କଥମାଵିର୍ଭଵସ୍ତସ୍ଯ କାଶ୍ଯାଂ ଲିଂଗଵରସ୍ଯ ତୁ
କାଶୀ ନଗରରେ ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ କିପରି ପ୍ରକଟ ହେଲା?
ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାପି ନରଃ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵିପୁଲଂ ଶିଵେ
ଏହି କଥା ମାତ୍ର ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ଲୋକେ ଶିବଙ୍କ ଦୟାରେ ବହୁତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ଆସୀଦମିତ୍ରଜିନ୍ନାମ ରାଜା ପରପୁରଂଜଯଃ
ଏଠାରେ ଅମିତ୍ରଜିତ୍ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ଜୟ କରିଥିଲେ।
ଯଶୋଧନୋ ଵଦାନ୍ଯଶ୍ଚ ସୁଧୀର୍ବ୍ରାହ୍ମଣଦୈଵତଃ
ସେ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, ଦାନଶୀଳ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତା ସମାନ ଥିଲେ।
ଵିନୀତୋ ନୀତିସଂପନ୍ନଃ କୁଶଲଃ ସର୍ଵକର୍ମସୁ
ସେ ନମ୍ର, ନୀତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
କୃତଜ୍ଞୋ ମଧୁରାଲାପଃ ପାପକର୍ମପରାଙ୍ମୁଖଃ
ସେ କୃତଜ୍ଞ, ମିଷ୍ଟି କଥା କହୁଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ଦୂରେ ରହୁଥିଲେ।
ରଣାଂଗଣେ କୃତାଂତାଭଃ ସଂଖ୍ଯାଵାଂଶ୍ଚ ସଦୋଜିରେ
ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ, ସେ ବୀର ଓ ଦ୍ରୁତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଣନା ହେଉଥିଲେ।
ଧର୍ମାର୍ଥୈଧିତକୋଶଶ୍ଚ ସମୃଦ୍ଧବଲଵାହନଃ
ସେ ଧର୍ମ, ଧନ, ରାଜକୋଷରେ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ବହୁତ ସେନା ଓ ଯାନ ଥିଲା।
ସ୍ଥୈର୍ଯ ଧୈର୍ଯ ସମାପନ୍ନୋ ଦେଶକାଲଵିଚକ୍ଷଣଃ 4.2.82.
ସେ ଧୃଢ଼ତା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ବୁଝିପାରୁଥିଲେ।
ଵାସୁଦେଵାଂଘ୍ରିଯୁଗଲେ ଚେତୋଵୃତ୍ତିଂ ନିଧାଯ ସଃ
ସେ ନିଜ ମନକୁ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଚରଣ ତଳେ ରଖିଥିଲେ।
ଅଲଂଘ୍ଯଶାସନଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିହେବ ନାହିଁ, ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ।
ହରେରାଯତନାନ୍ଯୁଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରତିସୌଧଂ ପଦେପଦେ
ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଚୀର ଓ ପଦେ ପଦେ ହରିଙ୍କ ଦେଉଳ ଉଚ୍ଚ କରିଥିଲେ।
ଗୋଵିଂଦଗୋପଗୋପାଲ ଗୋପୀଜନମନୋହର
ଗୋବିନ୍ଦ, ଗାଈଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଗୋପାଳ, ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା।
କେଶିହୃତ୍କୈଟଭାରାତେ କଂସାରେ କମଲାପତେ
କେଶି ନାଶକ, କୈଟଭ ଦୁଷ୍ଟକୁ ହରାଇଥିବା, କଂସଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, କମଳାପତି।
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପାପାରେ ପୁଂଡରୀକଵିଲୋଚନ
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ପାପର ଶତ୍ରୁ, ପଦ୍ମନୟନ।
ଜନାର୍ଦନ ଜଗନ୍ନାଥ ଜାହ୍ନଵୀଜଲଜନ୍ମଭୂଃ
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଜଗନ୍ନାଥ, ଯାହାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳ ହେଉଛି ଜାହ୍ନବୀ ଜଳ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷଃ ଶ୍ରୀକାଂତ ଶ୍ରୀକର ଶ୍ରେଯସାଂ ନିଧେ
ଯାହାଙ୍କ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଅଛି, ଯିଏ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା, ଓ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ଧାମ,
ଦୈତ୍ଯାରେ ଦାନଵାରାତେ ଦାମୋଦର ଦୁରଂତକ
ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଦାନବମାନଙ୍କ ନାଶକ, ଦାମୋଦର, ଯାହାକୁ କେହି ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ,
ଵିଷ୍ଣୋ ଵୈକୁଂଠନିଲଯ ବାଣାରେ ଵିଷ୍ଟରଶ୍ରଵଃ 4.2.82.
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଯାହାଙ୍କ ନିବାସ ବୈକୁଣ୍ଠ, ବାଣାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ,
ତ୍ରିଵିକ୍ରମତ୍ରିଲୋକୀଶ ଚକ୍ରପାଣେ ଚତୁର୍ଭୁଜ
ତିନିପଦ ନେଇଥିବା, ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ, ଚକ୍ରଧାରୀ, ଚାରିହାତିଆ,
ସ୍ତ୍ରୀଵୃଦ୍ଧବାଲଗୋପାଲ ଵଦନୋଦୀରିତାନି ତୁ
ସ୍ତ୍ରୀ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶିଶୁମାନେ ଯେଉଁ ଗୋପାଳଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି,
ସୁରସାକାନନାନ୍ଯେଵ ଵିଲୋକ୍ଯଂତେ ଗୃହେଗୃହେ
ସେହି ନାମଗୁଡିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନରେ,
ସୌଧଭିତ୍ତିଷୁ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ଚିତ୍ରକୃନ୍ନିର୍ମିତାନି ତୁ
ମହଳର ଦିଵାଳରେ ଚିତ୍ରକରମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ,
ହରିଣା ନୈଵ ଵିଧ୍ଯଂତେ ହରିନାମାଂଶଧାରିଣଃ
ଯେମାନେ ହରିଙ୍କ ନାମ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତି ହୁଏ ନାହିଁ,
ନ ମତ୍ସ୍ଯା ନୈଵ କମଠା ନ ଵରାହାଶ୍ଚ କେନଚିତ୍
ମାଛ, କୁମ୍ଭୀର, ବନ୍ଦର—ଏମାନେ କେହିଁଠିଏ ମାରାଯାନ୍ତି ନାହିଁ,
ଅପ୍ଯୁତ୍ତାନଶଯାସ୍ତସ୍ଯ ରାଷ୍ଟ୍ରେ ମିତ୍ରଜିତଃ କ୍ଵଚିତ୍
ମିତ୍ରଜିତଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ କେତେବେଳେ ଶୁଇଥିବା ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ,
ପଶଵୋପି ତୃଣାହାରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ହରେର୍ଦିନେ
ହରିଙ୍କ ଦିନରେ, ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଘାସ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାନ୍ତି,
ମହାମହୋତ୍ସଵଃ ସର୍ଵୈଃ ପୁରୌକୋଭିର୍ଵିତନ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ନାଗରିକମାନେ ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରନ୍ତି,
ସ ଏଵ ଦଂଡ୍ଯୋଽଭୂତ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ମିତ୍ରଜିତଃ କ୍ଷିତୌ 4.2.82.
ସେଠାରେ କେବଳ ସେଉଁଠି ମିତ୍ରଜିତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ ହେଲେ,
ଅଂତ୍ଯଜା ଅପି ତଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରେ ଶଂଖଚକ୍ରାଂକଧାରିଣଃ
ସେଇ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ରର ଚିହ୍ନ ଧାରିଥାନ୍ତି,