ତତ୍ଫଲଂ ସମ୍ଯଗାପ୍ଯେତ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ଵିଲୋକନାତ୍
ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାରେ, ସେଇ ଫଳ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲାଭ ହୁଏ।
ଯତ୍ଷୋଡଶମହାଦାନୈଃ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହର୍ଷିଭିଃ
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟକୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଷୋଡ଼ଶ ମହାଦାନ ଦ୍ୱାରା ହେବାକୁ କହିଛନ୍ତି—
ଅଶ୍ଵମେଧାଦିଭିର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଯତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେଖିଲୈଃ
ଏବଂ ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ମହାପୂଜୋପକରଣଂ ଯୋର୍ପଯେଦ୍ଵିଶ୍ଵଭର୍ତରି
ଯିଏ ବିଶ୍ୱଭର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ମହାପୂଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ଦାନ କରେ—
ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମାଢ୍ଯାଂ ଚ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପୁଷ୍ପଵାଟିକାମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ପୁଷ୍ପବାଟିକା ତିଆରି କରେ—
ଯଃ କ୍ଷୀରସ୍ନପନାର୍ଥଂ ଵୈ ଵିଶ୍ଵେଶେ ଧେନୁମର୍ପଯେତ୍
ଯିଏ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦୁଧସ୍ନାନ ପାଇଁ ଗାଈ ଦାନ କରେ—
ଵିଶ୍ଵେଶରାଜସଦନେ ଯଃ ସୁଧାଂ ଚିତ୍ରମେଵ ଵା 4.2.96.
ଯିଏ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ରାଜାଙ୍କ ଗୃହରେ ଅମୃତ କିମ୍ବା ଅତି ସୁନ୍ଦର ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥାଏ—
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଯତିନୋ ଵାପି ତଥୈଵ ଶିଵଯୋଗିନଃ
କିମ୍ବା ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଶିବଭକ୍ତ ଯୋଗୀମାନେଠାରେ ଦେଇଥାଏ—
କୋଟିଭୋଜ୍ଯଫଲଂ ତସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେଠାରେ କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ ଫଳ ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଵିଶ୍ଵେଶସ୍ତୋଷଣୀଯୋତ୍ର ସ୍ନାନହୋମଜପାଦିଭିଃ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ତଦତ୍ର ସମଵାପ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ, ହୋମ, ଜପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଏକ ଶତ ଆଠ ଥର ଜପ କଲେ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳିଯାଏ।
କୋଟିହୋମେନ ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଫଲମନ୍ଯତ୍ର ସୂରିଭିଃ
ଯେଉଁ ଫଳ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କୋଟି ହୋମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ହେବାକୁ କହିଛନ୍ତି—
ଯୋ ଜପେଦ୍ରୁଦ୍ରସୂକ୍ତାନି କାଶ୍ଯାଂ ଵିଶ୍ଵେଶସନ୍ନିଧୌ
ଯିଏ କାଶୀରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରୁଦ୍ରସୂକ୍ତ ପାଠ କରେ—
ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଜାନାମି ଚିଂତିତେ ଚାକ୍ଷରେ ପରେ
ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅକ୍ଷରକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କେତେ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ।
ଆପଦ୍ଯପି ହି ଘୋରାଯାଂ କାଶୀ ତ୍ଯାଜ୍ଯା ନ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ କାଶୀକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଵଂଧ୍ଯଂ ଦିଵସଂ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ନାନଦାନଜପାଦିଭିଃ
ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦିନକୁ ଫଳବତୀ କରିବା ଉଚିତ।
କୃଚ୍ଛ୍ରଚାଂଦ୍ରାଯଣାଦୀନି କର୍ତଵ୍ଯାନି ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
କୃଚ୍ଛ୍ର, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଓ ଏପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥ ଉଦ୍ୟମରେ କରିବା ଦରକାର।
ଯଦୀଂଦ୍ରିଯାଣି କୁର୍ଵଂତି ଵିକ୍ରିଯାମିହ ଦେହିନାମ୍ 4.2.96.
ଯଦି ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦେହୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିକାର ସୃଷ୍ଟି କରେ—
ତେଷାଂ ସ୍ଵରୂପମାଖ୍ଯାହି ସ୍କଂଦେଂଦ୍ରିଯ ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ
ସେଗୁଡ଼ିକର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ କ'ଣ, ଏହା ବର୍ଣ୍ଣନା କର, ହେ ସ୍କନ୍ଦ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ।
ଯାନି କୃତ୍ଵାତ୍ର ମନୁଜୋ ଦେହଶୁଦ୍ଧିଂ ଲଭେତ୍ପରାମ୍
ଏଠାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ କଲେ ମଣିଷ ଶରୀରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପବିତ୍ରତା ପାଇଥାଏ।
ଏକଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନ ତଥୈଵାଯାଚିତେନ ଚ
ଏକବେଳା ଖାଇବା, ରାତିରେ ଖାଇବା କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷାରେ ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଲାଭ ମିଳେ।
ଵଟୋଦୁଂବରରାଜୀଵ ବିଲ୍ଵପତ୍ରକୁଶୋଦକମ୍
ବଟ ଗଛ, ଉଦୁମ୍ବର ଗଛ, ପଦ୍ମ, ବିଲ୍ବ ପତ୍ର ଓ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା ପାଣି।
ପିଣ୍ଯାକଘୃତତକ୍ରାଂବୁ ସକ୍ତୂନାଂ ପ୍ରତିଵାସରମ୍
ପିଣ୍ୟାକ, ଘିଅ, ତକ୍ର, ପାଣି ଓ ସିଜାଇଥିବା ଚାଉଳ ଚୁଣା ପ୍ରତିଦିନ ଦିଆଯାଏ।
ହଵିଷା ପ୍ରାତରଶ୍ନୀତ ହଵିଷା ସାଯମେଵ ଚ
ସକାଳେ ହବିଷ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ, ସେହିପରି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ହବିଷ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଏକୈକଗ୍ରାସମଶ୍ନୀଯାଦହାନି ତ୍ରୀଣି ପୂର୍ଵଵତ୍
ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଗାସ୍ତ ଖାଇବା ଉଚିତ।
କୃଚ୍ଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ପଯସା ଦିଵସାନେକଵିଂଶତିଃ
କୃଚ୍ଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ ଏକୋଇଶି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ।
ତ୍ର୍ଯହଂ ପ୍ରାତସ୍ତ୍ରଯହଂ ସାଯଂ ତ୍ର୍ଯହମଦ୍ଯାଦଯାଚିତମ୍
ତିନି ଦିନ ସକାଳେ ଖାଇବା, ତିନି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଖାଇବା, ତିନି ଦିନ ଭିକ୍ଷାରେ ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଗୋମୂତ୍ରଂ ଗୋମଯଂ କ୍ଷୀରଂ ଦଧିସର୍ପିଃ କୁଶୋଦକମ୍ 4.2.96.
ଗାଈର ମୁତ୍ର, ଗାଈର ଗୋବର, ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ ଓ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା ପାଣି।
ପୃଥକ୍ସାଂତପନଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ଷଡହଃ ସୋପଵାସକଃ
ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପବିତ୍ର କରିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଛଅ ଦିନ ଉପବାସ ସହିତ କରାଯିବ।
ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଚରନ୍ଵିପ୍ରୋ ଜଲକ୍ଷୀରଘୃତାନିଲାନ୍
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବାବେଳେ ପାଣି, ଦୁଧ, ଘିଅ ଓ ପବନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ର୍ଯହମୁଷ୍ଣାଃ ପିବେଦାପସ୍ତ୍ର୍ଯହମୁଷ୍ଣଂ ପଯଃ ପିବେତ୍
ତିନି ଦିନ ଧରି ଉଷ୍ଣ ପାଣି ପିବା; ପୁଣି ତିନି ଦିନ ଧରି ଉଷ୍ଣ ଦୁଧ ପିବା।