ପୁନରୂର୍ଧ୍ଵଭୁଜଂ କୃତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣଂ ଶିଷ୍ଯମଧ୍ଯଗଃ
ପୁଣିଥରେ ଦକ୍ଷିଣ ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ।
ପରିନିର୍ମଥ୍ଯ ଵାଗ୍ଜାଲଂ ସୁନିଶ୍ଚିତ୍ଯାସକୃଦ୍ବହୁ
ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶବ୍ଦଜାଳକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ପୁନଃପୁନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସତ୍ୟକୁ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।
ଇତ୍ଯାଦି ଶ୍ଲୋକସଂଘାତଂ ସ୍ଵପ୍ରତିଜ୍ଞା ପ୍ରବୋଧକମ୍
ଏପରି ଶ୍ଲୋକମାଳା ତାଙ୍କର ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ଜାଗ୍ରତ କଲା।
ତସ୍ତଂଭ ତାଵତ୍ତଦ୍ବାହୁଂ ସ ଶୈଲାଦିଃ ସ୍ଵଲୀଲଯା
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ନିଜ ଲୀଳାରେ ପାହାଡ଼ର ଦେବତା ସେଇ ହାତକୁ ଅଚଳ କରିଦେଲେ।
ତତୋ ଗୁପ୍ତଂ ସମାଗମ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵ୍ଯାସମଭାଷତ
ତାପରେ, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଆସି, ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ତଵୈତଦପରାଧେନ ଭୀତିର୍ମେପି ମହତ୍ତରା
ତୁମର ଏହି ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଭୟ ହେଉଛି।
ତତ୍ପ୍ରସାଦାଦହଂ ଚକ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶସ୍ତତ୍ପ୍ରଭାଵତଃ 4.2.95.
ତାଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ଚକ୍ରଧାରୀ ହେଲି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲି।
ତଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ମଯା ଲବ୍ଧଂ ଵରାତ୍ତତଃ
ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି ତାଙ୍କର ଦୟାରେ ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାସନ ଲାଭ କରିଥିଲି।
ଅନ୍ଯଦାପି ନ ଵୈ କାର୍ଯା ଭଵତା ଶେମୁଷୀଦୃଶୀ
ଆଉ କେବେ ଏପରି ଅହଂକାର ଦେଖାଇ କୌଣସି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଭୁଜସ୍ତଂଭଃ କୃତସ୍ତେନ ନଂଦିନା ଦୃଷ୍ଟିମାତ୍ରତଃ
ନନ୍ଦିଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ମାତ୍ରରେ ତୁମର ହାତ ଜଡ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଯଥା ସ୍ତୋତୁଂ ଭଵାନୀଶ ପ୍ରଭଵାଭି ଭଵାଂତକମ
ହେ ଭବାନୀଶ୍ୱର, ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ହେବା ସତ୍ୱେ, କିପରି କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବେ?
ତତଃ ସତ୍ଯଵତୀସୂନୁସ୍ତଥା ସ୍ତଂଭିତଦୋର୍ଲତଃ
ତାପରେ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ଏଭଳି ଜଡ ହାତରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।
ଯଃ କ୍ଷୀରାବ୍ଧେର୍ମଂଦରାଘାତଜାତୋ ଜ୍ଵାଲାମାଲୀ କାଲକୂଟୋତି ଭୀମଃ
ଯିଏ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୀରସାଗର ମଥିବାବେଳେ ଜ୍ୱାଳାର ମାଳା ପିନ୍ଧି ଭୟଙ୍କର କାଳକୂଟ ବିଷ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଯଦ୍ଵାଣୋଭୂଚ୍ଛ୍ରୀପତିର୍ଯସ୍ଯ ଯଂତା ଲୋକେଶୋ ଯତ୍ସ୍ଯଂଦନଂ ଭୂଃ ସମସ୍ତା
ଯାହାଙ୍କର କଥା ଶ୍ରୀର ପତି ହେଲା, ଯାହାଙ୍କର ସାରଥି ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ରଥ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ।
ଯଂ କଦର୍ପୋ ଵୀକ୍ଷମାଣଃ ସମାନଂ ଦେଵୈରନ୍ଯୈର୍ଭସ୍ମଜାତଃ ସ୍ଵଯଂ ହି
ଯିଏଁକୁ ଦେଖି କାମଦେବ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ଭାବିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଉଁଠି ସେ ନିଜେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ଯଂ ଵୈ ଵେଦୋ ଵେଦ ନୋ ନୈଵ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନୋଵା ଵେଧା ନୋ ମନୋ ନୈଵ ଵାଣୀ 4.2.95.
ଯିଏଁକୁ ବେଦ ଜାଣିପାରେନି, ବିଷ୍ଣୁ ନୁହଁନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ନୁହଁନ୍ତି, ମନ ନୁହଁନ୍ତି, ଓ ଭାଷା ମଧ୍ୟ ନୁହଁ।
ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଂ ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵୋ ଯୋ ଵୈ କର୍ତା ଯୋଽଵିତା ଯୋଽପହର୍ତା
ଯାହାଁରେ ସମସ୍ତ କିଛି ଅଛି, ଯିଏ ସବୁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରନ୍ତି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ରକ୍ଷକ ଓ ସଂହାରକ।
ଯସ୍ଯୈକାଖ୍ଯା ଵାଜିମେଧେନ ତୁଲ୍ଯା ଯସ୍ଯା ନ ତ୍ଯା ଚୈକଯାଲ୍ପେଂଦ୍ରଲକ୍ଷ୍ମୀଃ
ଯାହାଙ୍କର ଏକ ନାମ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ଏକ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।
ନାନ୍ଯଂ ଦେଵଂ ଵେଦ୍ମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୀମହେଶାନ୍ନାନ୍ଯଂ ଦେଵଂ ସ୍ତୌମି ଶଂଭୋର୍ଋତେଽହମ୍
ମୁଁ ଶ୍ରୀମହେଶ୍ୱର ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତାକୁ ଜାଣେନି; ମୁଁ ଶମ୍ଭୁ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେନି।
ଇତ୍ଥଂ ଯାଵତ୍ସ୍ତୌତି ଶଂଭୁଂ ମହର୍ଷିସ୍ତାଵନ୍ନଂଦୀ ଶାଂଭଵାଦ୍ଦୃକ୍ପ୍ରସାଦାତ୍
ଏଭଳି ମହାର୍ଷି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନନ୍ଦି ଶମ୍ଭୁଙ୍କର କୃପାରେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖାଉଥିଲେ।
ନଂଦିକେଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଯଃ ପଠିଷ୍ଯତି ମେଧାଵୀ ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଯତି ଶଂକରଃ
ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର କହିଲେ: ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ିବ, ତାଙ୍କୁ ଶଙ୍କର ଖୁସି ହେବେ।
ଵ୍ଯାସାଷ୍ଟକମିଦଂ ପ୍ରାତଃ ପଠିତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଏହି ବ୍ୟାସଙ୍କ ଅଷ୍ଟକ ହରିଏକ ସକାଳେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ମାତୃହା ପିତୃହା ଵାପି ଗୋଘ୍ନୋ ବାଲଘ୍ର ଏଵ ଵା
ଯେଉଁଠି ମାଆ, ବାପା, ଗାଈ କିମ୍ବା ଶିଶୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ—
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ପାରାଶର୍ଯସ୍ତଦାରଭ୍ଯ ଶଂଭୁଭକ୍ତିପରୋଭଵତ୍
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ସେଇ ସମୟରୁ ପାରାଶରଙ୍କ ପୁଅ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଗଲେ।
ଵିଭୂତିଭୂଷଣୋ ନିତ୍ଯଂ ନିତ୍ଯରୁଦ୍ରାକ୍ଷଭୂଷଣଃ
ସେ ସଦା ବିଭୂତି ଲଗାଇ ରହନ୍ତି ଏବଂ ନିତ୍ୟ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ପିନ୍ଧି ରହନ୍ତି।
ସ କୃତ୍ଵା କ୍ଷେତ୍ରସଂନ୍ଯାସଂ ତ୍ଯଜେନ୍ନାଦ୍ଯାପି କାଶିକାମ୍ 4.2.95.
କ୍ଷେତ୍ର ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇଥିବା ପରେ, ସେ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଶୀକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଘଂଟାକର୍ଣହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ଯାସେଶ୍ଵରଂ ନରଃ
ଘଣ୍ଟାକର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ୟାସେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବା ପରେ, ଏକ ମଣିଷ—
କାଶ୍ଯାଂ ଵ୍ଯାସେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ନରୋତ୍ତମଃ
—କାଶୀରେ ବ୍ୟାସେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ—
ଵ୍ଯାସେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଯେ ଭକ୍ତା ନ ତେଷାଂ କଲିକାଲତଃ
ଯେମାନେ ବ୍ୟାସେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ କଳିଯୁଗର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯାସେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଃ କାଶିଵାସିଭିଃ
କାଶୀର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରି ବ୍ୟାସେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।