ଯେ ଵସଂତୀହ ଵିଶ୍ଵେଶ ରାଜଧାନ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ 4.2.98.
ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଏଠାରେ ରାଜଧାନୀରେ ଯେମାନେ ରହୁଛନ୍ତି, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ—
ପରୋଦ୍ଧରଣଶୀଲା ଯେ ଯେ ପରେଚ୍ଛାପ୍ରପୂରକାଃ
ଯେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି—
ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟେଂଦ୍ରିଯମାନସଃ
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ତାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
ଵିଶ୍ଵେଶଃ ପ୍ରୀଯତାଂ ଚେତି ପ୍ରୋଚ୍ଯ ଯାତୋ ଯଥାଗତଃ
‘ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ’ ବୋଲି କହି, ସେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଯାଇଗଲେ।
ବହିର୍ନିର୍ଗତମାତ୍ରସ୍ତୁ ବହୁଭିଃ ପରିଭୂଯତେ
ବାହାରକୁ ଯାଇଥିବା ସାଥିକେ, ଅନେକ ଲୋକ ତାହାକୁ ଅପମାନ କଲେ।
ଅସାଵେଵ ହି ଚାଂଡାଲଃ ସର୍ଵଲୋକବହିଷ୍କୃତଃ
ସେ ଏକ ଚାଣ୍ଡାଳ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହିଷ୍କୃତ ହେଇଥିଲେ।
ସ ଚ ତଦ୍ଭଯତୋ ଗେହାତ୍କାକଭୀତଦିଵାଂଧଵତ୍
ଭୟରେ, ସେ ଘରରୁ ଉଡ଼ିଗଲା, କାଉଁ ଭୟରେ ଅନ୍ଧ ମନେ ଯେପରି ଦୌଡ଼ିଯାଏ।
ସ ଏକଦା ସଂପ୍ରଧାର୍ଯ ଗୃହିଣ୍ଯା ଲୋକଦୂଷିତଃ
ଏକ ଦିନ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଗୃହଣୀ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଲେ।
ମଧ୍ଯେ ମାର୍ଗଂ ସ ଗଚ୍ଛନ୍ଵୈ ଲକ୍ଷିତସ୍ତୁ ସକାଂଚନଃ
ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ସେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣ ନେଇଥିବା ଦେଖାଗଲେ।
ନୀତ୍ଵା ତେ ତମରଣ୍ଯାନୀଂ ତସ୍କରାଃ ସପରିଚ୍ଛଦମ୍ 4.2.98.
ତାପରେ, ଚୋରମାନେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ସହିତ ତାହାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ନେଇଗଲେ।
ପ୍ରୋଚୁର୍ଭୂରିଧନଂ ଚୈତଜ୍ଜୀର୍ଯତ୍ଯସ୍ମିନ୍ନ ଜୀଵତି
ଏହି ଅଧିକ ଧନ ମାଳିକ ଚିରଯାଇବା ପରେ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।
ସଂପ୍ରଧାର୍ଯେତି ତେପ୍ରାହୁଃ ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯଂ ସ୍ମର ପାଂଥିକ
ଏଭଳି ବିଚାର କରି, ସେମାନେ ତୁମକୁ କହିଲେ — 'ଏହାକୁ ମନେ ରଖ, ମୁସାଫିର ।'
ନିଶମ୍ଯେତି ମନସ୍ଯେଵ କଥଯାମାସ ସ ଦ୍ଵିଜଃ
ଏହା ଶୁଣି, ସେ ଦ୍ବିଜ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ ।
କୁଟୁଂବମପି ତନ୍ନଷ୍ଟଂ ନଷ୍ଟଶ୍ଚାପି ପ୍ରତିଗ୍ରହଃ
ପରିବାର ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଦିଆଯାଇଥିବା ଉପହାର ମଧ୍ୟ ହରାଇଗଲା ।
ଯୁଗପତ୍ସର୍ଵମେଵାଶୁ ନଷ୍ଟଂ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିଚେଷ୍ଟଯା
ଅସତ୍ ଚିନ୍ତା ଓ କାମରେ, ସବୁ କିଛି ଏକାସାଥିରେ ହରାଇଗଲା ।
ପ୍ରାଂତେ କୁଟୁଂବସ୍ମରଣାତ୍ତଥାକାଶୀସ୍ମୃତେରପି
ଶେଷରେ, ପରିବାର ଓ ଘରକୁ ମନେ କରିବାରୁ ଏହି ଦୁଃଖ ଆସିଲା ।
ସା କୁକ୍କୁଟୀ ସୁତୌ ତୌ ତୁ ତାମ୍ରଚୂଡତ୍ଵମାପତୁଃ
ସେ ମୁର୍ଗି ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଛୁଆ ତାମ୍ର ଚୁଡ଼ା ମୁର୍ଗି ହେବାର ଫଳ ପାଇଲେ ।
ଇତ୍ଥଂ ବହୁତିଥେକାଲେ ଗତେ କାର୍ପଟିକୋତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି, ବହୁ ଦିନ ପରେ, ସର୍ବୋତ୍ତମ କାର୍ପଟିକମାନେ—
ଵାରାଣସ୍ଯାଃ କଥାଂ ପ୍ରୋଚ୍ଚୈଃ କୁର୍ଵଂତୋଽନ୍ଯୋନ୍ଯମେଵ ହି
ବାରାଣସୀର କଥା ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହି, ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ ।
ଜାତିସ୍ମୃତିପ୍ରଭାଵେଣ ତତ୍ସଂଗେନ ତୁ ନିର୍ଗତାଃ 4.2.98.
ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତିର ଶକ୍ତି ଓ ସେ ସାଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ବିଦାୟ ନେଲେ ।
ତଂଦୁଲାଦିପରିକ୍ଷେପୈଃ ପ୍ରାପିତାଃ କ୍ଷେତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍
ଚାଉଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ଚରିଷ୍ଯଂତୋଽତ୍ର ପରିତୋ ମୁକ୍ତିମଂଡପମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ଚାରିଉଁପାଖରେ ଘୁଞ୍ଚି, ମୁକ୍ତିର ଉତ୍ତମ ମଣ୍ଡପକୁ ଆସିଲେ ।
ପ୍ରହାସାନ୍ମତ୍କଥାଲାପାଁଲ୍ଲାଭମୋହଵିଵର୍ଜିତାନ୍
ହସି ଓ ମୋର କଥା କହିବା ଦ୍ୱାରା, ଲାଭ ଓ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଥିଲେ ।
ମନ୍ନାମୋଚ୍ଚାରଣପରାନ୍ମତ୍କଥାର୍ପିତସୁଶ୍ରୁତୀନ୍
ମୋର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଲଗିଥିବା, ମୋର କଥା ଶୁଣିବାରେ ଚେତନା ଦେଇଥିବା ।
ମାନଯାମାସୁରଥ ତାନ୍କୁକ୍କୁଟାନ୍ସାଧୁଵର୍ତ୍ମନଃ କ୍ରମେଣାହାରମାକୁଂଚ୍ଯ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯଂତି ଚାତ୍ର ଵୈ
ତାପରେ ସେମାନେ ନିଖାଦ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଥିବା ମୁର୍ଗିମାନେକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଦିନକୁ ଦିନ ଖାଦ୍ୟ କମାଇଲେ ।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଵିଷ୍ଣୋ ତେ ମଦନୁଗ୍ରହାତ୍
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୋର କୃପାରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ—
ନିର୍ଵିଶ୍ଯ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ଦିଵ୍ଯାନ୍ଭୋଗାନନୁତ୍ତମାନ୍
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ ।
ତତୋ ଲୋକାସ୍ତଦଦାରଭ୍ଯ କଥଯିଷ୍ଯଂତି ସର୍ଵତଃ
ତାପରେ, ଏହି ଲୋକଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତେ ସର୍ବତ୍ର କଥା କହିବେ ।
ଚରିତ୍ରମପି ଵୈ ତେଷାଂ ଯେ ସ୍ମରିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ
ଯେ ମାନବ ଏମାନଙ୍କର କର୍ମକଥାକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବେ।
ଇତି ଯାଵତ୍କଥାଂ ଶଂଭୁର୍ଭଵିଷ୍ଯାମଗ୍ରତୋ ହରେଃ 4.2.98.
ଏଭଳି ଶଂଭୁ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଗାମୀ ଘଟଣାର କଥା କହିଲେ।