ଅର୍ଥହୀନା ଯଥା ଵାଣୀ ଧର୍ମହୀନା ଯଥା ତନୁଃ ।। 4.2.87.
ସେପରି ଅର୍ଥବିହୀନ କଥା କିମ୍ବା ଧର୍ମବିହୀନ ଦେହ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ।
ଗଂଗାହୀନା ଯଥା ଦେଶାଃ ପୁତ୍ରହୀନା ଯଥା ଗୃହାଃ
ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ନଥିବା ଦେଶ କିମ୍ବା ପୁଅ ନଥିବା ଘର,
ମଂତ୍ରିହୀନଂ ଯଥା ରାଜ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତିହୀନା ଯଥା ଦ୍ଵିଜାଃ
ମନ୍ତ୍ରୀ ନଥିବା ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ବେଦ ନଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ,
ଦର୍ଭହୀନା ଯଥା ସଂଧ୍ଯା ତିଲହୀନଂ ଚ ତର୍ପଣମ୍
ଦର୍ଭା ନଥିବା ସନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ତିଳ ନଥିବା ତର୍ପଣ ଯେପରି,
ଇତ୍ଥଂ ଦଧୀଚିନାଖ୍ଯାତଂ ଜଗ୍ରାହ ଵଚନଂ ନ ତତ୍
ଏପରି ଭାବେ ଦଧୀଚି କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସେଇ କଥା ମାନିଲେ ନାହିଁ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଚ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କା ଚିଂତା ତଵ ମେ କ୍ରତୋଃ
ସେ ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ: 'ମୋର ଯଜ୍ଞ ସହିତ ତୁମର କଣ ସମ୍ପର୍କ?'
ତାନି ସିଦ୍ଧ୍ଯଂତି ନିଯତଂ ଯଥାର୍ଥକରଣାଦିହ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ କାମ ଠିକ୍ ଭାବେ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ଵକର୍ମସିଦ୍ଧଯେ ଚାଥ ସର୍ଵ ଏଵ ହି ଚେଶ୍ଵରଃ
ଏବଂ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳତା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଗବାନ୍ ଅଛନ୍ତି।
ତତ୍ତଥାସ୍ତୁ ପରଂ ସାକ୍ଷୀ ନାର୍ଥଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଏହିପରି ହେଉ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାକ୍ଷୀ କେବେ କୌଣସିଠି ଫଳ ଦେଉନାହାନ୍ତୁ।
ଜଡାନି ସର୍ଵକର୍ମାଣି ନ ଫଲଂତୀଶ୍ଵରଂ ଵିନା
ଭଗବାନ୍ ବିନା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍ପ୍ରାଣ ଓ ଫଳହୀନ।
ଜଡାନ୍ଯପି ଚ ବୀଜାନି କାଲଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯଵାତ୍ମନଃ 4.2.87.
ନିଷ୍ପ୍ରାଣ ବୀଜ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ସମୟ ଆସିଲେ ନିଜ ଗୁଣ ଦେଖାଏ।
ଆଦିଦେଶ ସମୀପସ୍ଥାନାଲୋକ୍ଯ ପରିତସ୍ତ୍ଵିତି 4.2.87.
ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି, ନିକଟରେ ଥିବାମାନେ ଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଘୋଷେଣ ତାରେଣ ଵ୍ଯୋମଶବ୍ଦଗୁଣଂ ସ୍ଫୁଟମ୍ 4.2.87.
ବ୍ରହ୍ମନାଦର ଶବ୍ଦରେ ଆକାଶର ଶବ୍ଦର ଗୁଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଇଗଲା।
ଵିଦ୍ଯାଧରୈର୍ନନଂଦେ ଚ ଵସୁଧା ଵଵୃଧେ ଭୃଶମ୍ ଇତ୍ଥଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେଽଥ ମୁନିଃ କୈଲାସଂ ନାରଦୋ ଯଯୌ
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଦେଇ ଭୂମି ଖୁସିରେ ବହୁତ ଫଳିଲା। ଏପରି ଘଟିବା ପରେ, ମୁନି ନାରଦ କୈଳାସକୁ ଗଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଶିଵଲୋକଂ ସମାସାଦ୍ଯ ମୁନିନା ବ୍ରହ୍ମସୂନୁନା
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ମୁନି ଶିବଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ଶୃଣୁ କୁଂଭଜ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାରଦେନ ମହାତ୍ମନା
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: କୁମ୍ଭଜ, ତୁମେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମହାତ୍ମା ନାରଦ କହିଥିବା କଥା କହିବି।
ମୁନିର୍ଗଗନମାର୍ଗେଣ ପ୍ରାପ୍ଯ ତଦ୍ଧାମ ଶାଂଭଵମ୍
ମୁନି ଆକାଶର ରାସ୍ତାରେ ଯାଇ, ଶାମ୍ଭୁଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟାସନଂ ଭେଜେ ପଶ୍ଯଂସ୍ତତ୍କ୍ରୀଡନଂ ପରମ୍
ସେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆସନରେ ବସି, ଉଚ୍ଚତମ ଖେଳ ଦେଖିଲେ।
ତଦୌତ୍ସୁକ୍ଯେନ ସ ମୁନିଃ ପ୍ରେର୍ଯମାଣ ଉଵାଚ ହ ନାରଦ ଉଵାଚ ଦେଵଦେଵ ତଵ କ୍ରୀଡାଖିଲଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଗୋଲକମ୍
ତାପରି ଉତ୍ସୁକତାରେ ମୁନି ଚେଷ୍ଟା କରି କହିଲେ—ନାରଦ କହିଲେ: ଦେବଦେବ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଖେଳ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଗୋଲକ।
କୃଷ୍ଣାଃ କୃଷ୍ଣେତରା ଯା ଵୈ ତିଥଯସ୍ତାଶ୍ଚ ସାରିକାଃ
କଳା ଓ ଅକଳା ତିଥିମାନେ ଏହି ଖେଳର ପକ୍ଷୀ।
ସୃଷ୍ଟିପ୍ରଲଯ ସଂଜ୍ଞୌ ଦ୍ଵୌ ଗ୍ଲହୌ ଜଯପରାଜଯୌ
ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟ ଦୁଇଟି ଚଳ, ଜୟ ଓ ପରାଜୟ।
ଭଵତୋଃ ଖେଲସମଯୋ ଯଃ ସା ସ୍ଥିତିରୁଦାହୃତା
ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳର ସମୟକୁ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନ ଦେଵୀ ଜେଷ୍ଯତି ପତିଂ ନେଶଃ ଶକ୍ତିଂ ଵିଜେଷ୍ଯତି
ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେନାହିଁ, ନା ଈଶ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଜିତିପାରିବେ।
ଦେଵଃ ସର୍ଵଜ୍ଞନାଥୋପି ନ କିଂଚିଦଵବୁଧ୍ଯତି 4.2.88.
ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ନାଥ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କିଛି ବୁଝିପାରିନାହିଁ।
ଲୀଲାତ୍ମା ଗୁଣଵାନେଷ ଵିଚାରାଦତିନିର୍ଗୁଣଃ
ଏହି ଲୀଳାମୟ ଓ ଗୁଣମୟ, ବିଚାରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଗୁଣ।
ମଧ୍ଯସ୍ଥୋପି ହି ସର୍ଵସ୍ଯ ମାଧ୍ଯସ୍ଥ୍ଯମଵଲଂବତୈ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ସମତାକୁ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ଶକ୍ତିରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵେଷାଂ ମାନ୍ଯଭୂଃ ପରା
ତୁମେ ଏହି ଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାନ୍ୟ।
ପରଂ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଜଗତାଂ ଜନଯିତ୍ର୍ଯେକିକା ଧ୍ରୁଵମ୍
ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜନନୀ।
ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ନ ଜାନାସି ତ୍ର୍ଯକ୍ଷମାଯାଵିମୋହିତା
ତୁମେ ନିଜକୁ ଜାଣିନାହିଁ, ତ୍ରିନୟନଙ୍କ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ।
ଅନ୍ଯା ଅପି ହି ଯାଃ ସତ୍ଯଃ ପାତିଵ୍ରତ୍ଯପରାଯଣାଃ
ଅନ୍ୟା ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ, ପତିବ୍ରତାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା—