ଚିଚ୍ଛେଦ ଵାଯୋର୍ଵୃଷଣଂ ପାର୍ଷଦୋନ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଏକ ପ୍ରବଳ ବ୍ୟକ୍ତି ବାୟୁଙ୍କ ଶୁକ୍ରାଣୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱ ଖଣ୍ଡିଦେଲେ।
ଯତ୍ର ଧର୍ମେ ମହେଶୋ ନ ପ୍ରଥମଂ ପରିପୂଜ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ପୂଜା କରାଯାଏ ନାହିଁ—
ଅନୀଶ୍ଵରଂ ହଵିର୍ଭୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯେତ୍ଯା ତାଡଯତ୍ପଦା
—ସେଠାରେ ହବିର୍ଭାଗ ଅଧିପତି ବିନା ଭୋଗ କରାଯାଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହିପରି ଦେଖି ସେ ପାଦ ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ।
ଵାମଯାମାସ ବହୁଶୋ ଭକ୍ଷିତା ହ୍ଯଧ୍ଵରାହୁତୀଃ 4.2.89.
ଯହେତୁ ଯଜ୍ଞର ଆହୁତି ଭୋଗ କରାଯାଇଥିଲା, ସେ ବାରମ୍ବାର ବମି କଲେ।
ରୁଦ୍ରାଖ୍ଯା ଧାରଣଵଶାତ୍ପ୍ରମଥୈସ୍ତେଽଵହେଲିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ର ନାମରେ ପରିଚିତ ସେମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବହେଳିତ ହେଲେ।
ବହିରୁଦ୍ଗିରଯାମାସ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଚେଶଵର୍ଜ୍ଜିତମ୍
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଛଡ଼ା ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେ ସବୁ ବାହାରକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ଉଡ୍ଡୀଯ ଗିରିମାଶ୍ରିତ୍ଯଚ୍ଛନ୍ନଃ କୌତୁକମୈକ୍ଷତ
ସେ ଉଡ଼ି ଗିରିରେ ଶରଣ ନେଇ, ଲୁଚି ରହି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ।
ପ୍ରମଥାଃ କାଲଯାମାସୁରନ୍ଯାନପି ଚ ଯାଚକାନ୍ ଵୀରଭଦ୍ରଃ ସ୍ଵତଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରମଥାନୀକିନୀ ଵୃତଃ
ପ୍ରମଥମାନେ ଅନ୍ୟ ଭିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ; ବୀରଭଦ୍ର ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରମଥ ସେନା ସହିତ ଆସିଲେ।
ଯଜ୍ଞଵାଟଂ ଶ୍ମଶାନାଭଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୈଃ ପ୍ରମଥୈଃ ପୁରା
ପ୍ରମଥମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଯଜ୍ଞବାଟକୁ ଶ୍ମଶାନ ସମାନ ଦେଖିଥିଲେ—
ଗଣାଃ ପଶ୍ଯତ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତୈଃ ପ୍ରାରବ୍ଧାନାଂ ଚ କର୍ମଣାମ୍
—ଗଣମାନେ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏବଂ ସେମାନେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ—
ଯେ ଦ୍ଵିଷଂତି ମହାଦେଵଂ ସର୍ଵକର୍ମୈକସାକ୍ଷିଣମ୍
—ଯେମାନେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ସାକ୍ଷୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି—
କ୍ଵ ସ ଦକ୍ଷୋ ଦୁରାଚାରଃ କ୍ଵ ଚ ଯଜ୍ଞଭୁଜଃ ସୁରାଃ
ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦକ୍ଷ କେଉଁଠି, ଏବଂ ଯେଉଁ ସୁରମାନେ ଯଜ୍ଞ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେଉଁଠି?
ଇତ୍ଯାଜ୍ଞା ଵୀରଭଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ଯ ତେ ପ୍ରମଥା ଦ୍ରୁତମ୍
ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇ ସେମାନେ ପ୍ରମଥମାନେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ—
ତେନ ତେ ପ୍ରମଥାଃ ସର୍ଵେ ମହାବଲପରାକ୍ରମାଃ 4.2.89.
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରମଥମାନେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରତାପୀ ହେଲେ।
ଅଥ ନଷ୍ଟେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପ୍ରମଥେଷୁ ହରେର୍ଭଯାତ୍
ତାପରେ, ହରିଙ୍କ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରମଥମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବା ପରେ,
ଦଦର୍ଶ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣଂ ଚାଗ୍ରେ ସ୍ଵଗଣୈଶ୍ଚ ପରିଷ୍ଟୁତମ୍
ସେ ନିଜ ସାଥିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ।
ଚକ୍ରିଭିର୍ଗଦିଭିର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ଖଡ୍ଗିଭିଶ୍ଚାପି ଶାର୍ଙ୍ଗିଭିଃ
ଚକ୍ର, ଗଦା, ତଳୱାର ଓ ଧନୁଷ୍ଧାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ତ୍ଵଂ ତୁ ଯଜ୍ଞପୁମାନତ୍ର ମହାଯଜ୍ଞପ୍ରଵର୍ତକଃ
ଏଠାରେ ତୁମେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞର ଆରମ୍ଭକାରୀ, ଯଜ୍ଞର ଦେହରୂପ।
କିଂ ଵା ଦକ୍ଷଂ ସମାନୀଯ ଦେହି ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଵା ମଯା
କିମ୍ବା ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ, ନାହିଁଲେ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।
ପ୍ରାଯଶଃ ଶଂଭୁଭକ୍ତେଷୁ ଯତସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯସେଽଗ୍ରଣୀଃ
ଶିବଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସାଧାରଣତଃ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଗଣାଯାଉଛ।
ତୁଷ୍ଟେନ ଶଂଭୁନା ଦତ୍ତଂ ତୁଭ୍ଯଂ ଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦିଆଯାଇଛି।
ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ଵୀରଭଦ୍ରସ୍ଯ ଚୋର୍ଜିତମ୍
ଏଭଳି ବୀର ଭାବରେ ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି,
ତ୍ଵଂ ଶଂଭୋଃ ସୁତ ଦେଶୀଯୋ ଗଣାନାଂ ପ୍ରଵରୋସ୍ଯହୋ
ଶିବଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ।
ଯୋସି ସୋସ୍ଯହମପ୍ଯତ୍ର ଦକ୍ଷରକ୍ଷଣଦକ୍ଷଧୀଃ 4.2.89.
ତୁମେ ଯେପରି, ଏଠି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵୀରଭଦ୍ରଃ ସ ତେନ ଵୈ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନା
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀଙ୍କୁ ବୀରଭଦ୍ର କହିଲେ।
ଅଥ ତୈଃ ପ୍ରମଥୈର୍ଵିଷ୍ଣୋରନୁଗା ଗଦିତା ରଣେ
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରମଥମାନେ ପ୍ରହାରିତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯରଥଃ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ଵେକୈକଂ ରଣମୂର୍ଧନି
ତାପରେ ଗରୁଡ଼ର ରଥୀ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧର ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କଲେ।
ତେ ଭିନ୍ନଵକ୍ଷସଃ ସର୍ଵେ ଗଣା ରୁଧିରଵର୍ଷିଣଃ
ସେଇ ସମସ୍ତ ଗଣମାନଙ୍କ ଛାତି ଫାଟିଯାଇ, ରକ୍ତ ବର୍ଷା କରିଲେ।
କ୍ଷରଂତ ଇଵ ମାତଂଗାଃ ସ୍ରଵଂତ ଇଵ ପର୍ଵତାଃ
ଜଣେ ମାତଙ୍ଗ ଯେପରି ରସ ଝରେ, ପାହାଡ଼ ଯେପରି ଝରଣା ଝରେ, ସେମାନେ ଏଭଳି ଝରୁଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ଗଣପୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵୈ କୁଂଠନାଯକମ୍
ତାପରେ ହସି, ଗଣପତି କୁଁଠନାୟକଙ୍କୁ କହିଲେ: