂଢିପ୍ରାଦୁର୍ଭଵସ୍ତତଃ
ମାୟାଗଣପତିଙ୍କ ବିବରଣୀ ଓ ପରେ ଢୁଣ୍ଢିଙ୍କର ପ୍ରକଟି।
ତତଃ ପଂଚନଦୋତ୍ପତ୍ତିର୍ବିଂଦୁମାଧଵସଂଭଵଃ
ପରେ ପଞ୍ଚନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିନ୍ଦୁମାଧବଙ୍କର ଜନ୍ମ।
ପ୍ରଯାଣଂ ମଂଦରାତ୍କାଶୀଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଶୂଲିନଃ
ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଶୂଳୀ ମନ୍ଦରାରୁ କାଶୀକୁ ଯାତ୍ରା।
ତତଃ କ୍ଷେତ୍ରରହସ୍ଯସ୍ଯ କଥନଂ ପାପନାଶନମ୍
ପରେ କ୍ଷେତ୍ରର ଗୁପ୍ତ କଥା, ଯାହା ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।