ଉଵାଚ ଚେତି ବହୁଶୋ ଧିଙ୍ମାଂ କ୍ରୋଧଵଶଂଗତମ୍
ସେ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, “ମୋ ପରି କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧା ହେବା ଲାଗି ଲଜ୍ଜା!”
ଦୁଃଖାର୍ଣଵ ନିମଗ୍ନାନାଂ ଯାତାଯାତେତି ଖେଦିନାମ୍
ଯେମାନେ ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାନ୍ତି, ଯାଯାଇ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି,
ସର୍ଵେଷାଂ ଜଂତୁଜାତାନାଂ ଜନନ୍ଯେକୈକ୍କାଶିକା। ମହାମୃତସ୍ତନ୍ଯଦାତ୍ରୀ ନେତ୍ରୀ ଚ ପରମଂ ପଦମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାଶୀ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଜନନୀ, ଅମୃତ ଦେଇଥିବା ମା, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଦେଉଥିବା ନେତ୍ରୀ।
ଜନନ୍ଯା ସହ ନୋ କାଶୀ ଲଭେଦୁପମିତିଂ କ୍ଵଚିତ୍
ନିଜ ଜନନୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ କାଶୀ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
ଏଵଂଭୂତାଂ ତୁ ଯଃ କାଶୀମନ୍ଯୋପି ହି ଶପିଷ୍ଯତି
ଏପରି ଗୁଣବତୀ କାଶୀକୁ ଯିଏ ଅନ୍ୟେ କଳଙ୍କ କରିବ, ସେ...
ଇତି ଦୁର୍ଵାସସୋ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ଦୁର୍ବାସାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବତା...
ଯଃ କାଶୀଂ ସ୍ତୌତି ମେଧାଵୀ ଯଃ କାଶୀଂ ହୃଦି ଧାରଯେତ୍ 4.2.85.
ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ବକ କାଶୀର ସ୍ତୁତି କରେ, ଯିଏ ହୃଦୟରେ କାଶୀକୁ ଧାରଣ କରେ,
ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ଵର୍ତତେ ଯସ୍ଯ କାଶୀତ୍ଯକ୍ଷରଯୁଗ୍ମକମ୍
ଯାହାଙ୍କ ଜିହ୍ବାର ଆଗରେ ‘କାଶୀ’ ଶବ୍ଦ ରହିଥାଏ,
ଯୋ ମଂତ୍ରଂ ଜପତି ପ୍ରାତଃ କାଶୀ ଵର୍ଣଦ୍ଵଯାତ୍ମକମ୍
ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ‘କାଶୀ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରେ,
ଆନୁସୂଯେଯ ତେ ଜ୍ଞାନଂ କାଶୀସ୍ତଵନ ପୁଣ୍ଯତଃ
ହେ ଅନସୂୟେ, ମୁଁ ତୁମକୁ କାଶୀ ସ୍ତୁତିର ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି।
ମୁନେ ନ ମେ ପ୍ରିଯସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ଦୀକ୍ଷିତୋ ମମ ପୂଜକଃ
ହେ ମୁନି, ଏଭଳି ଉପାସନା କରୁଥିବା ବା ଦୀକ୍ଷିତ ଲୋକ ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ।
ତାଦୃକ୍ତୁଷ୍ଟିର୍ନ ମେ ଦାନୈସ୍ତାଦୃକ୍ତୁଷ୍ଟିର୍ନ ମେ ମଖୈଃ
ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଏପରି ପ୍ରସନ୍ନତା ମିଳେନାହିଁ, ଯେପରି ଏହି ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ମିଳେ।
ଆନଂଦକାନନଂ ଯେନ ସ୍ତୁତମେତତ୍ସୁଚେତସା
ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଏହି ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ୟାନର ସ୍ତୁତି କରେ,
ତଵ କାମାଃ ସମୃଦ୍ଧାଃ ସ୍ଯୁରାନୁସୂଯେଯ ତାପସ
ହେ ତାପସି ଅନସୂୟେ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।
ଅପରଂ ଚ ଵରଂ ବ୍ରୂହି କିଂ ଦାତଵ୍ଯଂ ତଵାନଘ
ଏବେ ଆଉ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ, କଣ ଦେବି, ହେ ନିର୍ମଳା।
ଯସ୍ଯାସ୍ତ୍ଵେଵ ହି ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ତପସଃ କ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଯତୀହସଃ
ଯାହାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେଠି ଏମିତି ଶକ୍ତି କେବଳ ତାଙ୍କରେ ଅଛି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରିଷ୍ଟୁତ୍ଯ ଦୁର୍ଵାସାଃ କୃତ୍ତିଵାସସମ୍ 4.2.85.
ଏପରି ଶୁଣି, ଦୁର୍ବାସା ଦେବ କୃତ୍ତିବାସ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ମହାପରାଧଵିଧ୍ଵଂସିନ୍ନଂଧକାରେ ସ୍ମରାଂତକ
ହେ ସ୍ମରାଂତକ, ତୁମେ ବଡ଼ ଅପରାଧକୁ ନଶ୍ୱ କରିଥିବା, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥିବା।
ମୃତ୍ଯୁଂଜଯୋଗ୍ରଭୂତେଶ ମୃଡାନୀଶ ତ୍ରିଲୋଚନ
ହେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, କରୁଣାର ମାଲିକ, ତିନି ଆଖି ଥିବା।
ତଦିଦଂ କାମଦଂ ନାମ ଲିଗମସ୍ତ୍ଵିହ ଧୂର୍ଜଟେ
ହେ ଧୂର୍ଜଟି, ଏଠାରେ ଯେ ଲିଙ୍ଗ କାମଦା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ଯତ୍ତ୍ଵଯା ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଂଗଂ ଦୁର୍ଵାସେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ତୁମେ ଯେ ଦୁର୍ବାସେଶ୍ୱର ନାମରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଛ, ସେହି ଲିଙ୍ଗ।
ତଦେଵ କାମକୃନ୍ନୃଣାଂ କାମେଶ୍ଵରମିହାସ୍ତ୍ଵିତି
ସେହି ଲିଙ୍ଗ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ କାମକୃତ, କାମେଶ୍ୱର ଭାବରେ ଏଠାରେ ରହୁ।
ସଂସ୍ନାସ୍ଯତି ନରୋ ଧୀମାନ୍କାମକୁଂଡେ ତ୍ଵଦାସ୍ପଦେ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କାମକୁଣ୍ଡରେ, ତୁମ ଆଶ୍ରମରେ ସ୍ନାନ କରିବେ।
ସ ଵୈ କାମକୃତାଦ୍ଦୋଷାଦ୍ଯାମୀଂ ନାପ୍ସ୍ଯତି ଯାତନାମ୍
ସେ କାମକୃତ ଲିଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷର ଯାତନା ଭୋଗିବେ ନାହିଁ।
କାମତୀର୍ଥାଂବୁ ସଂସ୍ନାନାଦ୍ଯାସ୍ଯଂତି ଵିଲଯଂ କ୍ଷଣାତ୍
କାମତୀର୍ଥର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ପାପ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ନଶ୍ୱ ହୋଇଯାଏ।
ଇତି ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରାଞ୍ଶଂଭୁସ୍ତଲ୍ଲିଂଗେ ଲଯମାଯଯୌ ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ
ଏପରି ଦେଇ, ଶମ୍ଭୁ ତାହା ଲିଙ୍ଗରେ ଲୟ ହେଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କାଶ୍ଯାଂ କାମେଶ୍ଵରଃ ସଦା 4.2.85.
ସେହିପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, କାଶୀରେ କାମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜିତ କରିବା ଉଚିତ।
କାମକୁଂଡକୃତସ୍ନାନୈର୍ମହାପାତକଶାଂତଯେ ଯଃ ଶ୍ରୋଷ୍ଯତି ଚ ମେଧାଵୀ ତୌ ନିଷ୍ପାପୌ ଭଵିଷ୍ଯତଃ
କାମକୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ବଡ଼ ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଯେ ଶୁଣିବେ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦୁଇଜଣ ନିଷ୍ପାପ ହେବେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସହିତାଯାଂ ଚତୁର୍ଥେ କାଶୀଖଂଡ ଉତ୍ତରାର୍ଧେ ଦୁର୍ଵାସସୋ ଵରପ୍ରଦାନଂ ନାମ ପଂଚାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏପରି, ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଚତୁର୍ଥ କାଶୀଖଣ୍ଡର ଉତ୍ତରାର୍ଧରେ, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କର ଵରଦାନ ନାମକ ପଞ୍ଚାଶୀତି ଅଧ୍ୟାୟ।
ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ କଥଯ ଦେଵଦେଵ ସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ହେ ଦେବଦେବ, ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହ।