କୋଟିହୋମେନ ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଫଲମନ୍ଯତ୍ର ସୂରିଭିଃ
ଯେଉଁ ଫଳ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କୋଟି ହୋମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହେବାକୁ କହିଛନ୍ତି—
ଯୋ ଜପେଦ୍ରୁଦ୍ରସୂକ୍ତାନି କାଶ୍ଯାଂ ଵିଶ୍ଵେଶସନ୍ନିଧୌ
ଯିଏ କାଶୀରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରୁଦ୍ରସୂକ୍ତ ପାଠ କରେ—
ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଜାନାମି ଚିଂତିତେ ଚାକ୍ଷରେ ପରେ
ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅକ୍ଷରକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କେତେ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ।
ଆପଦ୍ଯପି ହି ଘୋରାଯାଂ କାଶୀ ତ୍ଯାଜ୍ଯା ନ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ କାଶୀକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଵଂଧ୍ଯଂ ଦିଵସଂ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ନାନଦାନଜପାଦିଭିଃ
ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦିନକୁ ଫଳବତୀ କରିବା ଉଚିତ।
କୃଚ୍ଛ୍ରଚାଂଦ୍ରାଯଣାଦୀନି କର୍ତଵ୍ଯାନି ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
କୃଚ୍ଛ୍ର, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଓ ଏପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥ ଉଦ୍ୟମରେ କରିବା ଦରକାର।
ଯଦୀଂଦ୍ରିଯାଣି କୁର୍ଵଂତି ଵିକ୍ରିଯାମିହ ଦେହିନାମ୍ 4.2.96.
ଯଦି ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦେହୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିକାର ସୃଷ୍ଟି କରେ—
ତେଷାଂ ସ୍ଵରୂପମାଖ୍ଯାହି ସ୍କଂଦେଂଦ୍ରିଯ ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ
ସେଗୁଡ଼ିକର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ କ'ଣ, ଏହା ବର୍ଣ୍ଣନା କର, ହେ ସ୍କନ୍ଦ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ।
ଯାନି କୃତ୍ଵାତ୍ର ମନୁଜୋ ଦେହଶୁଦ୍ଧିଂ ଲଭେତ୍ପରାମ୍
ଏଠାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ କଲେ ମଣିଷ ଶରୀରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପବିତ୍ରତା ପାଇଥାଏ।
ଏକଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନ ତଥୈଵାଯାଚିତେନ ଚ
ଏକବେଳା ଖାଇବା, ରାତିରେ ଖାଇବା କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷାରେ ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଲାଭ ମିଳେ।
ଵଟୋଦୁଂବରରାଜୀଵ ବିଲ୍ଵପତ୍ରକୁଶୋଦକମ୍
ବଟ ଗଛ, ଉଦୁମ୍ବର ଗଛ, ପଦ୍ମ, ବିଲ୍ବ ପତ୍ର ଓ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା ପାଣି।
ପିଣ୍ଯାକଘୃତତକ୍ରାଂବୁ ସକ୍ତୂନାଂ ପ୍ରତିଵାସରମ୍
ପିଣ୍ୟାକ, ଘିଅ, ତକ୍ର, ପାଣି ଓ ସିଜାଇଥିବା ଚାଉଳ ଚୁଣା ପ୍ରତିଦିନ ଦିଆଯାଏ।
ହଵିଷା ପ୍ରାତରଶ୍ନୀତ ହଵିଷା ସାଯମେଵ ଚ
ସକାଳେ ହବିଷ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ, ସେହିପରି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ହବିଷ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଏକୈକଗ୍ରାସମଶ୍ନୀଯାଦହାନି ତ୍ରୀଣି ପୂର୍ଵଵତ୍
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଗାସ୍ତ ଖାଇବା ଉଚିତ।
କୃଚ୍ଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ପଯସା ଦିଵସାନେକଵିଂଶତିଃ
କୃଚ୍ଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ ଏକୋଇଶି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ।
ତ୍ର୍ଯହଂ ପ୍ରାତସ୍ତ୍ରଯହଂ ସାଯଂ ତ୍ର୍ଯହମଦ୍ଯାଦଯାଚିତମ୍
ତିନି ଦିନ ସକାଳେ ଖାଇବା, ତିନି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଖାଇବା, ତିନି ଦିନ ଭିକ୍ଷାରେ ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଗୋମୂତ୍ରଂ ଗୋମଯଂ କ୍ଷୀରଂ ଦଧିସର୍ପିଃ କୁଶୋଦକମ୍ 4.2.96.
ଗାଈର ମୁତ୍ର, ଗାଈର ଗୋବର, ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ ଓ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା ପାଣି।
ପୃଥକ୍ସାଂତପନଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ଷଡହଃ ସୋପଵାସକଃ
ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପବିତ୍ର କରିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଛଅ ଦିନ ଉପବାସ ସହିତ କରାଯିବ।
ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଚରନ୍ଵିପ୍ରୋ ଜଲକ୍ଷୀରଘୃତାନିଲାନ୍
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବାବେଳେ ପାଣି, ଦୁଧ, ଘିଅ ଓ ପବନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ର୍ଯହମୁଷ୍ଣାଃ ପିବେଦାପସ୍ତ୍ର୍ଯହମୁଷ୍ଣଂ ପଯଃ ପିବେତ୍
ତିନି ଦିନ ଧରି ଉଷ୍ଣ ପାଣି ପିବା; ପୁଣି ତିନି ଦିନ ଧରି ଉଷ୍ଣ ଦୁଧ ପିବା।
ପଲମେକଂ ପଯଃ ପୀତ୍ଵା ସର୍ପିଷଶ୍ଚ ପଲଦ୍ଵଯମ୍
ଏକ ପଲା ଦୁଧ ପିଇ ସESHେ, ଦୁଇ ପଲା ଘିଅ ମଧ୍ୟ ନେବା।
ଗୋମୂତ୍ରେଣ ସମାଯୁକ୍ତଂ ଯାଵକଂ ଯଃ ପ୍ରଯୋଜଯେତ୍
ଯିଏ ଗାଈର ମୁତ୍ର ସହିତ ଯବ ବ୍ୟବହାର କରେ।
ହସ୍ତାଵୁତ୍ତାନତଃ କୃତ୍ଵା ଦିଵସଂ ମାରୁତାଶନଃ
ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଏକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଉଚିତ।
ଏକୈକଂ ହ୍ରାସଯେଦ୍ଗ୍ରାସଂ କୃଷ୍ଣେ ଶୁକ୍ଲେ ଚ ଵର୍ଧଯେତ୍
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଗାସ୍ତ କମାଇବା ଓ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
ଏକୈକଂ ଵର୍ଧଯେଦ୍ଗ୍ରାସଂ ଶୁକ୍ଲେ କୃଷ୍ଣେ ଚ ହ୍ରାସଯେତ୍
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଗାସ୍ତ ବଢ଼ାଇବା ଓ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ କମାଇବା ଉଚିତ।
ଚତୁରଃ ପ୍ରାତରଶ୍ନୀଯାତ୍ପିଂଡାନ୍ଵିପ୍ରଃ ସମାହିତଃ
ଏକ ଧ୍ୟାନସିନ୍ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସକାଳେ ଚାରିଟି ଗାସ୍ତ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟାଵଷ୍ଟୌ ସମଶ୍ନୀଯାତ୍ପିଂଡାନ୍ମଧ୍ଯଂଦିନେ ସ୍ଥିତେ 4.2.96.
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟ ଆସିଲେ, ଏକ ଜଣେ ଅଠ କିମ୍ବା ସୋଳ ଗୁଟିଏ ମୁଢି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥାକଥଂଚିତ୍ପିଂଡାନାଂ ତିସ୍ରୋଶୀତୀଃ ସମାହିତଃ
ଯଦି ସେ ତାହା କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଯେପରି ହେଉ, ମନ ଲଗାଇ ତିନି ଗୁଟିଏ ମୁଢି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଦ୍ଭିର୍ଗାତ୍ରାଣି ଶୁଧ୍ଯଂତି ମନଃ ସତ୍ଯେନ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି
ପାଣିରେ ଶରୀର ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସତ୍ୟରେ ମନ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ତଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନଂ ଭଵେତ୍ପୁଂସାଂ ସମ୍ଯକ୍କାଶୀନିଷେଵଣାତ୍
ଏହି ଜ୍ଞାନ ଲୋକଙ୍କରେ ଠିକ୍ଭଳି ଉପବାସ ପାଳନ କଲେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।