ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନଂ ଵଦତ୍ଯେକଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜ୍ଞାନଵି ଶାରଦଃ
ଏକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି, ଶୁଣି ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ମୁଖର, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି।
ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କରୋତ୍ଯେକଃ ପିତୃପକ୍ଷେ ନୃପୋତ୍ତମ
ଏକ ଜଣେ ମଣିଷ, ପିତୃପକ୍ଷରେ ଗୟାରେ ପିତୃ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଚାଂଦ୍ରାଯଣସହସ୍ରଂ ଚ କରୋତ୍ଯେକଃ ସମାହିତଃ
ଏକ ଜଣେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ହଜାର ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି।
ଵ୍ରତଂ ତପଃ ସହସ୍ରାବ୍ଦମେକଃ ସମ୍ଯକ୍ଚରେନ୍ନରଃ
ଏକ ଜଣେ ମଣିଷ ସଠିକ୍ ଭାବେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରତ ଓ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି।
ଏକସ୍ତୁ ଚତୁରୋ ଵେଦାନ୍ସମ୍ଯକ୍ପଠତି ବ୍ରାହ୍ମଣଃ
ଏକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଚାରି ଟି ବେଦ ପାଠ କରନ୍ତି।
ବହୁନା କିମିହୋକ୍ତେନ ଶୃଣୁ ସଂକ୍ଷେପତୋ ନୃପ
ଏଠାରେ ବହୁ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ରାଜା, ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ହରିସଂନିଧୌ
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ହରିଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ରହିବା ଉଚିତ।
ଏକତସ୍ତୁ ହୃଷୀକେଶ ଏକତଃ କର୍ଣିକେଶ୍ଵରଃ
ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ହୃଷୀକେଶ, ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କର୍ଣ୍ଣିକେଶ୍ୱର।
ଅପି କୃତ୍ଵା ମହତ୍ପାପଂ ଗଚ୍ଛଂତି ହରିସନ୍ନିଧୌ
ବଡ଼ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ହରିଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ପୁଷ୍ପମେକଂ ହୃଷୀକେଶେ ଯଶ୍ଚାରୋପଯତେ ନୃପ 7.3.13.
ଯିଏ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଏକ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରେ, ରାଜନ—
ହୃଷୀକେଶସ୍ଯ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା କରିଷ୍ଯତ୍ଯନୁଲେପନମ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଅନୁଲେପନ କରିବେ—
ସଂମାର୍ଜନଂ ଚ ତସ୍ଯାଗ୍ରେ ଯଃ କରୋତି ସମାହିତଃ ମୋଦତେ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକସ୍ଥୋ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଏବଂ ଯିଏ ଏକାଗ୍ର ମନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୋଉଛନ୍ତି, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚ ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନୃପୋତ୍ତମ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ରାଜାଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ଯଥାଯଥା ପ୍ରକାଶେତ ପାପଂ ଜନ୍ମାଂତରାର୍ଜିତମ୍
ଏପରି ଯେତେ ଦୂର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ପାପ ପ୍ରକାଶ କରିବେ—
ପଂଚାମୃତେନ ଯଃ ପୂଜାଂ ହୃଷୀକେଶେ କରିଷ୍ଯତି
ଯିଏ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ପୂଜା କରିବେ—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ହୃଷୀକେଶଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ହୃଷୀକେଶେ ଵିଶେଷେଣ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ପୂଜନଂ ସଦା
ବିଶେଷ କରି, ସଦା ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ସିଦ୍ଧିଦଂ ପ୍ରାଣିନାଂ ସମ୍ଯକ୍ସିଦ୍ଧେନ ସ୍ଥାପିତଂ ପୁରା
ଯାହା ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ, ତାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ଵିଶ୍ଵାଵସୁର୍ନାମ ସିଦ୍ଧସ୍ତେପେ ମହାତପଃ
ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାବସୁ ନାମକ ଏକ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷ ଭାରି କଷ୍ଟସାଧନା କରିଥିଲେ।
ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଜିତମଦୋ ଜିତସର୍ଵେଂଦ୍ରିଯକ୍ରିଯଃ ତୁତୋଷ ନୃପତେସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ଦର୍ଶନମାଯଯୌ
ସେ କ୍ରୋଧ, ଅହଂକାର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଚେଷ୍ଟାକୁ ଜିତିଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହେଇ, ନିଜେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ତଂ ମହାଦେଵୋ ଵରଦୋସ୍ମୀତି ପାର୍ଥିଵ
ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଦାନଦାତା, ରାଜନ।"
ଦାସ୍ଯାମି ତେ ପ୍ରସନ୍ନୋଽହଂ ଯଦ୍ଯପି ସ୍ଯାତ୍ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଯେଉଁଥିରେ ମୋତେ ଦେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି।
ଵିଶ୍ଵାଵସୁରୁଵାଚ ଏତଲ୍ଲିଂଗଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମନସି ନିଶ୍ଚଯମ୍
ବିଶ୍ୱାବସୁ କହିଲେ, "ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ମନରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କଲେ—"
ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ସିଦ୍ଧିଂ ଯାତି ସହସ୍ରଶଃ
ତାପରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଲୋକେ ହଜାର ହଜାର ଥର ସିଦ୍ଧି ପାଇଥାନ୍ତି।
ପ୍ରଭାଵାତ୍ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ କାମାନିଷ୍ଟାନଵାପ୍ନୁଯୁଃ
ସେଇ ଲିଙ୍ଗର ଶକ୍ତିରେ, ଲୋକେ ଚାହିଁଥିବା ଓ ଅଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତି।
ନ କଶ୍ଚିଦ୍ଯଜତେ ଯଜ୍ଞୈର୍ନ ଦାନାନି ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
କେହି ବି ଯଜ୍ଞ କରୁନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି।
ଉଚ୍ଛିନ୍ନେଷୁ ଚ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଦାନେଷୁ ନୃପସତ୍ତମ 7.3.14.
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ—
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଯଜ୍ଞଵିଘାତଂ ଚ ତଦ୍ଵିଘାତାଯ ଵାସଵଃ
ଯଜ୍ଞର ବାଧା ଜାଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାହାକୁ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ତଥାପି ସଂନିଧୌ ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧେଶସ୍ଯ ନୃପୋତ୍ତମ
ତଥାପି, ସେଇ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା—
ଯସ୍ତୁ ମାଘଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ଯାଂ ସୋମଵାରେ ନୃପୋତ୍ତମ
ଯିଏ ମାଘ ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ସୋମବାରରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା—