ଇତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ସତୀ ସାଧ୍ଵୀ ଜନେତୁରୁଦିତଂ ତଦା
ଏପରି ଭାବେ ମାଆଁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସତୀ ଶୁଭ୍ରଚରିତ୍ରା ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରିତ ହୃଦୟରେ ଶୁଣିଲେ।
ସତ୍ଯୁଵାଚ ନାକର୍ଣିତଂ ମଯା କିଂଚିତ୍ତ୍ଵଯି ପ୍ରବ୍ରୁଵତି ପ୍ରଭୋ
ସତୀ କହିଲେ: “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ କହୁଥିବାବେଳେ ମୁଁ କିଛି ଅଶୁଣିନଥିଲି।”
ନ ସମ୍ଯଗ୍ଵେତ୍ତି ତଂ କଶ୍ଚିଜ୍ଜାନାନୋପି ପ୍ରତାରିତଃ
ତାଙ୍କୁ କେହି ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ତୁ ପ୍ରତାରିତଃ ପୂର୍ଵମଧୁନାପି ପ୍ରତାରିତଃ 4.2.88.
ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଭ୍ରମିତ ହେଇଥିଲ, ଏବେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହେଉଛ।
ଯାଦୃଶଂ ଵକ୍ଷିତଂ ଶଂଭୁଂ ତାଦୃଶଂ ଯଦ୍ଯମନ୍ଯଥାଃ
ତୁମେ ଯେପରି ଶଂଭୁଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଛ, ଯଦି ଅନ୍ୟେ ଭିନ୍ନ ଭାବେ କହନ୍ତି—
ଅଥଵା ତେନ ସଂବଂଧେ ନ ହେତୁର୍ଭଵତୋ ମତିଃ
କିମ୍ବା, ସେ ବିଷୟରେ ତୁମର ମନ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି କାରଣ ମିଳୁନାହିଁ।
ଅଥୋକ୍ତ୍ଵୈଵଂ ବହୁତରଂ ତ୍ଵଂ ଜନେତାସ୍ଯ ଵର୍ଷ୍ମଣଃ
କିମ୍ବା, ଏପରି ଅନେକ କଥା କହି, ତୁମେ ତାଙ୍କର ରୂପକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଦେବ।
ପୁରଶ୍ଚରଣମେଵୈତଦ୍ଯଦସ୍ଯୈଵ ଵିସର୍ଜନମ୍ ଯାଵଜ୍ଜୀଵିତନାଥସ୍ଯାଶ୍ରଵଣୀଯା ଵିଗର୍ହଣା
ଏହି ପ୍ରକାର ବିଦାୟ ଦେବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନର ନାଥ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନିନ୍ଦା ଶୁଣାଯିବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କ୍ରୋଧଦୀପ୍ତାଗ୍ନୌ ମହାଦେଵସ୍ଵରୂପିଣି
ଏପରି କହି, କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳିଉଥିବା ମହାଦେବଙ୍କ ରୂପରେ—
ତତୋ ଵିଵର୍ଣତାଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମୁହଁ ମର୍ଦ୍ଦା ହେଇଗଲେ।
ମଂତ୍ରାଃ କୁଂଠିତସାମର୍ଥ୍ଯାସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ଚାଭଵନ୍
ମନ୍ତ୍ରମାନେ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇଗଲେ।
କେଚିଦୂଚୁର୍ଦ୍ଵିଜଵରା ମିଥଃ ପରିଯିଯାସଵଃ
କିଛି ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକାପରେ ଏକ କହି, ଚାଲିଯିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ମଖମଂଡପ ଭୂସ୍ତେନ କ୍ଷଣତଃ ସ୍ଥପୁଟୀକୃତା
ସେଇ ଅଗ୍ନିରେ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପ ତୁରନ୍ତ ଛାର ହେଇଗଲା।
ଦିଵଶ୍ଚୋଲ୍କାଃ ପ୍ରପତିତାଃ ପିଶାଚା ନୃତ୍ଯମାଦଧୁଃ 4.2.88.
ଆକାଶରୁ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଝରିପଡ଼ିଲା, ପିଶାଚମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଦକ୍ଷୋପି ଵଦନଗ୍ଲାନିମଵାପ୍ଯ ସପରିଚ୍ଛଦଃ
ଦକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ମୁହଁ ଅଶକ୍ତିରେ ଭରିଗଲେ।
ପୁନଃ ସ ନାରଦୋଽଗସ୍ତ୍ଯ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାକ୍ସମୁପାଗତଃ
ପୁଣି ନାରଦ ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବଦିଗରୁ ଆସି ଦେଖିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ନାରଦଃ ଶଂଭୁଂ ନଂଦିନା ସହ ସଂକଥାମ୍
ନାରଦ ଶଂଭୁଙ୍କୁ ନନ୍ଦି ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଉପାଵିଶଚ୍ଚ ଶୈଲାଦି ଵିସୃଷ୍ଟାସନମୁତ୍ତମମ୍
ପର୍ବତପତି ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠି ଗିଁ ହେଲେ।
ଆକାରେଣୈଵ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ତଦ୍ଵୃତ୍ତାଂତଂ ଵିଵେଦ ହ
ତାଙ୍କ ଦେହର ଭାବରୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଜାଣିପାରିଲେ ସର୍ବଜ୍ଞ।
ଶରାରିଣାଂ ସ୍ଥିତିରିଯମୁତ୍ପତ୍ତିପ୍ରଲଯାତ୍ମିକା
ଏହି ହେଉଛି ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା, ଯେଉଁଥିରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଲୟ ଅଛି।
ଦୃଶ୍ଯଂ ଵିନଶ୍ଵରଂ ସର୍ଵଂ ଵିଶେଷାଦ୍ଯଦନୀଶ୍ଵରମ୍
ଯେଉଁ ସବୁ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ୱର, ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବେ ମାଲିକ ନୁହଁନ୍ତି।
ଅଭାଵିନୋ ହି ଭାଵସ୍ଯ ଭାଵଃ କ୍ଵାପି ନ ସଂଭଵେତ୍
ଯାହା ଅଛି ନାହିଁ, ସେଠାରୁ କେବେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଶଂଭୂଦୀରିତମାକର୍ଣ୍ଯ ସ ଇତ୍ଥଂ ମୁନିପୁଂଗଵଃ
ଶିବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ମହାନ ଋଷି ଭିତରେ ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଯଦ୍ଭାଵ୍ଯଂ ତଦ୍ଭୂତଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟିବାକୁ ଥିଲା, ସେ ଘଟିଛି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନାପଚୀଯେତ ତେ କିଂଚିନ୍ନୋପଚୀଯେତ ତତ୍ତ୍ଵତଃ 4.2.89.
ସତ୍ୟରେ, ତୁମର କିଛି କମି ଯାଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ବଢ଼ି ଯାଏ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅହୋ ଵରାକଃ ସଂସାରଃ କ୍ଵ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯନୀଶ୍ଵରଃ
ହାୟ, ଏହି ସଂସାର କେତେ ଦୁଃଖର! ଏହାର କୌଣସି ମାଲିକ ନାହିଁ, ଏହା କେଉଁଠି ଯିବ କି ହେବ କିଏ ଜାଣିବ।
ଯତଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ଦକ୍ଷୋ ନ ତ୍ଵାମାହୂତଵାନ୍କ୍ରତୌ
ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞରେ ଡାକିଲେ ନାହିଁ, ଏହିକଥା ଠିକ।
ତଵ ରୀଢାଂ କରିଷ୍ଯଂତି କିମୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ରୀଢିନାମ୍ ଅଥୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ସଂପନ୍ନାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଭାଜନଂ କିମୁ
ତୁମେ ଧନର ମାଲିକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଦ୍ୱାରା କେଉଁ ଲଜ୍ଜା ଦେଇପାରିବେ? ଏବଂ ଧନ-ଶକ୍ତି ଥିଲେ କଣ ଭିତି ମିଳିବା?
ମହୀଯସାଯୁଷା ତେଷାଂ ଵସୁଭିର୍ଭୂରିଭିଶ୍ଚ କିମ୍
ଲମ୍ବା ଆୟୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ବହୁ ଧନ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କାମର?
ଅଚେତନାଶ୍ଚ ସାଵଜ୍ଞା ଜୀଵଂତୋପି ନ କୀର୍ତଯେ
ଯେଉଁମାନେ ଜଡ, ସେମାନେ ଅବହେଳାର ଯୋଗ୍ୟ; ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେନି।