ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷରୂପିଣୀ ଗଂଗା ତେନ ଦୃଷ୍ଟା ନ ସଂଶଯଃ
ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିବା ସମାନ।
ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଦେହୋ ମିତ୍ରାଵରୁଣନଂଦନ
ମିତ୍ରା ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଏହିପରି ହେବ।
ତତୋପି ଦୁର୍ଲଭଂ କାଶ୍ଯାଂ ଲିଂଗଂ ଗଂଗେଶ୍ଵରାଭିଧମ୍ 4.2.91.
ତଥାପି, କାଶୀରେ ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଂଗେଶ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନ ନରୋ ନିରଯୀ ଭଵେତ୍
ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ଶୁଣିଲେ, କୌଣସି ମଣିଷ ନରକକୁ ଯିବେ ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତି ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଚତୁଥେଂ କାଶୀଖଂଡ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଗଂଗେଶ୍ଵରମହିମାଖ୍ଯାନଂ ନାମୈକନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ମଧ୍ୟରୁ ଚତୁର୍ଥ କାଶୀଖଣ୍ଡର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ 'ଗଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମହିମା' ନାମକ ଏକାନବତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଯସ୍ଯ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ମହାପାତକସଂକ୍ଷଯଃ
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ବଡ଼ ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଅସ୍ଯ ଵାରାହକଲ୍ପସ୍ଯ ପ୍ରଵେଶେ ମୁନିପୁଂଗଵୈଃ
ଏହି ବାରାହ କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ମହାମୁନିମାନେ—
ମାର୍କଂଡେଯ ଉଵାଚ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ସଂତି ନଦ୍ଯଃ ପରଃଶତମ୍
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: 'ମୁନିମାନେ, ତୁମେ ଶୁଣ, ଏଠାରେ ଶତଶଃ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନଦୀ ଅଛି।'
ସର୍ଵାଭ୍ଯୋପି ନଦୀଭ୍ଯଶ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵାଃ ସମୁଦ୍ରଗାଃ
ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହେ, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଗଂଗା ଚ ଯମୁନାଚାଥ ନର୍ମଦା ଚ ସରସ୍ଵତୀ
ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ନର୍ମଦା ଓ ସରସ୍ୱତୀ—
ଋଗ୍ଵେଦମୂର୍ତିର୍ଗଂଗା ସ୍ଯାଦ୍ଯମୁନା ଚ ଯଜୁର୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ଗଙ୍ଗା ରୁଗ୍ବେଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ଯମୁନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯଜୁର୍ବେଦର।
ଗଂଗା ସର୍ଵସରିଦ୍ଯୋନିଃ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯାପି ପୂରଣୀ
ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ନଦୀର ମୂଳ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କରେ।
କିଂତୁ ପୂର୍ଵଂ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ରେଵଯା ବହ୍ଵନେହସମ୍
କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ, ରେବା ସହ ବହୁ ପାପରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ—
ଗଂଗା ସାମ୍ଯଂ ଵିଧେ ଦେହି ପ୍ରସନ୍ନୋସି ଯଦି ପ୍ରଭୋ
'ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ଗଙ୍ଗାକୁ ସମତା ଦିଅନ୍ତୁ।'
ଯଦି ତ୍ର୍ଯକ୍ଷସମତ୍ଵଂ ତୁ ଲଭ୍ଯତେଽନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍ 4.2.92.
ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟ କେହି ତିନି ଆଖିଅଳିଙ୍ଗ ସମାନ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ,
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତୁଲ୍ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ପୁରୁଷୋନ୍ଯୋ ଯଦି କ୍ଵଚିତ
ଯଦି କେବେ କେହି ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ,
ଯଦି ଗୌରୀ ସମା ନାରୀ କ୍ଵଚିଦନ୍ଯା ଭଵେଦିହ
ଏଠାରେ ଯଦି କେବେ ଅନ୍ୟ କେହି ଜଣେ ନାରୀ ଗୌରୀଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ,
ଯଦି କାଶୀପୁରୀ ତୁଲ୍ଯା ଭଵେଦସ୍ଯା କ୍ଵଚିତ୍ପୁରୀ
ଯଦି କେଉଁସି ସ୍ଥାନରେ କାଶୀ ସହିତ ସମାନ କୌଣସି ପୁରୀ ଥାଏ,
ନିଶମ୍ଯେତି ଵିଧେର୍ଵାକ୍ଯଂ ନର୍ମଦା ସରିଦୁତ୍ତମା
ଏହି ବିଧିର କଥା ଶୁଣି, ନର୍ମଦା ନଦୀ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ,
ସର୍ଵେଭ୍ଯୋପି ହି ପୁଣ୍ଯେଭ୍ଯଃ କାଶ୍ଯାଂ ଲିଂଗପ୍ରତିଷ୍ଠିତେଃ
ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କାଶୀରେ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ଅଥ ସା ନର୍ମଦା ପୁଣ୍ଯା ଵିଧିପୂର୍ଵାଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତିମ୍
ତାପରେ ସେ ପବିତ୍ର ନର୍ମଦା ବିଧିଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଲେ।
ତତଃ ଶଂଭୁଃ ପ୍ରସନ୍ନୋଭୂଽତ୍ତସ୍ଯୈ ନଦ୍ଯୈ ଶୁଭାତ୍ମନେ
ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ଖୁସି ହୋଇ, ସେ ଶୁଭ ନଦୀ ଉପରେ କୃପା କଲେ।
ସରିଦ୍ଵରା ନିଶମ୍ଯେତି ରେଵା ପ୍ରାହ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରେବା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ:
ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵା ତ୍ଵତ୍ପଦଦ୍ଵଂଦ୍ଵେ ଭକ୍ତିରସ୍ତୁ ମହେଶ୍ଵର
ହେ ମହେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଦ୍ୱୟରେ ଅବିଭକ୍ତ ଭକ୍ତି ହେଉ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଚ ସରିଚ୍ଛେଷ୍ଠେ ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ ଯତ୍ତଥାସ୍ତୁ ତତ୍ 4.2.92.
ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନଦୀ କହିଲେ, 'ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ହେଉ।'
ଯାଵଂତ୍ଯୋ ଦୃଷଦଃ ସଂତି ତଵ ରୋଧସି ନର୍ମଦେ
ହେ ନର୍ମଦେ, ତୁମ ତଟରେ ଯେତେ ଟିଏ ପଥର ଅଛି,
ଅନ୍ଯଂ ଚ ତେ ଵରଂ ଦଦ୍ଯା ତମପ୍ଯାକର୍ଣଯୋତ୍ତମମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି, ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ସଦ୍ଯଃ ପାପହରା ଗଂଗା ସପ୍ତାହେନ କଲିଂଦଜା
ଗଙ୍ଗା ତୁରନ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ; କଳିନ୍ଦୀ ସାତ ଦିନରେ।
ଅପରଂ ଚ ଵରଂ ଦଦ୍ଯାଂ ନର୍ମଦେ ଦର୍ଶନାଘହେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି, ହେ ନର୍ମଦେ: ତୁମେ ଦେଖିଲେ ମାତ୍ର ପାପ ନାଶ ହୁଏ।
ଯତ୍ତଲ୍ଲିଂଗଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ମୁକ୍ତିଂ ଦାସ୍ଯତି ଶାଶ୍ଵତୀମ
ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଚିରକାଳର ମୁକ୍ତି ଦେବ।