ଅଥ ସା ନର୍ମଦା ପୁଣ୍ଯା ଵିଧିପୂର୍ଵାଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତିମ୍
ତାପରେ ସେ ପବିତ୍ର ନର୍ମଦା ବିଧିଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଲେ।
ତତଃ ଶଂଭୁଃ ପ୍ରସନ୍ନୋଭୂଽତ୍ତସ୍ଯୈ ନଦ୍ଯୈ ଶୁଭାତ୍ମନେ
ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ଖୁସି ହୋଇ, ସେ ଶୁଭ ନଦୀ ଉପରେ କୃପା କଲେ।
ସରିଦ୍ଵରା ନିଶମ୍ଯେତି ରେଵା ପ୍ରାହ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରେବା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ:
ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵା ତ୍ଵତ୍ପଦଦ୍ଵଂଦ୍ଵେ ଭକ୍ତିରସ୍ତୁ ମହେଶ୍ଵର
ହେ ମହେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଦ୍ୱୟରେ ଅବିଭକ୍ତ ଭକ୍ତି ହେଉ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଚ ସରିଚ୍ଛେଷ୍ଠେ ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ଯତ୍ତଥାସ୍ତୁ ତତ୍ 4.2.92.
ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନଦୀ କହିଲେ, 'ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ହେଉ।'
ଯାଵଂତ୍ଯୋ ଦୃଷଦଃ ସଂତି ତଵ ରୋଧସି ନର୍ମଦେ
ହେ ନର୍ମଦେ, ତୁମ ତଟରେ ଯେତେ ଟିଏ ପଥର ଅଛି,
ଅନ୍ଯଂ ଚ ତେ ଵରଂ ଦଦ୍ଯା ତମପ୍ଯାକର୍ଣଯୋତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି, ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ସଦ୍ଯଃ ପାପହରା ଗଂଗା ସପ୍ତାହେନ କଲିଂଦଜା
ଗଙ୍ଗା ତୁରନ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ; କଳିନ୍ଦୀ ସାତ ଦିନରେ।
ଅପରଂ ଚ ଵରଂ ଦଦ୍ଯାଂ ନର୍ମଦେ ଦର୍ଶନାଘହେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି, ହେ ନର୍ମଦେ: ତୁମେ ଦେଖିଲେ ମାତ୍ର ପାପ ନାଶ ହୁଏ।
ଯତ୍ତଲ୍ଲିଂଗଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ମୁକ୍ତିଂ ଦାସ୍ଯତି ଶାଶ୍ଵତୀମ
ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଚିରକାଳର ମୁକ୍ତି ଦେବ।
ପ୍ରଣମିଷ୍ଯଂତି ଯତ୍ନେନ ମହାଶ୍ରେଯୋଭିଵୃଦ୍ଧଯେ
ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବେ, ସେମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବେ।
ପରଂ ହି ନର୍ମଦେଶସ୍ଯ ମହିମା କୋପି ଚାଦ୍ଭୁତଃ
ନର୍ମଦାଙ୍କର ମହିମା ନିଶ୍ଚୟ ଅସାଧାରଣ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ।
ନର୍ମଦାପି ପ୍ରହୃଷ୍ଟାସୀତ୍ପାଵିତ୍ର୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଚାଦ୍ଭୁତମ୍
ନର୍ମଦା ନଦୀ ଅଦ୍ଭୁତ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଅତି ଖୁସି ହେଲା ।
ଵାକ୍ଯଂ ମୃକଂଡଜମୁନେସ୍ତେପି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ
ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମହାମୁନିମାନେ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଶୁଣିଲେ ।
ପାପକଂଚୁକମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ ।। 4.2.92.
ପାପର ଚାଦର ଛାଡି ଦେଇ, ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବେ ।
ଇଦାନୀଂ କଥଯ ସ୍କଂଦ ସତୀଶ୍ଵର ସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଏବେ କହ, ଶ୍କନ୍ଦ, ସତୀଙ୍କର ପତିଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ମିତ୍ରାଵରୁଣସଂଭୂତ କଥଯାମି କଥାଂ ଶୃଣୁ
ଶ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଇଛି, ଏହି କଥା କହିବି—ଶୁଣ ।
ପୁରା ତତାପ ସୁମହତ୍ତପଃ ଶତଧୃତିର୍ମୁନେ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଶତଧୃତି ମହା ତପସ୍ୟା କଲେ, ମୁନି ।
ଉଵାଚ ଚାପି ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ନିତରାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରିଯଃ
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ବହୁତ ଆସକ୍ତ ।
ତଦା ତ୍ଵଂ ମେ ଭଵ ସୁତୋ ଦେଵୀ ଦକ୍ଷସୁତାଽସ୍ତୁ ଚ
ତା ସମୟରେ, ସେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ମୋର ପୁଅ ହେଉ, ଦେବୀ ଡକ୍ଷର ଝିଅ ହେଉ ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ସର୍ଵଦୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵରମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ମହାଦେବ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତ୍ଵଦ୍ଵାଂଛିତଂ ଭୂଯାତ୍କିମଦେଯଂ ପିତାମହ
ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ; ପିତାମହ କେଉଁ ନାମ ଦେବେ ?
ରୁଦନ୍ସ ଉତ୍ତାନଶଯୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁଖମୈକ୍ଷତ
କାନ୍ଦୁଥିବା, ପିଠିରେ ପଡିଥିବା ସେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ ।
କିଂ ମାଂ ଜନକମାପ୍ଯାପି ତ୍ଵଂ ରୋଦିଷି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ପିତା ଭାବେ ପାଇଛି, ତଥାପି କାହିଁକି ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦୁଛ ?
ନାମ୍ନେ ରୋଦିମି ମେ ସ୍ରଷ୍ଟୁର୍ନାମ ଦେହି ପିତାମହ 4.2.93.
ମୁଁ ନାମ ପାଇଁ କାନ୍ଦୁଛି; ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପିତାମହ, ମୋତେ ଏକ ନାମ ଦିଅ ।
ଯଦି ଵେତ୍ସି ତଦାଚକ୍ଷ୍ଵ ମହତ୍କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ଯଦି ତୁମେ ଜାଣୁଛ, ତେବେ କହ; ମୋର ମନରେ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି ।
ରୋଦନେ କାରଣଂ ଵଚ୍ମି ଶୃଣୁ କୁଂଭସମୁଦ୍ଭଵ
ମୁଁ କାନ୍ଦିବାର କାରଣ କହିବି—ଶୁଣ, କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ।
ମନସୀତି ଵିଚାରୋଭୂଦ୍ଦେଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ
ପରମାତ୍ମା ଦେବଙ୍କର ମନରେ ଏକ ଚିନ୍ତା ଆସିଲା ।
ସତ୍ଯଲୋକାଧିନାଥସ୍ଯ ଚତୁରାସ୍ଯସ୍ଯ ଵେଧସଃ
ସତ୍ୟଲୋକର ଅଧିପତି, ଚାରିମୁହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ।
କିଂ ବୁଦ୍ଧିଵୈଭଵଂ ଧାତୁଃ ଶଂଭୁନା ମନସୀକ୍ଷିତମ୍ । ଯେନାନଂଦାଶ୍ରୁ ସଂଭାରୋ ବାଲ୍ଯେପ୍ଯଭଵଦୀଶିତୁଃ
ଧାତୁଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କଣ, ଯାହା ଶଂଭୁଙ୍କର ମନରେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶିଶୁବେଳେ ଆନନ୍ଦ ଲୁହ ଜମା ହେଲା ?