ଯଦ୍ଵାଚ୍ଯଂ ବହୁଭିର୍ଗ୍ରଂଥୈସ୍ତଦଷ୍ଟାଭିରିହାକ୍ଷରୈଃ
ଅନେକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଯାହା କୁହାଯିବ, ସେଇ କଥା ଏଠାରେ ଏଠି ଆଠଟି ଅକ୍ଷରରେ ବ୍ୟକ୍ତ ହୋଇଛି।
ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯୋ ମୁନିଵରଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ମୁନିସଂସଦି
ମହାମୁନି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଏହି କଥା ମୁନିମାନଙ୍କ ସଭାରେ କହିଥିଲେ।
ସ୍ଵାମିନାପି ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ପୁରତୋ ମଂଦରାଚଲେ
ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ, ଜଗତ୍ଜନନୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ମନ୍ଦରାଚଳ ପାହାଡ଼ରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋପ୍ଯେଵଂ ଶଂଭୋ ଵକ୍ଷ୍ଯତି ନାନ୍ଯଥା
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କହିବେ, ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଅନ୍ୟ ଭାବେ ନୁହେଁ।
ଵଦଂତ୍ଯନ୍ଯେପି ମୁନଯସ୍ତୀର୍ଥସଂନ୍ଯାସକାରିଣଃ
ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ତୀର୍ଥରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କହନ୍ତି।
ଵଯମପ୍ଯେଵଂ ଜାନୀମୋ ଯତ୍ର ସ୍ଵର୍ଗତରଂଗିଣୀ
ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଜାଣୁଛୁ, ଯେଉଁଠି ସ୍ୱର୍ଗ ନଦୀ ବହୁଛି।
ଭୂତଂ ଭାଵି ଭଵିଷ୍ଯଂ ଯତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ମର୍ତ୍ଯେ ରସାତଲେ
ଯାହା ହୋଇଛି, ହେଉଛି କିମ୍ବା ହେବ—ସ୍ୱର୍ଗରେ, ପୃଥିବୀରେ କିମ୍ବା ପାତାଳରେ—
ଅତୋ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋକ୍ତଂ ହରିପ୍ରୋକ୍ତଂ ମୁନୀରିତମ୍ 4.2.79.
ଏହିପରି ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ହରି ଓ ମୁନିମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି—
କରାମଲକଵତ୍ସର୍ଵମେତଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଂଡଗୋଲକମ୍
ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏମିତି, ଯେପରି କରରେ ଏକ ଆମଳକୀ ଫଳ ରହିଥାଏ।
ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ତପସା ତିର୍ଯଞ୍ଚୋପି ଵଯଂ ଵିଭୋ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ହେ ବିଭୋ, ଆମେ ପଶୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ହେଇଛୁ।
ମଧୁରଂ ମୃଦୁଲଂ ସତ୍ଯଂ ସ୍ଵପ୍ରମାଣଂ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ଏହି କଥା ମଧୁର, କୋମଳ, ସତ୍ୟ, ନିଜରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଭଲଭାବେ ଗଢ଼ା।
ଦେଵୋତିଵିସ୍ମଯାପନ୍ନୋ ଽଵର୍ଣଯତ୍ପୀଠଗୌରଵମ୍
ଦେବମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯିବା ପରେ, ସେ ପୀଠର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
ତତ୍ରାପି ଭୋଗଭଵନମନର୍ଘ୍ଯମଣିନିର୍ମିତମ୍
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୋଗବିଳାସର ରାଜପ୍ରାସାଦ ଅଛି।
ପତତ୍ତ୍ରିଣୋ ପିମୁଚ୍ଯଂତେ ଯଂ କୁର୍ଵାଣାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେ ପ୍ରାସାଦକୁ ଦେବପକ୍ଷୀମାନେ ଚାରିପଟେ ଉଡ଼ି, ପରିକ୍ରମା କରୁଛନ୍ତି।
ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀଵିଲାସାଖ୍ଯ ପ୍ରାସାଦସ୍ଯ ଵିଲୋକନାତ୍
ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀର ବିଳାସ ନାମକ ଏହି ପ୍ରାସାଦକୁ ଦେଖିଲେ,
ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀଵିଲାସସ୍ଯ କଲଶୋ ଯୈର୍ନିରୀକ୍ଷତଃ
ଯେମାନେ ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିଳାସ ପ୍ରାସାଦର ଶିଖରକୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରନ୍ତି,
ଦୂରତୋପି ପତାକାପି ମମ ପ୍ରାସାଦମୂର୍ଧଗା
ମୋ ପ୍ରାସାଦର ଶିଖରରେ ଯେଉଁ ପତାକା ରହିଛି, ସେଠା ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଭୂମିଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଜାତସ୍ତତ୍ପ୍ରାସାଦମିଷେଣ ହି 4.2.79.
ସେହି ପ୍ରାସାଦର ପୁଣ୍ୟରେ, ଏହା ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦି ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଦିସ୍ଥାଵରାଂତାନି ଯତ୍ର ରୂପଣ୍ଯନେକଶଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଜୀବମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।
ସସୌଧୋ ମେଖିଲେ ଲୋକେ ସ୍ଥାନଂ ପରମନିର୍ଵୃତେଃ
ପ୍ରାଚୀରରେ ଘେରା ଏହି ଜଗତରେ, ଏକ ମହଲ ଅଛି, ଯାହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର ନିବାସ।
ମମ ସର୍ଵଗତସ୍ଯାପି ପ୍ରାସାଦୋଯଂ ପରାସ୍ପଦମ୍ ଅମୂର୍ତଂ ତଦହଂ ମୂର୍ତୋ ଭୂଯାଂ ଭକ୍ତକୃପାଵଶାତ୍
ମୁଁ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ପ୍ରାସାଦ ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସ; ମୁଁ ନିରାକାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଭକ୍ତଙ୍କର କୃପାରେ ଏଠାରେ ଦେହଧାରଣ କରେ।
ନୈଃଶ୍ରେଯସ୍ଯାଃ ଶ୍ରିଯୋ ଧାମ ତଦ୍ଯାମ୍ଯାଂ ମଂଡପୋସ୍ତି ମେ
ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀର ନିବାସ; ଯମର ଲୋକରେ ମୋର ଏକ ମଣ୍ଡପ ଅଛି।
ନିମେଷାର୍ଧପ୍ରମାଣଂ ଚ କାଲଂ ତିଷ୍ଠତି ନିଶ୍ଚଲଃ
ସେଠାରେ ସମୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତ ଓ ଅଚଳ ରହେ, ମାତ୍ର ଏକ ଚକ୍ଷୁପଟଳର ଅର୍ଧ ମାପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ନିର୍ଵାଣମଂଡପଂ ନାମ ତତ୍ସ୍ଥାନଂ ଜଗତୀତଲେ
ପୃଥିବୀରେ ସେଠିକୁ ମୋକ୍ଷମଣ୍ଡପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରାଣାଯାମଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାଦପ୍ଯେକଂ ମୁକ୍ତିମଂଡପେ
ଯେଉଁଠି ମୋକ୍ଷମଣ୍ଡପରେ କେହି ଏକଥର ପ୍ରାଣାୟାମ କରନ୍ତି,
ନିର୍ଵାଣମଂଡପେ ଯସ୍ତୁ ଜପେଦେକଂ ଷଡକ୍ଷରମ୍
ମୋକ୍ଷମଣ୍ଡପରେ ଯିଏ ଏକଥର ଷଡଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି,
ଶୁଚିର୍ଗଂଗାଂଭସି ସ୍ନାତୋ ଯୋ ଜପେଚ୍ଛତରୁଦ୍ରିଯମ୍
ଯିଏ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶତ ରୁଦ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି,
ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞସକୃତ୍କୃତ୍ଵା ମମ ଦକ୍ଷିଣମଂଡପେ 4.2.79.
ମୋର ଦକ୍ଷିଣ ମଣ୍ଡପରେ ଯିଏ ଏକଥର ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କରନ୍ତି,
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ପୁରାଣାନି ସେତିହାସାନି ତତ୍ର ଯଃ
ସେଠି ଯିଏ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ ଓ ଇତିହାସ ପଢ଼ନ୍ତି,
ତିଷ୍ଠେଦିଂଦ୍ରିଯଚାପଲ୍ଯଂ ଯୋ ନିଵାର୍ଯ କ୍ଷଣଂ କୃତୀ
ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଚଞ୍ଚଳତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଏକ କ୍ଷଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି,