ଅହୋ ଧାର୍ଷ୍ଟ୍ଯଂ ମହଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଜଟିଲସ୍ଯାଦ୍ଯ ଚାଦ୍ଭୁତମ୍ 4.2.87.
ହାଁ, ଏହି ଜଟାଧାରୀଙ୍କର ଏତେ ବଡ଼ ସାହସ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ଦେଖିଲି।
ଏଵଂଭୂତା ଭଵଂତ୍ଯେଵ ମାତାପିତୃଵିଵର୍ଜିତାଃ
ମାଆ ବାପା ନଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଭଳି ହୁଅନ୍ତି।
ସ୍ଵଚ୍ଛଂଦଚାରିଣୋଽନାଥାଃ ସର୍ଵତ୍ର ସ୍ଵାଭିମାନିନଃ
ଏମିତି ଅନାଥମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲନ୍ତି, ସବୁଠି ଗର୍ବ କରନ୍ତି।
ଜାମାତୄଣାଂ ସ୍ଵଭାଵୋଯଂ ପ୍ରାଯଶୋ ଗର୍ଵଭାଜନମ୍
ଜାମାତାମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଏହିପରି, ସାଧାରଣତଃ ଗର୍ବର କାରଣ।
ଦ୍ଵିଜରାଜଃ ସ ଗର୍ଵିଷ୍ଠୋ ରୋହିଣୀପ୍ରେମନିର୍ଭରଃ
ସେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ବହୁତ ଗର୍ବିତ ଓ ରୋହିଣୀ ପ୍ରତି ଭଲପାଇବାରେ ଭରିଆ।
ଅସ୍ଯାହଂ ଗର୍ଵସର୍ଵସ୍ଵଂ ହରିଷ୍ଯାମ୍ଯେଵ ଶୂଲିନଃ
ମୁଁ ଏହି ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗର୍ବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନେଇ ନେବି।
ତଥାସ୍ଯାହଂ କରିଷ୍ଯାମି ମାନହାନିଂ ଚ ସର୍ଵତଃ
ମୁଁ ଏମିତି କରିବି ଯେ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆଦର ହରାଇବେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଵଭଵନଂ ଦେଵାନାଜୁହାଵ ସଵାସଵାନ୍
ନିଜ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଭଵଂତୁ ଯଜ୍ଞସଂଭାରାନାନଯଂତୁ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତାଃ
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମଗ୍ରୀ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣନ୍ତୁ ।
ମହାକ୍ରତୂପଦ୍ରଷ୍ଟାରଂ ଯଜ୍ଞପୂରୁଷମେଵ ଚ
ବଡ଼ ଯଜ୍ଞର ଦର୍ଶକ ଓ ଯଜ୍ଞ ସ୍ୱରୂପ ଅତିଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ନେଇଆସନ୍ତୁ ।
ପ୍ରାଵର୍ତତ ତତସ୍ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ମହାଧ୍ଵରଃ 4.2.87.
ତାପରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ଅନୀଶ୍ଵରାଂସ୍ତତୋ ଵେଧା ଵ୍ଯାଜଂ କୃତ୍ଵା ଗୃହଂ ଯଯୌ
ତାପରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ଏକ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞେ ସମାଯାତାନ୍ସତୀଶ୍ଵରଵିଵର୍ଜିତାନ୍
ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଯେଉଁମାନେ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରଭୁ ଓ ସତୀ ବିନା ଥିଲେ ।
ଦକ୍ଷସ୍ଯ ହି ଶୁଭୋଦର୍କମିଚ୍ଛନ୍ପ୍ରୋଵାଚ ଚେତି ଵୈ ଦଧୀଚିରୁଵାଚ
ଦକ୍ଷଙ୍କ ଭଲ ହେବାକୁ ଚାହିଁ, ଦଧୀଚି ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ନ ଚାସ୍ତି ତଵ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ କ୍ଵାପି କସ୍ଯାପି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ତୁମର କୌଣସି କାମରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସାମର୍ଥ୍ୟ ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ।
ନ ତାଦୃଙ୍ନେଦସି ପ୍ରାଯଃ କ୍ଵାପି ଜ୍ଞାତୋ ମହାମତେ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ସାଧାରଣତଃ ଏପରି କାମ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
କର୍ତଵ୍ଯଶ୍ଚେତ୍ତଦାକାର୍ଯଃ ସ୍ଯାଚ୍ଚେତ୍ସଂପତ୍ତି ରୀଦୃଶୀ
ଯଦି କିଛି କରିବା ଦରକାର, ତେବେ ଏହା କର; ଯଦି ଏପରି ସମୃଦ୍ଧି ହେବ ।
ସାକ୍ଷାଚ୍ଚ ସର୍ଵେ ମଂତ୍ରା ଵୈ ସାକ୍ଷାଦ୍ଯଜ୍ଞପୁମାନସୌ ସାକ୍ଷାଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂ ଚୈଷ ଭୃଗୁର୍ଵୈ କର୍ମକାଂଡଵିତ୍
ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଯଜ୍ଞ ସ୍ୱରୂପ ଏଠାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ଅଛନ୍ତି, ଓ ଭୃଗୁ କର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ।
ଅଯଂ ପୂଷା ଭଗସ୍ତ୍ଵେଷ ଇଯଂ ଦେଵୀ ସରସ୍ଵତୀ
ଏଠି ପୂଷା, ଏଠି ଭଗ, ଏଉଁ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ଅଛନ୍ତି ।
ତ୍ଵଂ ଚ ଦୀକ୍ଷାଂ ଶୁଭାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦେଵ୍ଯା ଚ ଶତରୂପଯା
ତୁମେ ଶୁଭ ଦୀକ୍ଷା ନେଇଛ, ଏବଂ ଶତରୂପା ଦେବୀ ସହିତ ।
ସ୍ଵଯମେଵ ହି କୁର୍ଵୀତ ଧର୍ମକାର୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ 4.2.87.
ନିଜେ ଉଦ୍ୟମ କରି ଧର୍ମ କାମ କରିବା ଉଚିତ ।
ସପ୍ତଵିଂଶତିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ପତ୍ନୀଭିସ୍ତଵ କାର୍ଯକୃତ୍
ତୁମେ ସତେଇଜଣୀ ପତ୍ନୀ ସହିତ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ ।
ଦୀକ୍ଷିତୋ ରାଜସୂଯସ୍ଯ ଦତ୍ତତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଦକ୍ଷିଣଃ ତ୍ରଯୋଦଶମିତାଭିଶ୍ଚ ଭାର୍ଯାଭିସ୍ତଵ କାର୍ଯକୃତ୍
ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, ତୁମେ ତିନି ଲୋକ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଛ, ଏବଂ ତେରଜଣୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ ।
ହଵିଃ କାମଦୁଘା ସୂତେ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷଃ ସମିତ୍କୁଶାନ୍
କାମଧେନୁ ହବି ଦେଉଛି, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଦରୁ ଓ କୁଶ ଦେଉଛି ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମାପ୍ଯଲଂକାରାନ୍କୁରୁତେଭ୍ଯାଗତର୍ତ୍ଵିଜାମ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମଧ୍ୟ ଆସିଥିବା ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେ ପାଇଁ ଅଳଙ୍କାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି ।
ସ୍ଵଯଂଲକ୍ଷ୍ମୀରଲଂକୁର୍ଯାଦ୍ଯାଵୈ ଚାତ୍ର ସୁଵାସିନୀଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ ଏଠାରେ ଥିବା ସୁମହିଳାମାନେକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରନ୍ତୁ ।
ସର୍ଵେ ସୁଖାଯ ମେ ଦକ୍ଷ ଵୀକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ଦକ୍ଷ, ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଦେଖୁଛି, ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ଜୀଵହୀନୋ ଯଥା ଦେହୋ ଭୂଷିତୋପି ନ ଶୋଭତେ
ଯେପରି ଜୀବନ ନଥିବା ଦେହ ମଣିଷ ଭଲଭାବେ ସଜିଲେ ମଧ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୁଏନାହିଁ।
ଇତ୍ଥଂ ଦଧୀଚିଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଦଧିଚିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ
ପୂର୍ଵସ୍ତୁତ୍ଯାତି ସଂହୃଷ୍ଟୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ଯୋସୌ ଦଧୀଚିନା
ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଗୁଣଗାନ ଦେଖି, ଦକ୍ଷ ଦଧିଚିଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ।