ଅଧୀତିନୋପି ମୂର୍ଖାଶ୍ଚ ସ୍ଵାମିନଃ ସେଵକା ଅପି
ଆମେ ଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅଶିକ୍ଷିତ, ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଦାସ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଥିଲୁ।
ଅଭୂମ ଭୂରିଶଃ ଶଂଭୋ ନ କ୍ଵାପି ସ୍ଥୈର୍ଯମାଗତାଃ
ଶମ୍ଭୁ, ଆମେ ଅନେକ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ, କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚଳତା ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ପିନାକିନ୍କ୍ଵାପି ନ ପ୍ରାପି ସୁଖଲେଶୋ ମନାଗପି
ପିନାକୀ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଆମେ ସୁଖର ଅନ୍ଶମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ପାଇଲୁ ନାହିଁ।
ତାପନେଃସୁତପୋ ଵହ୍ନିଜ୍ଵାଲାପ୍ରଜ୍ଵଲିତୈନସଃ
ତାପନଙ୍କର ତାପ, ତପସ୍ୟା ଓ ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳାରେ ଆମର ପାପ ସବୁ ପୁଡ଼ିଯାଇଛି।
ତଥାପି ଚେଦ୍ଵରୋ ଦେଯସ୍ତିର୍ଯକ୍ଷ୍ଵସ୍ମାସୁ ଧୂର୍ଜଟେ
ତଥାପି, ହେ ଧୂର୍ଜଟି, ଯଦି ଆମେ ପଶୁ ଭଳି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି ଦାନ ଦେବାକୁ ହେବ, ତେବେ—
ଯେନ ଜ୍ଞାନେନ ମୁକ୍ତାଃ ସ୍ମୋଽମୁଷ୍ମାତ୍ସଂସାରବଂଧନାତ୍
ଏମିତି ଜ୍ଞାନ ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏହି ସଂସାରର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବା।
ଐଂଦ୍ରଂ ପଦଂ ନ ଵାଂଛାମୋ ନ ଚାଂଦ୍ରଂ ନାନ୍ଯଦେଵ ହି
ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରର ପଦବୀ ଚାହୁଁନାହିଁ, ଚାନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କିଛି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ତ୍ଵତ୍ସାନ୍ନିଧ୍ଯାଦ୍ଵିଜାନୀମଃ ସର୍ଵଜ୍ଞ ସକଲଂ ଵଯମ୍ 4.2.79.
ତୁମେ ସବୁକିଛି ଜାଣୁଛ, ତୁମ ନିକଟତାରେ ଆମେ ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝିପାରୁ।
ଏତଦେଵ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ସଂସାରୋଚ୍ଛିତ୍ତିକାରଣମ୍
ଏହି ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଯାହା ସଂସାରର ନାଶର କାରଣ।
ନିର୍ମଥ୍ଯ ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵାଗ୍ଜାଲଂ ସାରଭୂତମିଦଂ ପରମ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶବ୍ଦର ଜାଲକୁ ମଥି, ଏହି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଯଦ୍ଵାଚ୍ଯଂ ବହୁଭିର୍ଗ୍ରଂଥୈସ୍ତଦଷ୍ଟାଭିରିହାକ୍ଷରୈଃ
ଅନେକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଯାହା କୁହାଯିବ, ସେଇ କଥା ଏଠାରେ ଏଠି ଆଠଟି ଅକ୍ଷରରେ ବ୍ୟକ୍ତ ହୋଇଛି।
ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯୋ ମୁନିଵରଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ମୁନିସଂସଦି
ମହାମୁନି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଏହି କଥା ମୁନିମାନଙ୍କ ସଭାରେ କହିଥିଲେ।
ସ୍ଵାମିନାପି ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ପୁରତୋ ମଂଦରାଚଲେ
ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ, ଜଗତ୍ଜନନୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ମନ୍ଦରାଚଳ ପାହାଡ଼ରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋପ୍ଯେଵଂ ଶଂଭୋ ଵକ୍ଷ୍ଯତି ନାନ୍ଯଥା
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କହିବେ, ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଅନ୍ୟ ଭାବେ ନୁହେଁ।
ଵଦଂତ୍ଯନ୍ଯେପି ମୁନଯସ୍ତୀର୍ଥସଂନ୍ଯାସକାରିଣଃ
ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ତୀର୍ଥରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କହନ୍ତି।
ଵଯମପ୍ଯେଵଂ ଜାନୀମୋ ଯତ୍ର ସ୍ଵର୍ଗତରଂଗିଣୀ
ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଜାଣୁଛୁ, ଯେଉଁଠି ସ୍ୱର୍ଗ ନଦୀ ବହୁଛି।
ଭୂତଂ ଭାଵି ଭଵିଷ୍ଯଂ ଯତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ମର୍ତ୍ଯେ ରସାତଲେ
ଯାହା ହୋଇଛି, ହେଉଛି କିମ୍ବା ହେବ—ସ୍ୱର୍ଗରେ, ପୃଥିବୀରେ କିମ୍ବା ପାତାଳରେ—
ଅତୋ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋକ୍ତଂ ହରିପ୍ରୋକ୍ତଂ ମୁନୀରିତମ୍ 4.2.79.
ଏହିପରି ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ହରି ଓ ମୁନିମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି—
କରାମଲକଵତ୍ସର୍ଵମେତଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଂଡଗୋଲକମ୍
ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏମିତି, ଯେପରି କରରେ ଏକ ଆମଳକୀ ଫଳ ରହିଥାଏ।
ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ତପସା ତିର୍ଯଞ୍ଚୋପି ଵଯଂ ଵିଭୋ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ହେ ବିଭୋ, ଆମେ ପଶୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ହେଇଛୁ।
ମଧୁରଂ ମୃଦୁଲଂ ସତ୍ଯଂ ସ୍ଵପ୍ରମାଣଂ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ଏହି କଥା ମଧୁର, କୋମଳ, ସତ୍ୟ, ନିଜରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଭଲଭାବେ ଗଢ଼ା।
ଦେଵୋତିଵିସ୍ମଯାପନ୍ନୋ ଽଵର୍ଣଯତ୍ପୀଠଗୌରଵମ୍
ଦେବମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯିବା ପରେ, ସେ ପୀଠର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
ତତ୍ରାପି ଭୋଗଭଵନମନର୍ଘ୍ଯମଣିନିର୍ମିତମ୍
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୋଗବିଳାସର ରାଜପ୍ରାସାଦ ଅଛି।
ପତତ୍ତ୍ରିଣୋ ପିମୁଚ୍ଯଂତେ ଯଂ କୁର୍ଵାଣାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେ ପ୍ରାସାଦକୁ ଦେବପକ୍ଷୀମାନେ ଚାରିପଟେ ଉଡ଼ି, ପରିକ୍ରମା କରୁଛନ୍ତି।
ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀଵିଲାସାଖ୍ଯ ପ୍ରାସାଦସ୍ଯ ଵିଲୋକନାତ୍
ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀର ବିଳାସ ନାମକ ଏହି ପ୍ରାସାଦକୁ ଦେଖିଲେ,
ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀଵିଲାସସ୍ଯ କଲଶୋ ଯୈର୍ନିରୀକ୍ଷତଃ
ଯେମାନେ ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିଳାସ ପ୍ରାସାଦର ଶିଖରକୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରନ୍ତି,
ଦୂରତୋପି ପତାକାପି ମମ ପ୍ରାସାଦମୂର୍ଧଗା
ମୋ ପ୍ରାସାଦର ଶିଖରରେ ଯେଉଁ ପତାକା ରହିଛି, ସେଠା ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଭୂମିଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଜାତସ୍ତତ୍ପ୍ରାସାଦମିଷେଣ ହି 4.2.79.
ସେହି ପ୍ରାସାଦର ପୁଣ୍ୟରେ, ଏହା ପୃଥିବୀକୁ ଭେଦି ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଦିସ୍ଥାଵରାଂତାନି ଯତ୍ର ରୂପଣ୍ଯନେକଶଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଜୀବମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।
ସସୌଧୋ ମେଖିଲେ ଲୋକେ ସ୍ଥାନଂ ପରମନିର୍ଵୃତେଃ
ପ୍ରାଚୀରରେ ଘେରା ଏହି ଜଗତରେ, ଏକ ମହଲ ଅଛି, ଯାହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର ନିବାସ।